Στο επίκεντρο της μετεωρολογικής συζήτησης βρίσκεται το Ελ Νίνιο, καθώς τα τελευταία στοιχεία από τον Ειρηνικό δείχνουν ότι το φαινόμενο ενδέχεται να αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή ένταση τους επόμενους μήνες.
Ο μετεωρολόγος και ευρωβουλευτής Σάκης Αρναούτογλου αναφέρθηκε στην εξέλιξη του φαινομένου και στις πιθανές επιπτώσεις του στον καιρό, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στον χειμώνα 2026-2027.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, τα σημερινά δεδομένα δεν επιτρέπουν ακόμη να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για το πώς θα εξελιχθεί ο καιρός στην Ελλάδα.
Ισχυρό Ελ Νίνιο δείχνουν τα τελευταία στοιχεία
Οι μετρήσεις στον τροπικό Ειρηνικό παρουσιάζουν σημαντικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Σάκης Αρναούτογλου, η NOAA στις 13 Αυγούστου εκτιμούσε σε ποσοστό άνω του 90% την πιθανότητα το Ελ Νίνιο να φτάσει σε πολύ ισχυρή ένταση κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.
Για το τρίμηνο Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου, μάλιστα, η πιθανότητα το φαινόμενο να ξεπεράσει σε ένταση προηγούμενα επεισόδια που έχουν καταγραφεί από το 1950 έφτανε το 69%.
Παράλληλα, στην ενημέρωση της 24ης Αυγούστου, η θερμοκρασιακή απόκλιση στην περιοχή Νίνιο 3.4 είχε ανέλθει στους +1,8 βαθμούς Κελσίου, ενώ ακόμη υψηλότερες τιμές καταγράφονταν σε περιοχές ανατολικότερα.
Δεν σημαίνει απαραίτητα βαρύ χειμώνα στην Ελλάδα
Το Ελ Νίνιο αποτελεί σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορεί από τώρα να προβλεφθεί με ακρίβεια ο καιρός που θα επικρατήσει στην Ελλάδα τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο.
Η επίδραση του φαινομένου είναι πιο ξεκάθαρη σε ορισμένες περιοχές, όπως η Βόρεια Αμερική, ενώ στην Ευρώπη η κατάσταση είναι αρκετά πιο σύνθετη.
Για την τελική διαμόρφωση του καιρού παίζουν ρόλο πολλοί ακόμη παράγοντες, μεταξύ των οποίων η συμπεριφορά του Ατλαντικού, οι αντικυκλώνες, τα βαρομετρικά χαμηλά, αλλά και η κατάσταση στην Αρκτική.
Κρίσιμος παράγοντας ο Ατλαντικός
Ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα αναμένεται να έχει η ατμοσφαιρική κυκλοφορία στον Βόρειο Ατλαντικό.
Η θέση των περιοχών υψηλών πιέσεων και η πορεία των βαρομετρικών συστημάτων μπορούν να καθορίσουν εάν ψυχρές αέριες μάζες από τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη θα βρουν τον δρόμο προς τα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο.
Έτσι, δεν αποκλείεται ένας χειμώνας να εμφανίσει συνολικά υψηλότερες θερμοκρασίες από τα κανονικά επίπεδα, αλλά παράλληλα να υπάρξουν σύντομες και ιδιαίτερα έντονες ψυχρές εισβολές.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν δικαιολογούν προβλέψεις ότι η Ελλάδα θα έχει έναν χειμώνα χωρίς χιόνια.
Για να εκδηλωθούν σημαντικές χιονοπτώσεις απαιτείται ο συνδυασμός αρκετών παραμέτρων, όπως η έλευση ψυχρών αερίων μαζών, η ύπαρξη υγρασίας και η κατάλληλη θέση των βαρομετρικών συστημάτων.
Οι συγκεκριμένες συνθήκες δεν μπορούν να προσδιοριστούν με αξιοπιστία αρκετούς μήνες πριν.
Στο «ραντάρ» και ο πολικός στρόβιλος
Καθώς θα πλησιάζει ο χειμώνας, οι μετεωρολόγοι θα παρακολουθούν στενά και την κατάσταση του πολικού στροβίλου, της μεγάλης κλίμακας κυκλοφορίας ισχυρών ανέμων στην ανώτερη ατμόσφαιρα γύρω από την Αρκτική.
Μια ισχυρή και σταθερή κατάσταση του πολικού στροβίλου μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση των ψυχρών αερίων μαζών στις πολικές περιοχές. Αντίθετα, μια σημαντική εξασθένηση ή διαταραχή του μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες μεταφοράς ψυχρού αέρα προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.
Το πού ακριβώς θα κατευθυνθούν αυτές οι αέριες μάζες, όμως, εξαρτάται από τη συνολική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας.
Πότε θα υπάρχει πιο καθαρή εικόνα
Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δώσουν περισσότερα στοιχεία για την πραγματική δυναμική του φαινομένου.
Ιδιαίτερα μέσα στον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, οι επιστήμονες θα έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα δεδομένα για την ένταση του Ελ Νίνιο, τη συμπεριφορά του Ατλαντικού και την κατάσταση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στην Αρκτική.
Μέχρι τότε, οι εποχικές προγνώσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή. Δεν περιγράφουν τον καιρό μιας συγκεκριμένης ημέρας, αλλά δείχνουν κυρίως τις πιθανότητες οι μέσες θερμοκρασίες και οι βροχοπτώσεις να κινηθούν πάνω ή κάτω από τα συνηθισμένα επίπεδα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η εξέλιξη του Ελ Νίνιο θα παρακολουθείται στενά, καθώς μπορεί να αποτελέσει έναν από τους σημαντικούς παράγοντες που θα διαμορφώσουν την ατμοσφαιρική κυκλοφορία κατά τον επερχόμενο χειμώνα.
