Λίγες μόνο ώρες πριν τη λαμπερή έναρξη του Φεστιβάλ Καννών, πάνω από 400 καλλιτέχνες και δημιουργοί ενώνουν τη φωνή τους με μια ισχυρή δημόσια δήλωση καταγγελίας απέναντι στη σιωπή για τη Γάζα. Το κείμενό τους, που φιλοξενείται στη γαλλική εφημερίδα Libération, κάνει ξεκάθαρη τη στάση τους: «Η τέχνη μας δεν μπορεί να είναι αμέτοχη».
Ποιοι υπέγραψαν τη δήλωση
Το κείμενο συγκεντρώνει υπογραφές από μεγάλα ονόματα της διεθνούς κινηματογραφικής κοινότητας:
Κώστας Γαβράς, Γιώργος Λάνθιμος, Τζόναθαν Γκλέιζερ, Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, Αλφόνσο Κουαρόν, και δεκάδες άλλοι σκηνοθέτες και ηθοποιοί όπως οι Ρίτσαρντ Γκιρ, Βίγκο Μόρτενσεν, Μαρκ Ράφαλο, Χαβιέ Μπαρδέμ, Σούζαν Σαράντον.
Με ενιαία φωνή, καταδικάζουν την παγκόσμια απάθεια μπροστά στον θάνατο και την καταστροφή στη Γάζα, δίνοντας πολιτικό και ηθικό βάρος στη σιωπή που περιβάλλει την τέχνη και τον πολιτισμό.
Αφιέρωμα σε μια χαμένη φωνή: Η περίπτωση της Φατιμά Χασούνα
Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται το πρόσωπο της Φατιμά Χασούνα, της 25χρονης Παλαιστίνιας φωτορεπόρτερ που σκοτώθηκε μαζί με δέκα συγγενικά της πρόσωπα κατά τη διάρκεια βομβαρδισμού στη βόρεια Γάζα τον Απρίλιο του 2025.
Η ιστορία της τιμάται μέσα από το ντοκιμαντέρ της Ιρανής δημιουργού Σεπιντέχ Φαρσί, το οποίο θα προβληθεί στο Φεστιβάλ των Καννών στο πλαίσιο του παράλληλου προγράμματος ACID. Ο τίτλος του έργου – «Βάλε την ψυχή σου στο χέρι σου και περπάτα» – αποδίδει φόρο τιμής στην επιμονή και το κουράγιο μιας γυναίκας που μετέτρεψε την κάμερά της σε μέσο αντίστασης.
Ο σιωπηλός διωγμός ενός βραβευμένου σκηνοθέτη
Ένα ακόμα σοκαριστικό περιστατικό που αναδεικνύεται στην κοινή δήλωση είναι η τύχη του Παλαιστίνιου δημιουργού Χαμντάν Μπαλάλ, συν-σκηνοθέτη του βραβευμένου ντοκιμαντέρ «Καμία Άλλη Γη».
Ο Μπαλάλ ξυλοκοπήθηκε από εποίκους και συνελήφθη από τον ισραηλινό στρατό, ενώ κρατήθηκε για μέρες χωρίς εξήγηση. Η απελευθέρωσή του ήρθε μόνο ύστερα από έντονες διεθνείς αντιδράσεις. Η σιωπή της Ακαδημίας των Όσκαρ, στην οποία ανήκει ο σκηνοθέτης, προκάλεσε εσωτερικές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα την έκδοση δημόσιας συγγνώμης.
Μια πολιτισμική δήλωση με πολιτικό αποτύπωμα
Οι καλλιτέχνες που συνυπογράφουν τη δήλωση δεν μένουν σε γενικόλογες αναφορές. Αναρωτιούνται ανοιχτά:
«Τι αξία έχει η τέχνη μας αν δεν υπερασπίζεται τις φωνές που κινδυνεύουν να σβήσουν;»
Σύμφωνα με το κοινό άρθρο, ο ρόλος των δημιουργών δεν είναι μόνο να παρατηρούν, αλλά να παρεμβαίνουν όταν η ανθρώπινη αξιοπρέπεια απειλείται.
Διαβάστε ολόκληρη την επιστολή εδώ:
«Για τη Φατέμ
Η Φατίμα Χασούνα (Φατέμ) ήταν 25 ετών.
Ήταν Παλαιστίνια ανεξάρτητη φωτορεπόρτερ. Στοχοποιήθηκε από τον ισραηλινό στρατό στις 16 Απριλίου 2025, την επομένη της ανακοίνωσης ότι η ταινία PUT YOUR SOUL ON YOUR HAND AND WALK της Σεπιντέ Φαρσί, στην οποία πρωταγωνιστούσε, είχε επιλεγεί στο τμήμα ACID του Φεστιβάλ των Καννών.
