Άλμπερτ Αϊνστάιν: Ο χρόνος είναι σχετικός
Σαν σήμερα πριν από 116 χρόνια ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, σε ηλικία 26 ετών, δημοσιεύει την περίφημη εξίσωση E=mc^2 και την ειδική θεωρία της σχετικότητας

Ήταν 27 Σεπτεμβρίου του 1905, δηλαδή ακριβώς πριν από 116 χρόνια, όταν ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, σε ηλικία 26 ετών, δημοσιεύει την περίφημη εξίσωση E=mc^2 και την ειδική θεωρία της σχετικότητας, με σκοπό να συμπληρώσει τους νόμους κίνησης του Νεύτωνα, ώστε να ισχύουν και σε ταχύτητες της τάξης του φωτός. 

Η Μηχανική του Γαλιλαίου και του Νεύτωνα μελετά την κίνηση ενός υλικού σημείου, μέσω της θέσης του, σε συνάρτηση με τον χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη τον χώρο και τον χρόνο ως έννοιες ανεξάρτητες (παρότι ο ορισμός και των δύο δεν είναι δυνατός).

Ο Αϊνστάιν όμως υποστηρίζει ότι χώρος και χρόνος είναι μεγέθη σχετικά. Σχετικά με τι; Με την κινητική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε όταν παρατηρούμε κάτι, είναι η απάντηση.

ΠΕΙΡΑΜΑ

Έστω ότι ο Spiderman βρίσκεται στο βαγόνι ενός κινούμενου τρένου. Στέκεται στη μέση του βαγονιού, ανοίγει τα χέρια και εκτοξεύει ιστό αράχνης ταυτόχρονα προς τις δύο άκρες του βαγονιού.

Άποψη επιβάτη:

Ο επιβάτης που κάθεται μέσα στο ίδιο βαγόνι παρατηρεί ότι ο ιστός αράχνης φτάνει ταυτόχρονα στις δύο άκρες του βαγονιού, μετά από 2 sec για παράδειγμα.

Άποψη ενός παρατηρητή που στέκεται ακίνητος έξω και βλέπει το τρένο να περνάει από μπροστά του: 

Καθώς το βαγόνι κινείται προς τα δεξιά, το αριστερό του άκρο πλησιάζει τον αριστερό ιστό, οπότε για αυτόν ο αριστερά ιστός φτάνει στο  άκρο του τρένου νωρίτερα από τον δεξιά. 

Δύο γεγονότα που για εκείνον που είναι μέσα στο τρένο είναι ταυτόχρονα για τον παρατηρητή έξω δεν είναι.

Άποψη ενός παρατηρητή που κινείται: 

Κάποιος όμως που ταξιδεύει στην ίδια κατεύθυνση με το τρένο, αλλά με μεγαλύτερη ταχύτητα, θα βλέπει το τρένο να απομακρύνεται προς τα αριστερά και τον δεξιό ιστό αράχνης να βρίσκει το δεξί άκρο του βαγονιού πριν από τον αριστερό.

Τρεις διαφορετικοί παρατηρητές, τρεις διαφορετικές πραγματικότητες και το σημαντικότερο: όλες είναι σωστές, αφού έτσι λειτουργεί το σύμπαν!

Όταν αρχικά τον ρώτησαν τι εννοεί μιλώντας για την σχετικότητα του χρόνου, ο Αϊνστάιν είχε πει χαρακτηριστικά:

"Αλλιώς αντιλαμβάνεσαι το χρόνο όταν έχεις τα χέρια σου πάνω σε ένα αναμμένο σίδερο κι αλλιώς τον αντιλαμβάνεσαι όταν κάθεσαι δίπλα από μία ωραία γυναίκα!" Χωροχρόνος λοιπόν, αν και αυτή η διαστολή του χρόνου και η συστολή του χώρου γίνονται εμφανείς μόνο σε πολύ μεγάλες ταχύτητες, επιτρέποντας να ζούμε την καθημερινότητα μας στην οπτική ηρεμία της κλασικής φυσικής...Ευτυχώς! 

*Ο Θανάσης Κοπάδης είναι μαθηματικός-συγγραφέας

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ΜΑΚΡΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ ΠΑΠΑΓΟΥ
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Γονέων Παπάγου–Χολαργού Μάκης Μακρής στο alfavita.gr: Τέτοιους δασκάλους θέλουμε!
Δήλωση στο alfavita.gr του Προέδρου της Ένωσης Γονέων Παπάγου–Χολαργού, κ. Μάκη Μακρή, για το θέμα της πειθαρχικής δίωξης του διευθυντή του 1ου ΓΕΛ...
Ο Πρόεδρος της Ένωσης Γονέων Παπάγου–Χολαργού Μάκης Μακρής στο alfavita.gr: Τέτοιους δασκάλους θέλουμε!
Υπουργείο Παιδείας ΥΠΑΙΘΑ
Νέα κατανομή στρατιωτικών σχολών και αλλαγές στα επιστημονικά πεδία
Οι αλλαγές αφορούν τόσο τη δομή των επιστημονικών πεδίων όσο και την τοποθέτηση των στρατιωτικών σχολών, διαμορφώνοντας ένα νέο τοπίο για τους...
Νέα κατανομή στρατιωτικών σχολών και αλλαγές στα επιστημονικά πεδία