Σήμερα, Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τιμάται η μνήμη του Οσίου Κοσμά του Ζωγραφίτη, καθώς και του Ιερομάρτυρα Φωκά, Επισκόπου Σινώπης.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν σήμερα:
- Ζωγραφιά
- Λουίζα
- Λοΐζος
- Φωκάς
- Φώκιος
- Φώκης
- Φωκία
- Φωκίνα
Ο Όσιος Κοσμάς ο Ζωγραφίτης
Ο Όσιος Κοσμάς ο Ζωγραφίτης γεννήθηκε σε αριστοκρατική οικογένεια της Βουλγαρίας και από νεαρή ηλικία έλαβε μόρφωση τόσο στα ελληνικά όσο και στα βουλγαρικά.
Παρότι η οικογένειά του επιθυμούσε να ακολουθήσει τον δρόμο του γάμου, ο ίδιος επέλεξε τη μοναχική ζωή. Έφυγε κρυφά από την πατρίδα του και κατευθύνθηκε στο Άγιον Όρος, όπου εγκαταστάθηκε στη Μονή Ζωγράφου. Εκεί φόρεσε το μοναχικό ένδυμα και ανέλαβε το διακόνημα του εκκλησιαστικού.
Σύμφωνα με την παράδοση, σε πανήγυρη της Μονής Βατοπαιδίου αξιώθηκε να δει σε όραμα την Παναγία να διακονεί τους μοναχούς. Η πνευματική του πορεία συνεχίστηκε με έντονη ασκητική ζωή και, έπειτα από υπόδειξη του ηγουμένου του και προσευχή, αποσύρθηκε στην έρημο.
Εκεί αφιερώθηκε στην προσευχή και στην εξομολόγηση όσων προσέρχονταν κοντά του. Η παράδοση του αποδίδει προορατικό χάρισμα, θαυματουργικές ικανότητες και θείες οράσεις, ενώ αναφέρεται ότι γνώριζε ακόμη και την ημέρα του θανάτου του.
Ιδιαίτερη θέση στην παράδοση κατέχει και το γεγονός που, σύμφωνα με την αφήγηση, συνέβη κατά την εξόδιο ακολουθία του. Όπως αναφέρεται, άγρια ζώα συγκεντρώθηκαν γύρω από τον χώρο της ταφής του και παρέμειναν εκεί κατά τη διάρκεια της ακολουθίας.
Ο Όσιος Κοσμάς θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους ασκητές της Μονής Ζωγράφου. Το σπήλαιο κοντά στη μονή, όπου σύμφωνα με την παράδοση ασκήτευσε, διατηρείται μέχρι σήμερα.
Μετά την ταφή του, οι μοναχοί αναζήτησαν το λείψανό του περίπου σαράντα ημέρες αργότερα, χωρίς όμως να το εντοπίσουν.
Η μνήμη του τιμάται στις 22 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία που συνδέεται με την εκδημία του.
Η 22α Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί επίσης ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μετακινήσεων, γνωστή και ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο, με στόχο την προώθηση πιο βιώσιμων τρόπων μετακίνησης στις πόλεις.
