Οι τηλεφωνικές απάτες που αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσονται με ανησυχητικούς ρυθμούς, καθώς οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν πλέον τεχνολογία κλωνοποίησης φωνής για να εξαπατήσουν τα θύματά τους. Με λίγα δευτερόλεπτα ηχογράφησης μπορούν να μιμηθούν τη φωνή ενός συγγενικού ή φιλικού προσώπου, δημιουργώντας εξαιρετικά πειστικά σενάρια που προκαλούν πανικό και οδηγούν σε βιαστικές αποφάσεις.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ελίζαμπεθ Μπενζ από τη Νέα Υόρκη, η οποία δέχθηκε τηλεφώνημα από κάποιον που ακουγόταν ακριβώς όπως ο 16χρονος γιος της. Η φωνή, γεμάτη λυγμούς, της είπε ότι ένας φίλος του είχε πεθάνει, ενώ αμέσως μετά ένας άγνωστος άνδρας την απείλησε πως ο γιος της κινδύνευε και απαίτησε 7.500 δολάρια για να τον αφήσει ελεύθερο.
Η μητέρα, τρομοκρατημένη, ξεκίνησε να ακολουθήσει τις οδηγίες των δραστών, μέχρι που ο άλλος της γιος κατάφερε να επικοινωνήσει με τον αδελφό του. Ο νεαρός βρισκόταν ασφαλής σε ποδοσφαιρικό αγώνα και η φωνή που είχε ακούσει η μητέρα του δεν ήταν παρά προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: Οι απάτες θα πολλαπλασιαστούν
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τέτοιου είδους περιστατικά θα γίνουν ακόμη συχνότερα, καθώς τα εργαλεία δημιουργίας deepfake φωνής γίνονται ολοένα πιο εύχρηστα και οικονομικά.
Ο Χάνι Φαρίντ, συνιδρυτής της εταιρείας κυβερνοασφάλειας GetReal Security και ένας από τους κορυφαίους διεθνώς ειδικούς στις τεχνολογίες deepfake, επισημαίνει ότι πρόκειται για μια πραγματική και διαρκώς αυξανόμενη απειλή.
«Δεν πρόκειται για ένα υποθετικό σενάριο. Αυτές οι απάτες συμβαίνουν ήδη σε όλο τον κόσμο», τονίζει, εξηγώντας ότι ένα τηλεφώνημα μέσα στη νύχτα ή μια έκκληση για άμεση οικονομική βοήθεια από κάποιο αγαπημένο πρόσωπο μπορεί εύκολα να οδηγήσει κάποιον σε λάθος κινήσεις.
Η «μυστική λέξη» μπορεί να αποτρέψει την απάτη
Μία από τις πιο αποτελεσματικές πρακτικές που προτείνουν οι ειδικοί είναι η καθιέρωση μιας μυστικής λέξης ή φράσης μεταξύ των μελών της οικογένειας.
Η συγκεκριμένη λέξη θα πρέπει να είναι γνωστή μόνο στα πολύ κοντινά πρόσωπα, εύκολη στην απομνημόνευση αλλά δύσκολη να τη μαντέψει κάποιος τρίτος. Ένα οικογενειακό αστείο ή μια ιδιαίτερη έκφραση θεωρούνται ιδανικές επιλογές.
Ωστόσο, όπως δείχνει και η εμπειρία της Ελίζαμπεθ Μπενζ, ακόμη και όταν υπάρχει συμφωνημένη μυστική λέξη, ο πανικός μπορεί να κάνει το θύμα να ξεχάσει να τη χρησιμοποιήσει.
Τα τρία σημάδια που προδίδουν τους απατεώνες
Ο δικηγόρος Γκάρι Σίλντχορν, που βίωσε αντίστοιχη απάτη με deepfake το 2023 και πλέον ενημερώνει το κοινό για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών, εξηγεί ότι υπάρχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά που εμφανίζονται σχεδόν σε κάθε τηλεφωνική απάτη:
- Αίσθηση απόλυτης επείγουσας ανάγκης, ώστε το θύμα να μην προλάβει να σκεφτεί ψύχραιμα.
- Απαίτηση πληρωμής με μη ανιχνεύσιμα μέσα, όπως μετρητά, δωροκάρτες ή κρυπτονομίσματα.
- Προσπάθεια απομόνωσης του θύματος, ώστε να μην επικοινωνήσει με συγγενείς ή φίλους που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν την απάτη.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενημέρωση από μόνη της δεν αρκεί. Το σημαντικότερο είναι να εκπαιδευτούν οι πολίτες ώστε να αντιδρούν ψύχραιμα σε τέτοιες καταστάσεις, να μην προχωρούν σε άμεσες πληρωμές και να επιβεβαιώνουν πάντα την ταυτότητα του συνομιλητή τους μέσω μιας δεύτερης τηλεφωνικής επικοινωνίας ή με τη χρήση της συμφωνημένης μυστικής λέξης.
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πρόληψη, η ψυχραιμία και η επαλήθευση κάθε έκτακτου αιτήματος αποτελούν τα ισχυρότερα «όπλα» απέναντι στις νέες μορφές ψηφιακής απάτης.
