Ένα απλό μουσικό όργανο φαίνεται πως μπορεί να αποτελέσει έναν ενδιαφέροντα σύμμαχο για ανθρώπους με Πάρκινσον που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην ομιλία. Στη Χαβάη, ένα πρόγραμμα αξιοποιεί τη φυσαρμόνικα συνδυάζοντας αναπνευστική άσκηση, μουσική και ομαδική συμμετοχή, με στόχο τη βελτίωση της φωνής αλλά και της αυτοπεποίθησης των ασθενών.
Η νόσος Πάρκινσον δεν επηρεάζει μόνο την κίνηση. Σε αρκετούς ασθενείς η φωνή γίνεται πιο χαμηλή και μονότονη, ενώ μπορεί να εμφανιστούν δυσκολίες στην άρθρωση και στην καθαρότητα της ομιλίας. Οι αλλαγές αυτές συχνά κάνουν την καθημερινή επικοινωνία δυσκολότερη και μπορεί να οδηγήσουν σε κοινωνική απομόνωση.
Ένας από τους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα είναι ο 79χρονος Νιλ Τομίτα, ο οποίος εδώ και περίπου δέκα χρόνια αντιμετωπίζει σταδιακή απώλεια της έντασης της φωνής του. Παρά τη λογοθεραπεία και τις ασκήσεις που έκανε στο σπίτι, πριν από περίπου δύο χρόνια δοκίμασε μαζί με τη σύζυγό του μαθήματα φυσαρμόνικας.
Ο ίδιος δεν είχε προηγούμενη μουσική εμπειρία, ωστόσο διαπίστωσε ότι η δραστηριότητα τον βοηθούσε να εξασκεί την αναπνοή και τον συντονισμό των μυών που συμμετέχουν στην παραγωγή της φωνής. «Με βοήθησε να ξαναβρώ τη φωνή μου», λέει χαρακτηριστικά.
Πώς λειτουργεί η φυσαρμόνικα
Για να παραχθεί ήχος, απαιτείται ελεγχόμενη εισπνοή και εκπνοή, ενώ παράλληλα ενεργοποιούνται τα χείλη, η γλώσσα και οι μύες του προσώπου. Πρόκειται για λειτουργίες που σχετίζονται άμεσα με την αναπνοή, τη φώνηση και την άρθρωση.
Το Harmonica Parkinson’s Project, που δημιουργήθηκε από τον φυσικοθεραπευτή Κέβιν Λοκέτ στη Χονολουλού, προσφέρει δια ζώσης συναντήσεις και δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα δύο φορές τον μήνα. Απευθύνεται σε ανθρώπους με Πάρκινσον και στους φροντιστές τους, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη μουσική εκπαίδευση.
Η μουσική χρησιμοποιείται ήδη ως συμπληρωματική παρέμβαση στο Πάρκινσον, μέσω του τραγουδιού, του χορού και ρυθμικών ασκήσεων. Η φυσαρμόνικα προσθέτει σε αυτή την προσέγγιση την έντονη εξάσκηση του ελέγχου της αναπνοής.
Τι έδειξε η μελέτη
Τον Μάιο παρουσιάστηκαν στο World Parkinson Congress τα πρώτα αποτελέσματα πιλοτικής μελέτης στην οποία συμμετείχαν 22 άνθρωποι με Πάρκινσον.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η μία παρακολούθησε μαθήματα φυσαρμόνικας δύο φορές την εβδομάδα για τρεις μήνες, ενώ η δεύτερη ακολούθησε συμβατική λογοθεραπεία. Πριν και μετά την παρέμβαση αξιολογήθηκαν η ομιλία και άλλα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων από λογοθεραπευτή και νευρολόγο.
Η ομάδα της φυσαρμόνικας παρουσίασε μεγαλύτερη βελτίωση στην καταληπτότητα της ομιλίας και στη μέση ένταση της φωνής σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αρκούν για να θεωρηθεί η φυσαρμόνικα θεραπεία για τα προβλήματα ομιλίας στο Πάρκινσον. Το μικρό δείγμα της μελέτης καθιστά απαραίτητη τη διεξαγωγή μεγαλύτερων και ελεγχόμενων κλινικών δοκιμών.
Περισσότερο από μια άσκηση
Το πιθανό όφελος δεν αφορά μόνο τη φωνή. Η συμμετοχή σε μια μουσική ομάδα προσφέρει κίνητρο, κοινωνική επαφή και μια ευχάριστη δραστηριότητα που μπορεί να περιορίσει την απομόνωση.
Η φυσαρμόνικα, επομένως, δεν αντικαθιστά τη λογοθεραπεία ούτε αποτελεί θεραπεία για τη νόσο. Θα μπορούσε όμως να λειτουργήσει ως ένα απλό και ευχάριστο συμπληρωματικό εργαλείο, συνδυάζοντας την εξάσκηση της αναπνοής και της φωνής με τη μουσική και την κοινωνική συμμετοχή.