Ήταν έτοιμη να παντρευτεί.
Δέκα συγγενείς της, συμπεριλαμβανομένης της εγκύου αδελφής της, σκοτώθηκαν από το ίδιο ισραηλινό χτύπημα.
Μετά τις τρομερές σφαγές της 7ης Οκτωβρίου 2023, κανένας ξένος δημοσιογράφος δεν έχει λάβει άδεια εισόδου στη Λωρίδα της Γάζας. Ο ισραηλινός στρατός στοχεύει αμάχους. Περισσότεροι από 200 δημοσιογράφοι έχουν σκοτωθεί σκόπιμα. Συγγραφείς, κινηματογραφιστές και καλλιτέχνες δολοφονούνται βάναυσα.
Στα τέλη Μαρτίου, ο Παλαιστίνιος κινηματογραφιστής Χαμντάν Μπαλάλ, ο οποίος κέρδισε Όσκαρ για την ταινία του NO OTHER LAND, σε συν-σκηνοθεσία των Γιουβάλ Αβραάμ, Μπασέλ Άντρα και Ρέιτσελ Ζορ, δέχτηκε βίαιη επίθεση από Ισραηλινούς εποίκους και στη συνέχεια απήχθη από τον στρατό, προτού απελευθερωθεί υπό διεθνή πίεση. Η έλλειψη υποστήριξης της Ακαδημίας Όσκαρ προς τον Χαμντάν Μπαλάλ προκάλεσε την οργή των ίδιων των μελών της και αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη για την αδράνειά της.
Ντρεπόμαστε για αυτή την παθητικότητα.
Γιατί ο κινηματογράφος, που αποτελεί φυτώριο για κοινωνικά στρατευμένα έργα, φαίνεται να αδιαφορεί τόσο πολύ για τη φρίκη της πραγματικότητας και την καταπίεση που υφίστανται οι αδελφές και οι αδελφοί μας;
Ως καλλιτέχνες και πολιτιστικοί φορείς, δεν μπορούμε να παραμείνουμε σιωπηλοί ενώ η γενοκτονία λαμβάνει χώρα στη Γάζα και αυτή η ανείπωτη είδηση πλήττει σκληρά τις κοινότητές μας.
Ποιο είναι το νόημα των επαγγελμάτων μας αν όχι να αντλούμε διδάγματα από την ιστορία, να δημιουργούμε ταινίες που δεσμεύονται, αν δεν είμαστε παρόντες για να προστατεύσουμε τις καταπιεσμένες φωνές;
Γιατί αυτή η σιωπή;
Η ακροδεξιά, ο φασισμός, η αποικιοκρατία, τα αντι-τρανς και αντι-LGBTQIA+, σεξιστικά, ρατσιστικά, ισλαμοφοβικά και αντισημιτικά κινήματα δίνουν τη μάχη τους στο πεδίο της μάχης των ιδεών, επιτίθενται στις εκδόσεις, στον κινηματογράφο και στα πανεπιστήμια και γι’ αυτό έχουμε καθήκον να αγωνιστούμε.
Ας αρνηθούμε να αφήσουμε την τέχνη μας να γίνει συνένοχη στο χειρότερο.
Ας ξεσηκωθούμε.
Ας κατονομάσουμε την πραγματικότητα.
Ας τολμήσουμε συλλογικά να την κοιτάξουμε με την ακρίβεια της ευαίσθητης καρδιάς μας, ώστε να μην μπορεί πλέον να αποσιωπηθεί και να συγκαλυφθεί.
Ας απορρίψουμε την προπαγάνδα που αποικίζει συνεχώς τη φαντασία μας και μας κάνει να χάνουμε την αίσθηση της ανθρωπιάς μας.
Για τη Φατέμ, για όλους εκείνους που πεθαίνουν μέσα στην αδιαφορία.
Ο κινηματογράφος έχει καθήκον να μεταφέρει τα μηνύματά τους, να αντανακλά τις κοινωνίες μας.
Ας δράσουμε πριν να είναι πολύ αργά».
