Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόση βροχή αναμένεται να πέσει σε μια περιοχή για να εκτιμήσουμε πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει μια κακοκαιρία. Όπως επισημαίνει ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, καθοριστικό ρόλο παίζουν και οι ειδικοί προγνωστικοί δείκτες, οι οποίοι βοηθούν να εντοπιστούν τα επεισόδια που αποκλίνουν σημαντικά από τα συνηθισμένα κλιματολογικά δεδομένα.
Σε ανάρτησή του, ο Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί ότι η αξιολόγηση μιας έντονης βροχόπτωσης δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στο μέγιστο αθροιστικό ύψος βροχής που προβλέπεται σε διάστημα 24 ωρών. Άλλωστε, το μεγαλύτερο ύψος μπορεί να καταγράφεται ακόμη και πάνω από τη θάλασσα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εκεί βρίσκεται και ο μεγαλύτερος κίνδυνος.
Ο EFI (Extreme Forecast Index) δεν μας λέει απλώς πόση βροχή θα πέσει, αλλά πόσο ασυνήθιστη είναι η προβλεπόμενη βροχόπτωση σε σχέση με το κλιματολογικά αναμενόμενο για την περιοχή και την εποχή. Όσο ο EFI πλησιάζει το 1, τόσο ισχυρότερο είναι το σήμα ότι η πρόγνωση αποκλίνει προς ένα σπάνιο ή ακραίο επεισόδιο. Οι υψηλές τιμές του Shift of Tails ενισχύουν ακόμη περισσότερο την προσοχή, καθώς δείχνουν ότι ακόμη και τα πιο ακραία μέλη του ensemble μετατοπίζονται προς μεγαλύτερα ύψη υετού. Πρακτικά, λοιπόν, δεν κοιτάμε μόνο πού βρίσκεται το απόλυτο μέγιστο του 24ώρου. Το μεγαλύτερο αθροιστικό ύψος μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και σε θαλάσσια περιοχή. Για την επιχειρησιακή εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία πού συμπίπτουν υψηλός EFI, ισχυρό Shift of Tails και μεγάλες ραγδαιότητες πάνω ή κοντά σε κατοικημένες και ευάλωτες χερσαίες περιοχές. Εκεί μπορεί να υπάρξει σημαντική επίπτωση ακόμη και αν το συνολικό 24ωρο ύψος δεν είναι το μεγαλύτερο του χάρτη.
— Theodoros Kolydas (@KolydasT) October 13, 2026
Τι δείχνουν οι δείκτες EFI και Shift of Tails
Ο δείκτης EFI (Extreme Forecast Index) αποτυπώνει πόσο ασυνήθιστη είναι η προβλεπόμενη βροχόπτωση σε σχέση με όσα θεωρούνται αναμενόμενα για μια συγκεκριμένη περιοχή και εποχή. Όσο η τιμή του πλησιάζει το 1, τόσο ισχυρότερη είναι η ένδειξη ότι ενδέχεται να εκδηλωθεί ένα σπάνιο ή ακραίο επεισόδιο.
Παράλληλα, ο δείκτης Shift of Tails προσφέρει πρόσθετες πληροφορίες για τα ακραία σενάρια της πρόγνωσης. Οι υψηλές τιμές του υποδηλώνουν ότι ακόμη και τα πιο ακραία μέλη του προγνωστικού συνόλου μετατοπίζονται προς μεγαλύτερα ύψη βροχόπτωσης.
Πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο, ιδιαίτερη σημασία έχει ο συνδυασμός των παραπάνω ενδείξεων με την ένταση της βροχής και τη γεωγραφική θέση των φαινομένων.
Όταν υψηλές τιμές EFI και Shift of Tails συμπίπτουν με ισχυρές ραγδαιότητες σε κατοικημένες ή ευάλωτες χερσαίες περιοχές, αυξάνεται η ανησυχία για πιθανές σοβαρές επιπτώσεις. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη και όταν το συνολικό ύψος βροχής σε ένα 24ωρο δεν είναι το μεγαλύτερο που εμφανίζεται στους προγνωστικούς χάρτες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η εκτίμηση της επικινδυνότητας μιας κακοκαιρίας απαιτεί συνδυαστική αξιολόγηση των προγνωστικών δεδομένων. Δεν έχει σημασία μόνο πόσο νερό αναμένεται να πέσει, αλλά και πόσο ασυνήθιστο είναι το φαινόμενο, πόσο έντονη θα είναι η βροχή και αν αυτή θα επηρεάσει περιοχές όπου ζουν και δραστηριοποιούνται άνθρωποι.
