Πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος της γάτας
Ο εγκέφαλος της γάτας είναι μικρός σε μέγεθος, με μήκος περίπου 5 εκατοστά και βάρος που κυμαίνεται μεταξύ 25 και 30 γραμμαρίων, όμως είναι ιδιαίτερα εξελιγμένος. Η δομή του παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με εκείνη του ανθρώπου, αλλά έχει εξελιχθεί ώστε να εξυπηρετεί τις ανάγκες ενός άριστου κυνηγού.
Ο εγκεφαλικός φλοιός επιτρέπει στη γάτα να μαθαίνει από τις εμπειρίες της, να αποθηκεύει πληροφορίες και να επιλύει προβλήματα. Η ιδιαίτερα ανεπτυγμένη παρεγκεφαλίδα της χαρίζει εξαιρετική ισορροπία, ακρίβεια στις κινήσεις και εντυπωσιακές ικανότητες στο σκαρφάλωμα και στα άλματα.
Παράλληλα, ο εγκέφαλός της επεξεργάζεται με μεγάλη ταχύτητα ήχους, μυρωδιές και κινήσεις, ενώ διαθέτει τόσο βραχυπρόθεσμη όσο και μακροπρόθεσμη μνήμη. Έτσι μπορεί να αναγνωρίζει ανθρώπους, να θυμάται διαδρομές, καθημερινές συνήθειες και σημαντικές εμπειρίες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι γάτες αναγνωρίζουν επίσης πρόσωπα, φωνές και συναισθήματα, δημιουργώντας ισχυρούς δεσμούς με ανθρώπους και άλλα ζώα, έστω κι αν εκφράζουν τη στοργή τους με διαφορετικό τρόπο από τους σκύλους.
Πέντε εντυπωσιακά στοιχεία για τον εγκέφαλό τους
Ο εγκέφαλός τους έχει διαφορετική διάταξη
Σε αντίθεση με τον ανθρώπινο εγκέφαλο, ο οποίος είναι οργανωμένος περισσότερο σε κάθετη διάταξη, ο εγκέφαλος της γάτας εκτείνεται κυρίως οριζόντια, από το μπροστινό προς το πίσω μέρος του κεφαλιού. Η διαφορά αυτή σχετίζεται με τη στάση του σώματος, καθώς οι γάτες κινούνται στα τέσσερα.
Η παρεγκεφαλίδα τους είναι αναλογικά μεγαλύτερη
Οι άνθρωποι διαθέτουν πιο ανεπτυγμένο προμετωπιαίο φλοιό, που σχετίζεται με τον σχεδιασμό και τη σύνθετη σκέψη. Αντίθετα, στις γάτες υπερέχει αναλογικά η παρεγκεφαλίδα, η οποία είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό, την ισορροπία και την ακρίβεια των κινήσεων. Αυτό εξηγεί γιατί μπορούν να κινούνται με τόσο μεγάλη ευκολία σε στενά σημεία, να πηδούν σε μεγάλα ύψη και να παρακολουθούν με ακρίβεια το θήραμά τους.
Διαθέτουν εξαιρετική μνήμη
Οι γάτες μπορούν να διατηρούν στη μνήμη τους πληροφορίες για πολλά χρόνια. Θυμούνται ανθρώπους, φωνές, συγκεκριμένες τοποθεσίες μέσα στο σπίτι, ώρες φαγητού, αγαπημένα παιχνίδια αλλά και ευχάριστες ή δυσάρεστες εμπειρίες.
Διακρίνονται ιδιαίτερα στη χωρική μνήμη, δηλαδή θυμούνται πού βρίσκεται κάτι, αλλά και στη συνειρμική μνήμη, συνδέοντας γεγονότα με συγκεκριμένες εμπειρίες. Επιπλέον, αντιλαμβάνονται ότι ένα αντικείμενο συνεχίζει να υπάρχει ακόμη κι όταν δεν βρίσκεται στο οπτικό τους πεδίο, ενώ ορισμένες αναμνήσεις μπορούν να παραμείνουν ζωντανές ακόμη και για μια δεκαετία.
Οι γνωστικές τους ικανότητες θυμίζουν μικρό παιδί
Αρκετές επιστημονικές μελέτες συγκρίνουν τις γνωστικές δυνατότητες μιας ενήλικης γάτας με εκείνες ενός παιδιού περίπου δύο ετών. Οι γάτες μπορούν να αναγνωρίζουν πρόσωπα και αντικείμενα, να θυμούνται γεγονότα, να λύνουν απλά προβλήματα και να κατανοούν τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Η σύγκριση αυτή αφορά συγκεκριμένες νοητικές λειτουργίες και όχι τη συνολική ευφυΐα, καθώς οι άνθρωποι και οι γάτες αναπτύσσουν εντελώς διαφορετικούς τρόπους σκέψης και μάθησης.
Μπορούν να νιώσουν το γνωστό πάγωμα από το κρύο
Όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους, έτσι και στις γάτες είναι δυνατό να εμφανιστεί το λεγόμενο «brain freeze» όταν καταναλώσουν κάτι πολύ κρύο. Η απότομη μεταβολή της θερμοκρασίας διεγείρει νευρικές απολήξεις στον ουρανίσκο, προκαλώντας προσωρινό πόνο, ο οποίος συνήθως εμφανίζεται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και διαρκεί για σύντομο χρονικό διάστημα.
Μικρός εγκέφαλος, μεγάλη ευφυΐα
Παρότι ο εγκέφαλος της γάτας είναι αρκετά μικρότερος από τον ανθρώπινο, η λειτουργία του είναι εξαιρετικά αποδοτική. Η φύση τον έχει διαμορφώσει έτσι ώστε να εξυπηρετεί ιδανικά τις ανάγκες του ζώου, προσφέροντας οξυδέρκεια, άριστη μνήμη, γρήγορα αντανακλαστικά και μοναδική ικανότητα προσαρμογής. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι που κάνουν τις γάτες να ξεχωρίζουν ως ένα από τα πιο ευφυή και συναρπαστικά ζώα του πλανήτη.
