Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι πληρωμές με μετρητά φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου 2026.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις διατηρούν το ισχύον όριο των 500 ευρώ για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών, ενώ εισάγουν σημαντικό περιορισμό στις πληρωμές κατά την παράδοση προϊόντων μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών.
Εφόσον οι διατάξεις τεθούν σε ισχύ όπως προτείνονται, οι καταναλωτές θα μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν μετρητά για αγορές κάτω των 500 ευρώ στα φυσικά καταστήματα. Αντίθετα, στις αντικαταβολές μέσω courier η εξόφληση θα γίνεται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, ανεξάρτητα από την αξία της παραγγελίας.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 299 και 300 του νομοσχεδίου και αφορούν τόσο τον τρόπο εξόφλησης συγκεκριμένων συναλλαγών όσο και τις κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τους σχετικούς κανόνες.
Τι ισχύει για τις αγορές με μετρητά έως 500 ευρώ
Το όριο των 500 ευρώ εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για τις συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτες.
Ειδικότερα, όταν η συνολική αξία μιας συναλλαγής είναι μικρότερη από 500 ευρώ, η πληρωμή μπορεί να γίνει με μετρητά. Από τα 500 ευρώ και πάνω, η εξόφληση πρέπει να πραγματοποιείται με κάρτα, τραπεζικό έμβασμα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.
Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής μπορεί να πληρώσει με μετρητά για μια αγορά αξίας 250 ή 450 ευρώ σε φυσικό κατάστημα. Αντίθετα, για προϊόν που κοστίζει ακριβώς 500 ευρώ, η πληρωμή με μετρητά δεν επιτρέπεται.
Σημαντικό είναι επίσης ότι το όριο αφορά τη συνολική αξία της συναλλαγής. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η τεχνητή κατάτμηση μιας αγοράς προκειμένου μέρος του ποσού να εξοφληθεί με μετρητά.
Έτσι, εάν ένα προϊόν κοστίζει 700 ευρώ, δεν μπορεί να πληρωθεί με 400 ευρώ σε μετρητά και τα υπόλοιπα 300 ευρώ με κάρτα. Η εξόφληση πρέπει να πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου με ηλεκτρονικό μέσο.
Τι αλλάζει στις αντικαταβολές μέσω courier
Η σημαντικότερη νέα ρύθμιση αφορά τις παραγγελίες που αποστέλλονται και παραδίδονται μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών, με την πληρωμή να πραγματοποιείται κατά την παραλαβή.
Με βάση το άρθρο 299 του νομοσχεδίου, οι συγκεκριμένες συναλλαγές θα εξοφλούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο όριο αξίας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να δώσει χαρτονομίσματα ή κέρματα στον διανομέα για να πληρώσει την παραγγελία του, ακόμη κι αν το ποσό είναι ιδιαίτερα μικρό.
Για παράδειγμα, μια αντικαταβολή αξίας 10, 30 ή 100 ευρώ θα πρέπει να εξοφλείται ηλεκτρονικά, εφόσον εφαρμοστεί η προτεινόμενη ρύθμιση.
Η αντικαταβολή δεν καταργείται ως τρόπος πληρωμής κατά την παράδοση. Αυτό που αλλάζει είναι ότι η εξόφληση με μετρητά δεν θα επιτρέπεται στις συγκεκριμένες συναλλαγές.
Ποια πρόστιμα προβλέπονται για τις επιχειρήσεις
Το άρθρο 300 του νομοσχεδίου προβλέπει κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που δεν τηρούν τους περιορισμούς στις πληρωμές με μετρητά.
Σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις, το πρόστιμο ανέρχεται στο διπλάσιο του ποσού που εισπράχθηκε παράνομα με μετρητά.
Ειδικότερα, στις συναλλαγές αξίας 500 ευρώ και άνω, η επιχείρηση που αποδέχεται μετρητά κατά παράβαση των κανόνων θα αντιμετωπίζει πρόστιμο διπλάσιο του ποσού που εισέπραξε με αυτόν τον τρόπο.
Αντίστοιχα, για τις αντικαταβολές, προβλέπεται πρόστιμο διπλάσιο της αξίας που εισπράχθηκε σε μετρητά από την εταιρεία courier.
Ενδεικτικά:
- Για αντικαταβολή 50 ευρώ που εξοφλείται με μετρητά, το προβλεπόμενο πρόστιμο ανέρχεται σε 100 ευρώ.
- Για αντικαταβολή 200 ευρώ, το πρόστιμο φτάνει τα 400 ευρώ.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις αφορούν τις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις και όχι τους καταναλωτές.
Πότε αναμένεται να εφαρμοστούν οι νέες ρυθμίσεις
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου 2026. Ως εκ τούτου, οι προτεινόμενες διατάξεις θα πρέπει να οριστικοποιηθούν και να θεσπιστούν προτού τεθούν σε εφαρμογή, σύμφωνα με όσα θα προβλέπει το τελικό νομοθετικό κείμενο.
Μέχρι τότε, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διακρίνουν το ισχύον πλαίσιο από τις νέες ρυθμίσεις που προτείνονται.
Το βασικό σημείο είναι ότι το όριο των 500 ευρώ για τις συναλλαγές με ιδιώτες διατηρείται, ενώ η προτεινόμενη αλλαγή στις αντικαταβολές προβλέπει αποκλειστικά ηλεκτρονική εξόφληση, ανεξαρτήτως ποσού. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρές οικονομικές κυρώσεις για τις επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τους νέους περιορισμούς.
