Πιθανότατα έχετε συναντήσει τον όρο «suicide doors». Στα ελληνικά αποδίδεται ως «πόρτες αυτοκτονίας» και περιγράφει έναν ιδιαίτερο τύπο θυρών, οι οποίες ανοίγουν προς την αντίθετη κατεύθυνση από αυτή που έχουμε συνηθίσει.
Στα συγκεκριμένα αυτοκίνητα, οι εμπρός πόρτες ανοίγουν κανονικά προς τα εμπρός, ενώ οι πίσω ανοίγουν προς τα πίσω. Η διάταξη αυτή σήμερα αποτελεί μάλλον εξαίρεση, όμως πριν από έναν αιώνα ήταν αρκετά συνηθισμένη, ιδιαίτερα σε μεγάλα και πολυτελή αυτοκίνητα.
Από τις άμαξες στα πολυτελή αυτοκίνητα
Στις δεκαετίες του 1920 και του 1930, αρκετά μοντέλα των Rolls-Royce, Cadillac και Lincoln χρησιμοποιούσαν τέτοιου τύπου πόρτες.
Η εξήγηση βρίσκεται εν μέρει στο παρελθόν της ίδιας της αυτοκινητοβιομηχανίας. Τα πρώτα αυτοκίνητα είχαν επηρεαστεί σημαντικά από την κατασκευή των ιππήλατων αμαξών και πολλές από τις σχεδιαστικές λύσεις τους μεταφέρθηκαν σχεδόν αυτούσιες στα νέα μηχανοκίνητα οχήματα.
Υπήρχε, όμως, και ένας πολύ πρακτικός λόγος.
Οι πόρτες που άνοιγαν προς τα πίσω δημιουργούσαν ένα μεγάλο άνοιγμα, κάνοντας την είσοδο και την έξοδο από το αυτοκίνητο πιο εύκολη. Αυτό ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο στις πολυτελείς λιμουζίνες της εποχής, όπου συχνά επιβάτες φορούσαν μακριά φορέματα ή κοστούμια και η άνεση κατά την επιβίβαση είχε ιδιαίτερη σημασία.
Πότε απέκτησαν το όνομα «suicide doors»;
Το παράξενο όνομα δεν χρησιμοποιήθηκε από την αρχή. Η έκφραση «suicide doors» έγινε γνωστή κυρίως τη δεκαετία του 1950, όταν τα αυτοκίνητα είχαν πλέον γίνει σημαντικά πιο βαριά και γρήγορα. Το πρόβλημα ήταν η ασφάλεια, αν μια πίσω πόρτα δεν είχε κλείσει και ασφαλίσει σωστά, ο αέρας που δημιουργούνταν κατά την κίνηση του αυτοκινήτου μπορούσε να την ανοίξει απότομα. Επειδή η πόρτα άνοιγε προς την αντίθετη κατεύθυνση της κίνησης, ο αέρας λειτουργούσε ουσιαστικά σαν μοχλός και μπορούσε να την ανοίξει ακόμη περισσότερο. Ο επιβάτης που βρισκόταν δίπλα στην πόρτα μπορούσε έτσι να βρεθεί εκτεθειμένος σε σοβαρό κίνδυνο. Και όλα αυτά σε μια εποχή που οι ζώνες ασφαλείας δεν αποτελούσαν ακόμη τον κανόνα στα αυτοκίνητα. Υπήρχε, μάλιστα, και ένας ακόμη κίνδυνος: μια ανοιχτή πόρτα μπορούσε να χτυπήσει διερχόμενο όχημα ή να κλείσει βίαια από την πίεση του αέρα.
Γιατί σχεδόν εξαφανίστηκαν;
Η εξέλιξη των κανονισμών ασφαλείας και η αλλαγή στον σχεδιασμό των αυτοκινήτων έκαναν σταδιακά τη συγκεκριμένη διάταξη λιγότερο δημοφιλή. Η απουσία μεσαίων κολώνων σε ορισμένες σχεδιαστικές εφαρμογές αποτελούσε επίσης πρόκληση για την ακαμψία του αμαξώματος, ιδιαίτερα σε περίπτωση σύγκρουσης. Σταδιακά, λοιπόν, οι «suicide doors» πέρασαν από την καθημερινότητα της αυτοκίνησης στην ιστορία της. Παρά το δυσοίωνο όνομά τους, οι συγκεκριμένες πόρτες δεν αποτελούν πλέον απαραίτητα πρόβλημα ασφάλειας. Η σύγχρονη τεχνολογία, οι ηλεκτρονικοί μηχανισμοί κλειδώματος και οι αυστηρότεροι κανονισμοί έχουν επιτρέψει σε ορισμένους κατασκευαστές να επαναφέρουν τη συγκεκριμένη σχεδιαστική λύση σε σύγχρονα μοντέλα. Όπως η Rolls-Royce Phantom, Ghost, Cullinan και Spectre ,η πιο χαρακτηριστική σύγχρονη περίπτωση. Οι πίσω πόρτες είναι κανονικού μεγέθους και ανοίγουν προς τα πίσω. Η Rolls-Royce τις αποκαλεί «coach doors» και όχι «suicide doors».
Έτσι, μια πόρτα που κάποτε θεωρούνταν επικίνδυνη και απέκτησε ένα τόσο μακάβριο παρατσούκλι, σήμερα μπορεί να αποτελεί στοιχείο σχεδιασμού, πολυτέλειας ή απλώς έναν ιδιαίτερο φόρο τιμής στην ιστορία της αυτοκίνησης. Τελικά, πίσω από το παράξενο όνομα «πόρτες αυτοκτονίας» δεν κρύβεται κάποιο μυστήριο, αλλά μια ολόκληρη εποχή της αυτοκίνησης — όταν τα αυτοκίνητα μόλις άρχιζαν να αφήνουν πίσω τους τις άμαξες και να αποκτούν τη δική τους, πολύ πιο γρήγορη ιστορία.
