Ισχυρή έκκληση για ριζική αλλαγή στάσης απέναντι στο φυσικό περιβάλλον, ενίσχυση της οικολογικής ευθύνης και ουσιαστική διεθνή συνεργασία απηύθυνε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με αφορμή την 1η Σεπτεμβρίου, η οποία έχει καθιερωθεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο από το 1989 ως Ημέρα Προσευχής υπέρ της Προστασίας του Φυσικού Περιβάλλοντος. Στο μήνυμά του για την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους, ο Πατριάρχης υπογράμμισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο θα συνεχίσει να προβάλλει τη θεολογική διάσταση της προστασίας της δημιουργίας.
Η πολυδιάστατη σύγχρονη οικολογική κρίση, σύμφωνα με τον κ. Βαρθολομαίο, δεν αποτελεί απλώς μια περιβαλλοντική καταστροφή, αλλά συνδέεται βαθύτερα με την κρίση της ανθρώπινης ελευθερίας, της φιλοσοφίας, του ήθους και του πολιτισμού. Ο ίδιος τόνισε την επιτακτική ανάγκη μιας «κοπερνίκειας στροφής» στον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα αντιλαμβάνεται την πρόοδο, επισημαίνοντας ότι η ανάδειξη των θρησκευτικών και ηθικών διαστάσεων της απειλής οδηγεί σε μεγαλύτερη συνειδητοποίηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης.
Αυστηρή κριτική ασκήθηκε κατά του κυρίαρχου οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης, το οποίο στηρίζεται στην αδιάκοπη συσσώρευση πλούτου και στον α χόορταστο καταναλωτισμό. Ο Πατριάρχης τόνισε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος, λειτουργώντας ως «ανθρωποθεός», επιμένει στη γεωκτονία και αγνοεί κάθε μέτρο και όριο εξαιτίας γεωπολιτικών σχεδιασμών και οικονομικών συμφερόντων. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η ανθρωπότητα οφείλει να εγκαταλείψει την επικίνδυνη ψευδαίσθηση ότι ο πλανήτης Γη μπορεί αέναα να ξεπερνά τις ανθρωπογενείς επιβαρύνσεις και ότι η φύση διαθέτει απεριόριστες δυνάμεις αυτό-ανανέωσης.
Ως οικολογικό μονόδρομο για το μέλλον του πλανήτη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης πρότεινε την υιοθέτηση ενός νέου πλαισίου κοινών αξιών με επίκεντρο την αλληλεγγύη, τη συλλογική ευθύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό. Κλείνοντας το μήνυμά του, κάλεσε την παγκόσμια κοινότητα να επιδείξει έμπρακτο ήθος ευθύνης σε παγκόσμιο, εθνικό, τοπικό και προσωπικό επίπεδο, προστατεύοντας τον «οίκο» της από τις νεωτερικές αμαρτίες και τους διχασμούς ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση.
