Ο καφές αποτελεί για εκατομμύρια ανθρώπους μια καθημερινή συνήθεια. Πέρα όμως από την τόνωση που προσφέρει, τα τελευταία χρόνια η επιστημονική έρευνα έχει στρέψει το ενδιαφέρον της και στη σχέση του καφέ με την υγεία του ήπατος.
Μελέτες έχουν συνδέσει την κατανάλωση καφέ με καλύτερη λειτουργία του συκωτιού και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων χρόνιων ηπατικών παθήσεων. Ειδικοί στη διατροφή επισημαίνουν ότι τα πιθανά οφέλη δεν φαίνεται να αφορούν αποκλειστικά την καφεΐνη, καθώς αντίστοιχες ενδείξεις έχουν καταγραφεί και για τον ντεκαφεϊνέ.
Τι δείχνουν οι έρευνες για το συκώτι
Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical and Experimental Hepatology έχει συνδέσει την κατανάλωση καφέ με βελτιωμένα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, ενώ παράλληλα υπάρχουν ενδείξεις για χαμηλότερο κίνδυνο ίνωσης και κίρρωσης του ήπατος.
Παράλληλα, μεγάλη μελέτη έχει καταγράψει συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση καφέ και χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης, καρκίνου του ήπατος και θανάτου που σχετίζεται με ηπατική νόσο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στη συγκεκριμένη έρευνα, η κατανάλωση πέντε ή περισσότερων φλιτζανιών καφέ την ημέρα συσχετίστηκε με 32% χαμηλότερο κίνδυνο κίρρωσης, 47% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος και 42% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από ηπατική νόσο.
Οι ερευνητές έχουν εξετάσει επίσης την εικόνα του ήπατος μέσω μαγνητικής τομογραφίας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν καφέ παρουσίαζαν χαμηλότερα επίπεδα λίπους και φλεγμονής στο ήπαρ. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ορισμένα από τα οφέλη φαίνεται να παρατηρούνται τόσο στον κανονικό όσο και στον ντεκαφεϊνέ καφέ.
Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η πιθανή προστατευτική δράση του καφέ δεν οφείλεται αποκλειστικά στην καφεΐνη. Άλλες ενώσεις του ροφήματος, όπως τα αντιοξειδωτικά, οι πολυφαινόλες και τα χλωρογενικά οξέα, φαίνεται να έχουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Οι συγκεκριμένες ουσίες έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του οξειδωτικού στρες και της φλεγμονής, δύο παραγόντων που συνδέονται με την πρόκληση βλάβης στο ήπαρ.
Μπορεί να επηρεάσει και το λιπώδες ήπαρ;
Η κατανάλωση καφέ δεν αποτελεί θεραπεία για τη μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με λιπώδη νόσο του ήπατος, γνωστή ως MASLD.
Ωστόσο, ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο παραγόντων που σχετίζονται με την εμφάνιση της νόσου, όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο καφές μπορεί να συνδέεται με πιο αργή εξέλιξη της ηπατικής ίνωσης προς πιο προχωρημένα στάδια.
Πόσος καφές είναι αρκετός;
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν σημαίνουν ότι όσο περισσότερος καφές καταναλώνεται τόσο μεγαλύτερο είναι και το όφελος. Σύμφωνα με ειδικούς στη διατροφή, ακόμη και μία έως δύο κούπες την ημέρα μπορούν να ενταχθούν σε ένα διατροφικό πρότυπο που ευνοεί την υγεία του ήπατος. Η υπερβολική κατανάλωση, από την άλλη πλευρά, δεν είναι απαραίτητα καλύτερη επιλογή. Η ποσότητα καφεΐνης που μπορεί να καταναλώνει κάθε άνθρωπος διαφέρει και εξαρτάται από την ευαισθησία του οργανισμού.
Σε άτομα που εμφανίζουν άγχος, ταχυκαρδίες, στομαχικές ενοχλήσεις ή προβλήματα στον ύπνο μετά την κατανάλωση καφεΐνης, ο ντεκαφεϊνέ μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική επιλογή.
Προσοχή όμως στη ζάχαρη και τα πρόσθετα
Δεν είναι όλοι οι καφέδες ίδιοι όταν μιλάμε για τη συνολική επίδραση της διατροφής στην υγεία. Ένας απλός καφές, χωρίς μεγάλες ποσότητες ζάχαρης και θερμιδικών πρόσθετων, είναι διαφορετικός από ροφήματα που περιέχουν σιρόπια, σαντιγί, καραμέλα ή μεγάλες ποσότητες ζάχαρης.
Η συστηματική κατανάλωση τέτοιων ροφημάτων μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πρόσληψη θερμίδων και, σε βάθος χρόνου, να συμβάλει στην αύξηση του σωματικού βάρους και σε μεταβολικές διαταραχές. Οι παράγοντες αυτοί συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο συσσώρευσης λίπους στο ήπαρ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας γλυκός καφές περιστασιακά αποτελεί πρόβλημα. Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στη συχνότητα και στη συνολική διατροφή.
Ο καφές δεν αντικαθιστά έναν υγιεινό τρόπο ζωής
Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, ο καφές δεν αποτελεί «μαγική λύση» για την υγεία του ήπατος.
Τα πιθανά οφέλη του πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο ενός συνολικά υγιεινού τρόπου ζωής, που περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή, σωματική δραστηριότητα, διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους και περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ.
Έτσι, για όσους ήδη απολαμβάνουν τον καφέ καθημερινά, το αγαπημένο τους ρόφημα μπορεί να αποτελεί μια συνήθεια που συνδέεται όχι μόνο με περισσότερη ενέργεια μέσα στην ημέρα, αλλά και με ορισμένους δείκτες καλύτερης ηπατικής υγείας.
