Υπάρχουν πράγματα που θεωρούμε μικρά επειδή δεν κοστίζουν τίποτα. Ένα «καλημέρα», μια ζεστή ματιά, ένα χαμόγελο. Κι όμως, πολλές φορές αυτά τα μικρά είναι που κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά. Γιατί το χαμόγελο δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Και ίσως γι’ αυτό, όταν το συναντάμε, το νιώθουμε τόσο έντονα.
Μπαίνεις το πρωί σε ένα μαγαζί και ο άνθρωπος απέναντί σου σε υποδέχεται χαμογελώντας. Συναντάς έναν συνάδελφο στον διάδρομο και σου χαμογελά. Κάποιος σου κρατά την πόρτα και σε κοιτά με καλοσύνη. Ο υπάλληλος πίσω από ένα γκισέ, παρά την κούρασή του, σου μιλά ανθρώπινα και χαμογελά. Μπορεί να μην το σκεφτείς εκείνη τη στιγμή, αλλά κάτι μέσα σου αλλάζει. Η μέρα γίνεται λίγο πιο ελαφριά.
Οι άνθρωποι που χαμογελούν προσφέρουν πολύ περισσότερα απ’ όσο φαντάζονται. Δημιουργούν γύρω τους έναν χώρο όπου ο άλλος αισθάνεται πιο άνετα, πιο αποδεκτός, περισσότερο άνθρωπος και λιγότερο ένας ακόμη άγνωστος μέσα στο πλήθος. Το χαμόγελο λέει χωρίς λέξεις: «Σε βλέπω. Δεν μου είσαι αδιάφορος».
Και αυτό σήμερα έχει ιδιαίτερη αξία. Ζούμε συχνά βιαστικά, με το βλέμμα στην οθόνη, με το μυαλό γεμάτο υποχρεώσεις, λογαριασμούς, δουλειές και προβλήματα. Περνάμε δίπλα από ανθρώπους χωρίς πραγματικά να τους κοιτάμε. Μέσα σε αυτή την καθημερινή βιασύνη, ένας άνθρωπος που εξακολουθεί να χαμογελά μοιάζει σχεδόν να υπενθυμίζει κάτι που έχουμε ξεχάσει: ότι μπορούμε να είμαστε καλοί ο ένας με τον άλλον χωρίς να υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος.
Δεν σημαίνει βέβαια ότι πρέπει να χαμογελάμε διαρκώς ή να κρύβουμε όσα μας δυσκολεύουν. Υπάρχουν ημέρες που δεν έχουμε διάθεση, στιγμές που πονάμε, περίοδοι που το χαμόγελο δεν έρχεται εύκολα. Ακριβώς γι’ αυτό δεν πρέπει να το θεωρούμε δεδομένο. Το αληθινό χαμόγελο έχει αξία επειδή είναι μια μικρή προσφορά θετικής ενέργειας προς τον άλλον.
Το εκπληκτικό είναι ότι μεταδίδεται. Κάποιος χαμογελά σε εμάς και, σχεδόν χωρίς να το καταλάβουμε, χαμογελάμε στον επόμενο. Μια μικρή αλυσίδα δημιουργείται μέσα στην πόλη, στο σχολείο, στη δουλειά, στο λεωφορείο, στην πολυκατοικία. Κανείς δεν γνωρίζει πού ακριβώς θα σταματήσει.
Ίσως μάλιστα να χαμογελάσουμε σε έναν άνθρωπο που εκείνη τη στιγμή το έχει πραγματικά ανάγκη. Δεν γνωρίζουμε τι κουβαλά ο καθένας όταν τον συναντάμε. Μπορεί να έχει περάσει μια δύσκολη νύχτα, να νιώθει μόνος, να φοβάται για κάτι, να έχει απογοητευτεί. Δεν θα λύσουμε το πρόβλημά του με ένα χαμόγελο. Μπορούμε όμως, για λίγα δευτερόλεπτα, να του θυμίσουμε ότι ο κόσμος δεν αποτελείται μόνο από δυσκολίες.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο των ανθρώπων που χαμογελούν: μας θυμίζουν τη φωτεινή πλευρά της καθημερινότητας. Όχι τη μεγάλη, εντυπωσιακή ευτυχία που περιμένουμε κάποτε να έρθει, αλλά εκείνη τη μικρή χαρά που κρύβεται ανάμεσα στις συνηθισμένες στιγμές.
Ένα χαμόγελο δεν αλλάζει τον κόσμο. Μπορεί όμως να αλλάξει τη στιγμή. Η στιγμή μπορεί να αλλάξει τη διάθεση. Και μερικές φορές μια καλύτερη διάθεση αρκεί για να αλλάξει ολόκληρη τη μέρα.
Γι’ αυτό, την επόμενη φορά που κάποιος θα μας χαμογελάσει, ας μην το προσπεράσουμε ως κάτι ασήμαντο. Μπορεί μόλις να μας έχει προσφέρει κάτι πολύ πιο πολύτιμο απ’ όσο νομίζουμε.
Και, αν μπορούμε, ας το δώσουμε κι εμείς στον επόμενο
