Υπάρχει η διαδεδομένη άποψη ότι μέσα στη θάλασσα «πιάνει» περισσότερο το μαύρισμα. Η δροσιά του νερού, μάλιστα, μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι το δέρμα προστατεύεται από τον ήλιο. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική.
Το νερό δεν λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV). Αντίθετα, όταν κολυμπάμε μπορεί να παραμένουμε για περισσότερη ώρα στον ήλιο χωρίς να αντιλαμβανόμαστε τη θερμότητα, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο να υποστούμε ηλιακό έγκαυμα.
Το μαύρισμα αποτελεί ουσιαστικά αντίδραση του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία. Η έκθεση στις ακτίνες UV ενεργοποιεί την παραγωγή μελανίνης, της χρωστικής που σκουραίνει το δέρμα και αποτελεί μέρος της φυσικής άμυνάς του απέναντι στη βλάβη που προκαλεί ο ήλιος.
Το γεγονός ότι βρισκόμαστε μέσα στο νερό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι ακτίνες UV έχουν εξαφανιστεί. Μέρος της ακτινοβολίας μπορεί να περάσει μέσα από το νερό, ιδιαίτερα όταν αυτό είναι καθαρό και κολυμπάμε κοντά στην επιφάνεια.
Γιατί ο ήλιος «ξεγελάει» όταν κολυμπάμε
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι η αίσθηση δροσιάς. Όσο βρισκόμαστε μέσα στο νερό, το σώμα μας ψύχεται και έτσι δεν αντιλαμβανόμαστε τόσο έντονα τη ζέστη. Αυτό μπορεί να μας κάνει να παραμείνουμε στον ήλιο για πολύ περισσότερη ώρα, ακόμη και κατά τις ώρες που η υπεριώδης ακτινοβολία είναι ιδιαίτερα έντονη.
Έτσι, το δέρμα συνεχίζει να δέχεται ακτινοβολία, ενώ εμείς μπορεί να μην αντιληφθούμε εγκαίρως ότι έχουμε εκτεθεί υπερβολικά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα ηλιακό έγκαυμα που γίνεται αντιληπτό όταν πλέον είναι αργά.
Στην εξίσωση προστίθεται και η αντανάκλαση. Επιφάνειες όπως το νερό, η άμμος και το χιόνι μπορούν να αντανακλούν μέρος της υπεριώδους ακτινοβολίας, αυξάνοντας τη συνολική έκθεση του δέρματος.
Γι' αυτό και η παραμονή κοντά στη θάλασσα δεν σημαίνει ότι είμαστε λιγότερο εκτεθειμένοι στον ήλιο. Το αντίθετο: η αντανάκλαση, σε συνδυασμό με τη μεγάλη διάρκεια παραμονής σε εξωτερικό χώρο, μπορεί να αυξήσει την ποσότητα της ακτινοβολίας που δεχόμαστε.
Τελικά, μαυρίζουμε περισσότερο μέσα στο νερό;
Όχι επειδή το νερό ενισχύει το μαύρισμα.
Αυτό που συμβαίνει είναι ότι μέσα στο νερό μπορεί να παραμένουμε εκτεθειμένοι στις ακτίνες UV για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, χωρίς να αισθανόμαστε τη ζέστη. Παράλληλα, μέρος της ακτινοβολίας μπορεί να φτάνει στο δέρμα και μέσα από το νερό. Με άλλα λόγια, το νερό δεν αποτελεί «κόλπο» για πιο γρήγορο μαύρισμα. Μπορεί όμως να μας κάνει να υποτιμήσουμε πόσο ήλιο έχουμε δεχθεί.
Και υπάρχει ακόμη ένας λόγος για τον οποίο χρειάζεται προσοχή: όταν βγαίνουμε από τη θάλασσα, το αντηλιακό μπορεί να έχει απομακρυνθεί από το νερό, ενώ το σκούπισμα με την πετσέτα και η εφίδρωση μειώνουν επίσης την προστασία.
Το αντηλιακό παραμένει απαραίτητο
Η προστασία από τον ήλιο δεν σταματά επειδή μπήκαμε στη θάλασσα. Χρειάζεται αντηλιακό ευρέος φάσματος, επαρκής ποσότητα και ανανέωση μετά το κολύμπι, την έντονη εφίδρωση ή το σκούπισμα με πετσέτα. Καπέλο, γυαλιά ηλίου, σκιά και αποφυγή της πολύωρης έκθεσης κατά τις ώρες με έντονη ηλιοφάνεια συμπληρώνουν την προστασία.
Η θάλασσα μπορεί να μας δροσίζει, αλλά δεν μας προστατεύει από τον ήλιο. Και ίσως αυτή ακριβώς η δροσιά να είναι το μεγαλύτερο «τρικ» της: μας κάνει να ξεχνάμε πόσο δυνατός είναι ο ήλιος από πάνω μας.
