Βασίλης Γκουζέλος Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εισέρχεται η παγκόσμια ενεργειακή αγορά, με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) να προειδοποιεί για μια άνευ προηγουμένου κρίση. Ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, εξέπεμψε σήμα κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι η παρατεταμένη παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ απειλεί να πυροδοτήσει μια ανεξέλεγκτη εκτόξευση των τιμών στα καύσιμα.
Η ανησυχία του κ. Μπιρόλ εστιάζεται στη στρατηγική σημασία αυτού του θαλάσσιου περάσματος. Όπως επισήμανε χαρακτηριστικά, είναι αδιανόητο μια παγκόσμια οικονομία που αγγίζει τα 110 τρισεκατομμύρια δολάρια να παραμένει ευάλωτη στις διαθέσεις μιας «χούφτας ενόπλων».
Η προειδοποίηση αυτή, που κάποτε φάνταζε θεωρητική, αποτελεί πλέον μια σκληρή πραγματικότητα. Ο επικεφαλής της IEA κατέστησε σαφές ότι αν το πέρασμα δεν ανοίξει άμεσα, ο κόσμος θα πρέπει να προετοιμαστεί για σημαντικά υψηλότερο κόστος ενέργειας και μια παρατεταμένη περίοδο έντονης μεταβλητότητας στις αγορές.
Παρόλο που ο πόλεμος μαίνεται, οι επιπτώσεις στις τιμές δεν έχουν γίνει ακόμη πλήρως αισθητές στην αντλία. Σύμφωνα με την ανάλυση της Υπηρεσίας, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μέχρι πρόσφατα οι αγορές τροφοδοτούνταν από δεξαμενόπλοια που είχαν φορτώσει πριν την έναρξη των εχθροπραξιών.
Ωστόσο, το σκηνικό αλλάζει δραματικά:
Τον Μάρτιο σημειώθηκε πλήρης παύση νέων φορτώσεων, γεγονός που αναμένεται να ασκήσει ασφυκτικές πιέσεις στο άμεσο μέλλον.
Ακόμα και αν επέλθει ειρήνη, η επιστροφή στην πρότερη κατάσταση θα είναι μια επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία.
Οι εκτιμήσεις για την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή είναι δυσοίωνες. Ο Φατίχ Μπιρόλ εκτιμά ότι θα απαιτηθεί διάστημα περίπου δύο ετών για να επανέλθει η ενεργειακή παραγωγή στα προπολεμικά επίπεδα.
Η ταχύτητα ανάκαμψης θα διαφέρει από χώρα σε χώρα, με τη Σαουδική Αραβία να εμφανίζει μεγαλύτερη ευελιξία, ενώ σε κράτη όπως το Ιράκ η διαδικασία αναμένεται να είναι πολύ πιο αργή, επιτείνοντας το έλλειμμα προσφοράς στην παγκόσμια αγορά.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τη Γηραιά Ήπειρο. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του διευθυντή της IEA, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη ενεργειακή πρόκληση της ιστορίας της.
Ενδεικτικό της σοβαρότητας της κατάστασης είναι ότι τα αποθέματα καυσίμων για αεροσκάφη επαρκούν μόλις για έξι εβδομάδες. Η στενότητα αυτή καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία εξαιρετικά εκτεθειμένη, μετατρέποντας την ενεργειακή ασφάλεια σε ζήτημα πρώτης προτεραιότητας για τις κυβερνήσεις.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
