Πότε ξεκινά και πότε ολοκληρώνεται η εφηβεία
Τα κορίτσια συνήθως ξεκινούν την εφηβεία νωρίτερα από τα αγόρια. Η διαδικασία αρχίζει αρκετό διάστημα πριν από την πρώτη έμμηνο ρύση και, στις περισσότερες περιπτώσεις, ολοκληρώνεται περίπου στα μέσα της εφηβείας.
Η μεγαλύτερη επιτάχυνση της ανάπτυξης παρατηρείται συνήθως πριν από την πρώτη περίοδο. Μετά την εμφάνισή της, η αύξηση του ύψους συνεχίζεται, αλλά ο ρυθμός γίνεται αισθητά πιο αργός.
Επομένως, η πρώτη περίοδος δεν σηματοδοτεί το απόλυτο τέλος της ανάπτυξης. Αντίθετα, αποτελεί μία ένδειξη ότι το κορίτσι βρίσκεται πλέον προς τα τελευταία στάδια της αύξησης του ύψους.
Ποιες αλλαγές εμφανίζονται στην εφηβεία
Η αύξηση του ύψους είναι μόνο ένα μέρος των αλλαγών που συμβαίνουν στο σώμα κατά την εφηβεία.
Η ανάπτυξη του στήθους, η εμφάνιση τριχοφυΐας στις μασχάλες και στην ηβική περιοχή, η ωρίμανση του αναπαραγωγικού συστήματος και οι μεταβολές στο δέρμα αποτελούν φυσιολογικά στάδια της διαδικασίας.
Οι ορμονικές αλλαγές μπορεί επίσης να προκαλέσουν αυξημένη λιπαρότητα του δέρματος, ακμή και περισσότερη εφίδρωση. Παράλληλα, δεν είναι ασυνήθιστες οι μεταβολές στη διάθεση.
Ακόμη και η αύξηση του μεγέθους των ποδιών μπορεί να εμφανιστεί σχετικά νωρίς και να αποτελεί μία από τις πρώτες ενδείξεις ότι το σώμα βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης.
Τι καθορίζει το τελικό ύψος
Το ύψος ενός κοριτσιού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις ορμόνες της εφηβείας. Η κληρονομικότητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες.
Το ύψος των γονέων επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το αναμενόμενο τελικό ύψος του παιδιού. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο παίζει και η γενικότερη κατάσταση της υγείας και η διατροφή.
Μία διατροφή που δεν προσφέρει επαρκή θρεπτικά συστατικά μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη. Από την άλλη πλευρά, το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνδέεται με πιο πρώιμη έναρξη της εφηβείας.
Παθήσεις που μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη
Υπάρχουν και ορισμένες καταστάσεις υγείας που μπορούν να επηρεάσουν τον ρυθμό με τον οποίο μεγαλώνει ένα παιδί.
Προβλήματα στη λειτουργία του θυρεοειδούς ή της υπόφυσης, χρόνιες παθήσεις και ορισμένες γενετικές καταστάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε πιο αργή σωματική ανάπτυξη.
Μεταξύ των προβλημάτων που έχουν συσχετιστεί με διαταραχές της ανάπτυξης περιλαμβάνονται ο διαβήτης, η νεανική αρθρίτιδα, η κυστική ίνωση και ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κορίτσι που αναπτύσσεται πιο αργά αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας. Η ανάπτυξη παρουσιάζει σημαντικές φυσιολογικές διαφορές από παιδί σε παιδί.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι το ύψος πλησιάζει στο τελικό του στάδιο
Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που δείχνουν ότι η ανάπτυξη έχει αρχίσει να ολοκληρώνεται.
Μία από τις σημαντικότερες είναι η αισθητή επιβράδυνση της αύξησης του ύψους. Όταν το παιδί δεν ψηλώνει πλέον με τον ίδιο ρυθμό που είχε τα προηγούμενα χρόνια, αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι πλησιάζει στο τελικό του ύψος.
Η περίοδος που έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και κάποιο διάστημα, η ολοκλήρωση της ανάπτυξης της τριχοφυΐας και η σταδιακή διαμόρφωση των χαρακτηριστικών του σώματος σε πιο ενήλικη μορφή αποτελούν επίσης ενδείξεις ότι η εφηβεία οδεύει προς την ολοκλήρωσή της.
Πότε χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη ηλικία στην οποία όλα τα κορίτσια πρέπει υποχρεωτικά να έχουν ολοκληρώσει την ανάπτυξή τους. Οι διαφορές μεταξύ των παιδιών είναι φυσιολογικές.
Ωστόσο, όταν η εφηβεία φαίνεται να καθυστερεί σημαντικά ή δεν υπάρχουν τα αναμενόμενα σημάδια ανάπτυξης, είναι καλό να ζητείται η γνώμη παιδιάτρου ή άλλου ειδικού.
Η απουσία εμφανών σημείων εφηβείας μέχρι τα μέσα της εφηβικής ηλικίας, για παράδειγμα, μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση. Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει την ανάπτυξη και, εφόσον χρειάζεται, να εξετάσει αν υπάρχει κάποια ορμονική, διατροφική ή άλλη αιτία.
Το βασικό είναι ότι η ανάπτυξη δεν ακολουθεί ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα. Κάθε κορίτσι μεγαλώνει με τον δικό του ρυθμό και η πρώτη περίοδος δεν σημαίνει ότι το ύψος σταματά από τη μία μέρα στην άλλη.
Η σωστή διατροφή, η καλή γενική υγεία και η τακτική παρακολούθηση από τον παιδίατρο είναι τα σημαντικότερα στοιχεία για να εξελίσσεται ομαλά η ανάπτυξη κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία.