Το κείμενο υπογράφουν οι:
Khalid Abdalla
Noée Abita
Hany Abu-Assad
Raphaëlle Agogué
Iyad Alasttal
Catia Albertazzi
Vlad Alexis
Taraneh Alidoosti
Waad Al-Kateab
Yasmine Al Massri
Pedro Almodóvar
Pedro Alonso
Cristèle Alves Meira
Serdar Akar
India Amarteifio
Gianni Amelio
Mo Amer
Carmine Amoroso
Elisa Amoruso
Romain André
Roberto Andò
Geoff Arbourne
Francesca Archibugi
Tiziana Aristarco
Swann Arlaud
Olivier Azam
Gökçe Bahadir
Jeanne Balibar
Baloji
Avital Barak
Carlos Bardem
Javier Bardem
Melissa Barrera
Belma Baş
Dominique Baumard
Xavier Beauvois
Saïd Ben Saïd
Leïla Bekhti
Luca Bellino
Suzy Bemba
Adila Bendimerad
Kaouther Ben Hania
Dali Benssalah
Fabrizio Bentivoglio
Julie Bertuccelli
Simone Bitton
Konstantin Bojanov
Bertrand Bonello
Agathe Bonitzer
Amélie Bonnin
Bruno Bontzolakis
Lucie Borleteau
Sami Bouajila
Elodie Bouchez
Bastien Bouillon
Guillaume Brac
Rachida Brakni
Evelyne Brochu
Silvia Brunelli
Jean-Stéphane Bron
Celeste Brunnquell
Gianfranco Cabiddu
Esmeralda Calabria
Laure Calamy
Mimmo Calopresti
Mehmet Can Mertoğlu
Eric Cantona
Stefania Casini
Antonio Maria Castaldo
Marco Castaldi
Sergio Castellitto
Beniamino Catena
Ebru Nuri Ceylan
Nuri Bilge Ceylan
Lolita Chammah
Moïra Chappedelaine-Vautier
Amira Chebli
Nadim Cheikhrouha
Antoine Chevrollier
Simona Chiocca
Julie Christie
Hélier Cisterne
Isabel Coixet
Daniele Coluccini
Maddalena Crippa
David Cronenberg
Costa-Gavras
Saverio Costanzo
Paolo Costella
Pappi Corsicato
Brian Cox
Marcia Cross
Alfonso Cuarón
Liam Cunningham
Sinéad Cusack
Fatima Daas
Cherien Dabis
Béatrice Dalle
Charles Dance
Ciro D’Emilio
Arkin Mercan Dede
Mary Ellen Davis
Slimane Dazi
Yann Dedet
Matthieu de Laborde
Pierre Deladonchamps
Émilie Deleuze
Agnès de Sacy
Volfango De Biasi
Ciro De Caro
Maura Delpero
Maria De Medeiros
Giuliana De Sio
Maria Teresa De Vito
Sylvain Desclous
Lukas Dhont
Juan Diego Botto
Alice Diop
Javad Djavahery
Julie Delpy
Xavier Dolan
Dimitri Doré
Laetitia Dosch
Joana Dos Reis
Mike Downey, OBE.
Sara Driver
Luana Duchemin
Sophie Dupuis
Pierre-Nicolas Durand
Virginie Efira
Hannah Einbinder
Sayyid El Alami
Ouidad Elma
Amir El-Masry
Mareike Engelhardt
Víctor Erice
Benedikt Erlingsson
Adèle Exarchopoulos
Roberto Faenza
Frédéric Farrucci
Sepideh Farsi
Nina Faure
Elda Ferri
Margherita Ferri
Isabella Ferrari
Lisa Festa
Ralph Fiennes
Sophie Fiennes
Milena Fiore
Mahdi Fleifel
Michele Fornasero
Marine Francen
Blanche Gardin
Lena Garrel
Carmen Garcia
Jean-Raymond Garcia
Nicole Garcia
Pablo Garcia Canga
Matteo Garrone
Alessandro Gassmann
Nadia Genet
Xavier Gens
Paolo Genovese
Aurélia Georges
Richard Gere
Denis Gheerbrant
Adriano Giannini
Alex Gibney
Raphaël Girardot
Jonathan Glazer
Judith Godrèche
Brice Gravelle
Emmanuel Gras
Zeno Graton
Marco Greco
José Luis Guerín
Diane Guerrero
Samir Guesmi
Vincent Guilbert
Alain Guiraudie
German Gutierrez
Naomi Foner Gyllenhaal
Grimur Hákonarson
Rebecca Hall
Arthur Harari
Misan Harriman
Lena Headey
Clotilde Hesme
Hafsia Herzi
Ted Hope
Vanessa Hope
Sandra Huller
Fiorella Infascelli
Mohamed Jabaly
Annemarie Jacir
Alma Jodorowsky
Óskar Jónasson
Elisabeth Jonniaux
