Σε μια προσπάθεια να εκδημοκρατιστεί περαιτέρω η παραγωγή καθαρής ενέργειας και να ενισχυθεί η ενεργειακή ανεξαρτησία των καταναλωτών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έθεσε σε δημόσια διαβούλευση ένα αναθεωρημένο, εξαιρετικά ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο. Η πρωτοβουλία αυτή στοχεύει στην απλοποίηση των διαδικασιών για νοικοκυριά, ιδιώτες και επιχειρήσεις που επιθυμούν να παράγουν και να καταναλώνουν το δικό τους ηλεκτρικό ρεύμα. Η δημόσια διαβούλευση θα παραμείνει ανοιχτή για την υποβολή σχολίων και προτάσεων έως τις 20 Ιουλίου, προτού το κείμενο λάβει την τελική του μορφή.
Η επανάσταση των Plug-in συστημάτων και οι μπαταρίες
Η μεγαλύτερη ανατροπή που φέρνει η νέα ρύθμιση εντοπίζεται στην επίσημη θεσμοθέτηση των λεγόμενων «φωτοβολταϊκών του μπαλκονιού». Πρόκειται για φορητά συστήματα τύπου plug-in, με ανώτατο όριο ισχύος έγχυσης τα 800 Watt (και συνολική εγκατεστημένη ισχύ έως 900 Watt), τα οποία μπορούν να τοποθετηθούν εύκολα σε μπαλκόνια, ταράτσες ή εξωτερικούς τοίχους κτιρίων. Παράλληλα, για πρώτη φορά δίνεται το πράσινο φως για την εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταριών) αποκλειστικά για οικιακή ή επιχειρηματική χρήση. Τα συστήματα αυτά θα λειτουργούν χωρίς να διοχετεύουν το πλεόνασμα της ενέργειας στο κεντρικό δίκτυο, ενώ θα υπόκεινται σε αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές ασφαλείας για την προστασία των εσωτερικών εγκαταστάσεων.
Τι αλλάζει σε πολυκατοικίες, παρόχους και υφιστάμενες δομές
Η νέα υπουργική απόφαση αντικαθιστά πλήρως το απαρχαιωμένο καθεστώς του 2019, ενσωματώνοντας τις πρόσφατες διατάξεις του νόμου 5299/2026. Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται:
- Διευκόλυνση της συλλογικής αυτοκατανάλωσης σε επίπεδο πολυκατοικιών ή οικιστικών συγκροτημάτων.
- Δυνατότητα συμμετοχής στο ίδιο σχήμα ενοίκων ή ιδιοκτητών που εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
- Δικαίωμα ανάθεσης της κατασκευής και διαχείρισης των συστημάτων σε τρίτα πρόσωπα για λογαριασμό του τελικού καταναλωτή.
- Ευελιξία μετάβασης μεταξύ διαφορετικών μοντέλων αυτοπαραγωγής και δυνατότητα σύνδεσης μιας παροχής με περισσότερους από έναν σταθμούς.
Ιδιαίτερη μέριμνα έχει ληφθεί για τους ήδη υπάρχοντες αυτοπαραγωγούς, καθώς θεσπίζονται μεταβατικές διατάξεις που εγγυώνται την ομαλή ένταξή τους στο νέο καθεστώς, χωρίς καμία απολύτως οικονομική επιβάρυνση.
Ψηφιακό Μητρώο και έξυπνοι μετρητές
Για την εξάλειψη της γραφειοκρατίας, το ΥΠΕΝ εισάγει τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό της αγοράς. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω της δημιουργίας του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αυτοκατανάλωσης, μιας ψηφιακής πλατφόρμας που θα συγκεντρώνει όλα τα δεδομένα και θα διευκολύνει την άμεση ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς. Συγχρόνως, προβλέπεται η κατά προτεραιότητα και ταχύτατη τοποθέτηση έξυπνων μετρητών σε όσους επιλέγουν να ενταχθούν στα νέα προγράμματα.
Η ανάγκη για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου αποτυπώνεται ανάγλυφα στα επίσημα στατιστικά στοιχεία: από το 2020 έως σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 37.407 συστήματα αυτοκατανάλωσης συνολικής ισχύος 1.070 MW, μέγεθος που προκαλεί δέος αν συγκριθεί με τα μόλις 1.772 συστήματα (36 MW) της περιόδου 2015-2019, επιβεβαιώνοντας τη στροφή των πολιτών προς τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας.
