Κάτω από το όριο των 1.000 βρίσκεται για πρώτη φορά, σύμφωνα με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, ο αριθμός των ανηλίκων που φιλοξενούνται σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), σήμερα στις δομές φιλοξενούνται 965 παιδιά, έναντι περίπου 2.200 που είχαν καταγραφεί το 2020, όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη πλήρης αποτύπωση του αριθμού των ανηλίκων που διαβιούσαν σε ιδρύματα.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται, σύμφωνα με το υπουργείο, στην πολιτική αποϊδρυματοποίησης, η οποία αποσκοπεί στον περιορισμό της παραμονής των παιδιών σε δομές και στην ενίσχυση εναλλακτικών μορφών φροντίδας σε οικογενειακό περιβάλλον.
Από τα 2.200 παιδιά το 2020 στα 965 σήμερα
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, το 2019 δεν υπήρχε πλήρης και συστηματική καταγραφή των παιδιών που φιλοξενούνταν σε ιδρύματα, γεγονός που δυσχέραινε την αποτύπωση των αναγκών τους και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων.
Η πρώτη ολοκληρωμένη καταγραφή, το 2020, προσδιόρισε τον αριθμό τους σε περίπου 2.200.
Με βάση τα σημερινά στοιχεία του ΕΚΚΑ, ο αριθμός έχει περιοριστεί στους 965 ανηλίκους, καταγράφοντας μείωση περίπου 56% σε σχέση με την αρχική αποτύπωση.
Σύμφωνα με το υπουργείο, στην εξέλιξη αυτή έχουν συμβάλει η συστηματική παρακολούθηση των περιπτώσεων, οι αλλαγές στις διαδικασίες αναδοχής και τεκνοθεσίας, καθώς και η ανάπτυξη πρόσθετων μορφών υποστήριξης για παιδιά με αναπηρία και μεγαλύτερους εφήβους.
Δόμνα Μιχαηλίδου: «Στόχος τα παιδιά να ζουν σε οικογένειες, όχι σε δομές»
Στη σημασία της καταγραφής και της ενίσχυσης των εναλλακτικών μορφών παιδικής φροντίδας αναφέρθηκε η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου.
«Όταν αναλάβαμε το 2019, δεν γνωρίζαμε καν πόσα παιδιά ζούσαν στα ιδρύματα. Αυτό ήταν το πρώτο που αλλάξαμε. Καταγράψαμε τα παιδιά, μάθαμε τις ανάγκες τους και βάλαμε έναν ξεκάθαρο στόχο: τα παιδιά να ζουν σε οικογένειες, όχι σε δομές», δήλωσε.
Η υπουργός σημείωσε ότι στο διάστημα που μεσολάβησε προωθήθηκαν αλλαγές στις διαδικασίες, ενισχύθηκαν οι θεσμοί της αναδοχής και της τεκνοθεσίας και δημιουργήθηκαν νέες δυνατότητες φροντίδας για παιδιά με αναπηρία και μεγαλύτερους εφήβους.
«Η πρώτη πλήρης καταγραφή είχε δείξει περίπου 2.200 παιδιά. Σήμερα έχουμε φτάσει στα 965. Πίσω από αυτή τη μείωση βρίσκονται παιδιά που σήμερα μπορούν να ελπίζουν σε μια ζωή έξω από το ίδρυμα, με ασφάλεια και σταθερή φροντίδα», πρόσθεσε.
Επείγουσα και επαγγελματική αναδοχή για παιδιά με αυξημένες ανάγκες
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την παιδική προστασία, το υπουργείο αναφέρεται στη διεύρυνση των δυνατοτήτων φροντίδας εκτός ιδρυμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση σε δύο μορφές αναδοχής.
Η επείγουσα αναδοχή αφορά περιπτώσεις παιδιών που πρέπει να απομακρυνθούν άμεσα από το οικογενειακό τους περιβάλλον και χρειάζονται ασφαλή οικογενειακή φιλοξενία χωρίς καθυστέρηση.
Αντίστοιχα, η επαγγελματική αναδοχή απευθύνεται σε παιδιά με αναπηρία που έχουν αυξημένες ανάγκες φροντίδας και υποστήριξης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση του θεσμού διαδραματίζουν και οι ίδιοι οι ανάδοχοι γονείς, μέσα από την ενημέρωση και την ανταλλαγή εμπειριών στις τοπικές κοινωνίες.
Ως παραδείγματα αναφέρονται η Εύβοια και η Κρήτη, όπου η παρουσία και η συμμετοχή αναδόχων σε τοπικές δράσεις συνέβαλαν στην προσέλκυση νέων ενδιαφερομένων.
Ημιαυτόνομη διαβίωση: 168 νέοι σε 57 διαμερίσματα
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τους μεγαλύτερους εφήβους και νέους που προετοιμάζονται για τη μετάβασή τους στην ανεξάρτητη διαβίωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το υπουργείο, 168 άτομα διαμένουν σήμερα σε 57 διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης.
Το συγκεκριμένο μοντέλο φιλοξενίας αποσκοπεί στη σταδιακή προετοιμασία των νέων για την αυτόνομη ζωή, παρέχοντας ένα υποστηρικτικό περιβάλλον κατά τη μετάβασή τους από την ιδρυματική φροντίδα στην ανεξαρτησία.
Anynet και γραμμή 1107 για την παρακολούθηση και προστασία των παιδιών
Στην ανακοίνωση γίνεται επίσης αναφορά στα πληροφοριακά συστήματα και στους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για την καταγραφή και την παρακολούθηση των περιπτώσεων παιδικής προστασίας.
Μέσω του Anynet, του Πληροφοριακού Συστήματος Αναδοχής και Υιοθεσίας, παρακολουθείται η πορεία των παιδιών και υποστηρίζονται οι σχετικές διαδικασίες.
Παράλληλα, η γραμμή 1107 του ΕΚΚΑ και το Εθνικό Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Αναφορών Κακοποίησης Ανηλίκων αποτελούν εργαλεία για την καταγραφή περιστατικών και τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών όταν ένα παιδί βρίσκεται σε κίνδυνο.
Στόχος η μείωση του χρόνου παραμονής των παιδιών στις δομές
Η περαιτέρω μείωση του χρόνου παραμονής των ανηλίκων σε ιδρύματα παραμένει βασικός στόχος της πολιτικής παιδικής προστασίας, σύμφωνα με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Η κατεύθυνση που περιγράφεται στην ανακοίνωση δίνει προτεραιότητα στην οικογενειακή φροντίδα, όπου αυτή είναι εφικτή και εξασφαλίζει την ασφάλεια και τη σταθερότητα που χρειάζεται κάθε παιδί.
Παρά τη σημαντική μείωση του αριθμού των ανηλίκων στις δομές, 965 παιδιά εξακολουθούν να φιλοξενούνται σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας, γεγονός που αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη ανάγκη για διαθέσιμες οικογένειες αναδοχής, κατάλληλες υπηρεσίες υποστήριξης και εξατομικευμένη φροντίδα.
Η μείωση του συνολικού αριθμού των φιλοξενούμενων παιδιών αποτελεί έναν δείκτη της εξέλιξης του συστήματος παιδικής προστασίας, χωρίς ωστόσο να αποτυπώνει από μόνη της τις διαδρομές που ακολούθησαν τα παιδιά μετά την αποχώρησή τους από τις δομές.