Valdimar Jóhannsson
Rachel Leah Jones
Þorsteinn Jónsson
Gladys Joujou
Radu Jude
Ilker Kaleli
Asif Kapadia
Semih Kaplanoğlu
Mathieu Kassovitz
Aki Kaurismäki
Jacques Kébadian
Erwan Kepoa Falé
Yannick Kergoat
Sofian Khammes
Michel Khleifi
Shaka King
Héléna Klotz
Nicolas Klotz
Wilma Labate
Ariane Labed
Mourad Laffitte
Philippe Laïk
Yórgos Lánthimos
Alexis Langlois
Nadav Lapid
Luc Leclerc du Sablon
Erwan Le Duc
Radouan Leflahi
Mike Leigh
Blandine Lenoir
Philippe Lespinasse
Mica Levi
Luigi Lo Cascio
Elisabetta Lodoli
Florence Loiret-Caille
Stefano Lorenzi
Boris Lojkine
Fabiomassimo Lozzi
Daniele Lucchetti
Silvia Luzi
Filippo Macelloni
Guslagie Malanda
David Mambouch
Simone Manetti
Andrea Manni
Miriam Margolyes
Narimane Mari
Vincent Mariette
Félix Maritaud
Laïla Marrakchi
Lucrecia Martel
Mario Martone
Alessandra Masi
Valerio Mastandrea
Patricia Mazuy
Simon McBurney
Mounia Meddour
Sylvestre Meinzer
Fernando Meirelles
Kleber Mendonça Filho
Nina Menkes
Stéphane Mercurio
Christian Carmosino Mereu
Frédéric Mermoud
Nina Meurisse
Valerio Mieli
Emmanuelle Millet
Davide Minnella
Avi Mograbi
Indya Moore
Mercedes Morán
Laura Morante
Gérard Mordillat
Viggo Mortensen
Anna Mouglalis
Gabriele Muccino
Peter Mullan
Margherita Murolo
Lino Musella
Arab Nasser
Tarzan Nasser
Dalia Naous
Nadine Naous
Raphaël Neal
Enza Negroni
Susanna Nicchiarelli
Cynthia Nixon
Bruno Nuytten
Andrea Occhipinti
Michela Occhipinti
Joshua Oppenheimer
Luis Ortega
Ruben Östlund
Damien Ounouri
Ferzan Ozpetek
Rosa Palasciano
Hlynur Pálmason
Daphné Patakia
Paul Pascot
Raffaele Passerini
Guy Pearce
Elisabeth Perceval
Antonin Peretjatko
Nahuel Pérez Biscayart
Aurélia Petit
Ralitza Petrova
Just Philippot
Giuseppe Piccioni
Caroline Poggi
Laura Poitras
Claire Pommet (Pomme)
Franssou Prenant
Frédérique Pressmann
Vimala Pons
Marco Simon Puccioni
Katell Quillévéré
Olivier Rabourdin
Michèle Ray-Gavras
Annick Redolfi
Christophe Régin
Jérémie Renier
Yannick Renier
Rémy Ricordeau
Michele Riondino
Yannick Rosset
Cecilia Roth
Mark Ruffalo
Rúnar Rúnarsson
Ira Sachs
Zaho de Sagazan
Ludivine Sagnier
Céline Sallette
Claudio Santamaria
Susan Sarandon
Stefano Sardo
Stefania Sandrelli
Aloïse Sauvage
Greta Scarano
Angela Schanelec
Pierre Schoeller
Niels Schneider
Vassili Schneider
Alessandro Scippa
Amanda Seales
Tracey Seaward
Sarah Seené
Guillaume Senez
Léonor Serraille
Alia Shawkat
Mélanie Simon-Franza
Eyal Sivan
Giancarlo Soldi
Paolo Sorrentino
Massimo Spano
Morgan Spector
Laetitia Spigarelli
Italo Spinelli
Juliette Smadja
Robyn Slovo
Roger Stahl
Teona Strugar Mitevska
Laurent Sylvestre
Gianluca Maria Tavarelli
Natacha Thiéry
Jean-Pierre Thorn
Ásdís Thoroddsen
Léa Todorov
Maria Sole Tognazzi
Melita Toscan du Plantier
Claire Touzard
Justine Triet
Alessandro Trigona
Jasmine Trinca
Carice van Houten
Pamela Varela
Giuseppe Varlotta
Indira Varma
Anjana Vasan
Sophie Verbeeck
Giovanni Veronesi
Paolo Virzì
Cat Villiers
Jonathan Vinel
Nicolas Wadimoff
Harriet Walter
James Wilson
Lambert Wilson
Alex Winter
Benedict Wong
Jessica Woodworth
Arieh Worthalter
Maud Wyler
Mohanad Yaqubi
L. Rezan Yeşilbaş
Sofiane Zermani
Andrea Zuliani
