Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) είναι ένα ξενικό και ιδιαίτερα επιθετικό είδος ψαριού, το οποίο πέρασε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και τα τελευταία χρόνια έχει εξαπλωθεί και στις ελληνικές θάλασσες.Ξεχωρίζει από τα πολύ ισχυρά σαγόνια και τα κοφτερά δόντια του, ενώ θεωρείται απειλή τόσο για το θαλάσσιο οικοσύστημα όσο και για τη δημόσια υγεία. Η παρουσία του στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε οι πληθυσμοί του αυξάνονται, επηρεάζοντας εμπορικά είδη όπως τα καλαμάρια, οι σουπιές και τα χταπόδια.
Σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του ΕΟΔΥ, που επικαλείται στοιχεία της διεθνούς βιβλιογραφίας για την περίοδο 2004-2023, έχουν καταγραφεί στην Ανατολική Μεσόγειο 28 περιστατικά δαγκωμάτων σε ανθρώπους και τουλάχιστον 170 δηλητηριάσεις από κατανάλωση λαγοκέφαλου, εκ των οποίων οι 27 ήταν θανατηφόρες.
Δάγκωμα και δηλητηρίαση: Δύο διαφορετικοί κίνδυνοι
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι πρέπει να γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα στους δύο βασικούς κινδύνους που συνδέονται με τον λαγοκέφαλο.Ο πρώτος αφορά τη δηλητηρίαση από τετροδοτοξίνη, η οποία προκαλείται αποκλειστικά από την κατανάλωση του ψαριού.Ο δεύτερος αφορά το δάγκωμα, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό εξαιτίας των ιδιαίτερα ισχυρών σιαγόνων του, με βαθιά τραύματα, αιμορραγία, απώλεια ιστού και αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης.
Τι πρέπει να κάνετε αν σας δαγκώσει
Σε περίπτωση δαγκώματος, οι ειδικοί συνιστούν:
- άμεση αντισηψία του τραύματος,
- έλεγχο της αιμορραγίας,
- κάλυψη με αποστειρωμένο επίδεσμο,
- και όσο το δυνατόν γρηγορότερη εξέταση από γιατρό.
Ο θεράπων ιατρός θα αξιολογήσει αν απαιτείται αντιτετανική προστασία ή χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής, ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραυματισμού και τους πιθανούς μικροοργανισμούς που μπορεί να έχουν μολύνει το τραύμα.Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι τα προϊόντα από ψάρια της οικογένειας των τετραοδοντιδών, στην οποία ανήκει και ο λαγοκέφαλος, απαγορεύεται να διατίθενται στην αγορά.Η επικίνδυνη τετροδοτοξίνη που περιέχουν δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα ή το ψήσιμο, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο.
Ποια συμπτώματα πρέπει να σας ανησυχήσουν
Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγα λεπτά ή λίγες ώρες μετά την κατανάλωση.
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χείλη, τη γλώσσα και το πρόσωπο,
- ναυτία,
- έμετος,
- κοιλιακός πόνος,
- διάρροια,
- ζάλη,
- αδυναμία,
- δυσκολία στην ομιλία, την κατάποση ή τη βάδιση.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι ακόμη και αν κάποιος έχει καταναλώσει λαγοκέφαλο χωρίς να παρουσιάζει άμεσα συμπτώματα, πρέπει να επικοινωνήσει αμέσως με το Κέντρο Δηλητηριάσεων ή το ΕΚΑΒ και να μεταφερθεί σε νοσοκομείο για αξιολόγηση και παρακολούθηση.
Η έγκαιρη ιατρική αντιμετώπιση είναι καθοριστική, καθώς η θεραπεία είναι υποστηρικτική μέχρι να αποβληθεί φυσικά η τοξίνη από τον οργανισμό.
