Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 24 Οκτωβρίου έθεσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το νέο πακέτο πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων. Το πολυνομοσχέδιο επιχειρεί να διευθετήσει χρόνιες εκκρεμότητες της πολεοδομικής νομοθεσίας, εισάγοντας στοχευμένες εξαιρέσεις για βαριά αυθαίρετα, δυνατότητα λειτουργικής ενοποίησης γειτονικών ιδιοκτησιών ακόμη και μεταξύ διαφορετικών κτιρίων, καθώς και επανακαθορισμό των ορίων στις οικοδομικές εργασίες μικρής κλίμακας.
Παράλληλα, το νομοθέτημα περιλαμβάνει διαδικασίες εξπρές για τη μεταφορά των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ) από τον Υμηττό, με στόχο την απελευθέρωση της έκτασης για τη δημιουργία του Κυβερνητικού Πάρκου «Ανδρέας Λεντάκης», ενώ διευρύνει τις δυνατότητες δωρεάν παραχώρησης φραγμάτων στην Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ.
Στοχευμένες εξαιρέσεις για τα αυθαίρετα της Κατηγορίας 5
Αν και το ΥΠΕΝ διατηρεί το γενικό «μπλόκο» στην τακτοποίηση της Κατηγορίας 5 (μεγάλες υπερβάσεις δόμησης άνω του 40% ή ύψους άνω του 20% και κτίσματα χωρίς άδεια) που ισχύει από το 2020, διευρύνει το πλαίσιο των εξαιρέσεων.
Στο καθεστώς νομιμοποίησης προστίθενται δύο νέες κατηγορίες:
- Μεταφερόμενες δηλώσεις: Ακίνητα που είχαν υπαχθεί στους παλαιότερους νόμους (ν. 4014/2011 και ν. 4178/2013) και πλέον μεταφέρονται στις διατάξεις του ν. 4495/2017 ή στον νέο Κώδικα.
- Δημόσιες και κοινωφελείς υποδομές: Κτίρια πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, δημοτικοί παιδικοί σταθμοί, αθλητικές εγκαταστάσεις των δήμων, κτίσματα της «Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.» και δομές κοινωνικής μέριμνας.
Επιπρόσθετα, κατά τη διαβούλευση αναμένεται να διευκρινιστεί η ακριβής σύνδεση της υπαγωγής με τις προθεσμίες που αφορούν την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, καθώς η τρέχουσα νομοθετική παραπομπή χρήζει αποσαφήνισης.
Λειτουργική σύνδεση ακινήτων σε διαφορετικά κτίρια
Μια από τις σημαντικότερες καινοτομίες αφορά τη δυνατότητα ενοποίησης όμορων ή εφαπτόμενων ιδιοκτησιών, η οποία πλέον δεν περιορίζεται εντός του ίδιου κτίσματος. Πιο συγκεκριμένα, δύο διαμερίσματα ή επαγγελματικοί χώροι (καταστήματα, γραφεία) που εφάπτονται, μπορούν να λειτουργούν ως ένας ενιαίος χώρος, ακόμη κι αν ανήκουν σε διαφορετικές πολυκατοικίες ή γειτονικά οικόπεδα.
Για την πραγματοποίηση της ενοποίησης απαιτείται συναίνεση του 67% των ιδιοκτητών ανά διηρημένη ιδιοκτησία, παρακάμπτοντας τυχόν διαφορετικές προβλέψεις του κανονισμού της πολυκατοικίας. Οι απαραίτητες παρεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό εκτελούνται με δαπάνη των ενδιαφερομένων ιδιοκτητών εντός των ορίων των ιδιοκτησιών τους, ενώ η διαδικασία παραμένει πλήρως αναστρέψιμη.
Αλλαγές στις εργασίες μικρής κλίμακας και το όριο των 25.000 ευρώ
Το Υπουργείο αναπροσαρμόζει τους κανόνες για τις εργασίες που εκτελούνται με Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας (ΕΕΔΜΚ), τροποποιώντας τον προσφάτως ψηφισμένο Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας.
- Εξαίρεση από το πλαφόν: Η εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων θέρμανσης εξαιρείται πλέον από το οικονομικό όριο των 25.000 ευρώ και μπορεί να γίνει με ΕΕΔΜΚ ανεξαρτήτως προϋπολογισμού.
- Επιστροφή στον γενικό κανόνα: Η κατασκευή προστεγασμάτων και στεγάστρων εντάσσεται εκ νέου στο πλαφόν των 25.000 ευρώ ανά ιδιοκτησία. Εάν ο προϋπολογισμός υπερβαίνει το ποσό αυτό, απαιτείται έκδοση κανονικής οικοδομικής άδειας.
- ΑΠΕ και ΔΥΠΑ: Τα φωτοβολταϊκά και οι ανεμογεννήτριες παραμένουν στις 12 συνολικά κατηγορίες που εξαιρούνται από το οικονομικό όριο. Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα εκτέλεσης εργασιών χωρίς πλαφόν προϋπολογισμού σε ακίνητα της ΔΥΠΑ που εντάσσονται στο Ταμείο Ανάκαμψης ή σε προγράμματα στρατηγικής σημασίας.
Fast track μετεγκατάσταση των ΕΑΣ και ενίσχυση της ΕΥΔΑΠ
Πέρα από τις αμιγώς πολεοδομικές διατάξεις, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις ειδικού σκοπού. Πρωτίστως, θεσπίζονται αυστηρές προθεσμίες 20 έως 30 ημερών για την έκδοση περιβαλλοντικών και βιομηχανικών αδειών για τις εγκαταστάσεις των ΕΑΣ σε Λαύριο και Δερβενοχώρια. Η επιτάχυνση αυτή είναι απαραίτητη για την άμεση απελευθέρωση της έκτασης στον Υμηττό, όπου σχεδιάζεται η ανέγερση του Κυβερνητικού Πάρκου «Ανδρέας Λεντάκης».
Ακόμη, παρέχεται η δυνατότητα δωρεάν μεταβίβασης φραγμάτων και συνοδών έργων (που κατασκευάστηκαν από το Υπουργείο Υποδομών) προς την Εταιρεία Παγίων ΕΥΔΑΠ, χωρίς επιβολή φόρων ή τελών μεταγραφής. Σχετικά με τις υπόλοιπες πολεοδομικές ρυθμίσεις:
- Δέλτα Έβρου: Παρατείνεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 η προθεσμία υπαγωγής των αυθαιρέτων κατασκευών στο ειδικό καθεστώς της περιοχής.
- Προστασία ΝΟΚ: Διατηρείται έως το τέλος του 2026 η απαλλαγή από κυρώσεις για κτίρια των οποίων οι άδειες ακυρώθηκαν λόγω χρήσης των πολεοδομικών κινήτρων του ΝΟΚ, εφόσον υποβληθεί εγκαίρως αίτηση επανέκδοσης στο e-Άδειες.
- Ρυμοτομικά σχέδια: Τίθενται αυστηρά όρια στις σημειακές τροποποιήσεις, ώστε να μην μειώνονται οι κοινόχρηστοι χώροι και να μην αυξάνεται ο συντελεστής δόμησης.
- Οικισμοί προ του 1923: Αποσαφηνίζεται ότι η επέκταση ή πολεοδόμησή τους προϋποθέτει την ολοκλήρωση Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
