Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί, σε μια παρέα, ένας άνθρωπος καταλήγει γεμάτος τσιμπήματα, ενώ οι υπόλοιποι μένουν σχεδόν ανεπηρέαστοι; Η απάντηση δεν βρίσκεται στο περίφημο «γλυκό αίμα», αλλά σε μια σειρά από βιολογικά σήματα που εκπέμπει ο ανθρώπινος οργανισμός και τα οποία τα κουνούπια μπορούν να ανιχνεύσουν με εντυπωσιακή ακρίβεια.
Σύμφωνα με το BBC, τα θηλυκά κουνούπια –τα μοναδικά που τρέφονται με αίμα για να αναπτύξουν τα αυγά τους– χρησιμοποιούν την όσφρηση, την όραση και ειδικούς αισθητήρες για να εντοπίσουν τον επόμενο ξενιστή τους.
Το πρώτο στοιχείο που προδίδει την παρουσία μας είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) που εκπνέουμε. Τα κουνούπια μπορούν να το αντιληφθούν ακόμη και από απόσταση περίπου δέκα μέτρων, ενεργοποιώντας τον μηχανισμό αναζήτησης τροφής.
Οι ενήλικες, επειδή εκπέμπουν μεγαλύτερες ποσότητες CO₂ σε σχέση με τα παιδιά, αποτελούν συνήθως πιο ελκυστικό στόχο. Μάλιστα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι σε μια ομάδα ανθρώπων είναι πιθανό ένα μόνο άτομο να συγκεντρώσει τη συντριπτική πλειονότητα των τσιμπημάτων.
Η θερμότητα του σώματος παίζει σημαντικό ρόλο
Το διοξείδιο του άνθρακα, όμως, δεν είναι το μοναδικό κριτήριο. Τα κουνούπια προσελκύονται επίσης από τη θερμότητα και την υγρασία που εκπέμπει το σώμα.
Για τον λόγο αυτό, οι έγκυες γυναίκες δέχονται συχνότερα τσιμπήματα, καθώς η εγκυμοσύνη αυξάνει τόσο τη θερμοκρασία του σώματος όσο και την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που εκπνέεται.
Παρόμοιο φαινόμενο παρατηρείται και μετά τη σωματική άσκηση. Η αυξημένη αναπνοή, ο ιδρώτας και η υψηλότερη θερμοκρασία κάνουν τον οργανισμό πιο εύκολα ανιχνεύσιμο από τα έντομα. Αντίστοιχα, και τα άτομα με μεγαλύτερο σωματότυπο τείνουν να προσελκύουν περισσότερα κουνούπια.
Η μυρωδιά του δέρματος είναι το «κλειδί»
Όσο πλησιάζουν τον στόχο τους, τα κουνούπια βασίζονται κυρίως στη χαρακτηριστική μυρωδιά κάθε ανθρώπου. Οι επιστήμονες εξηγούν ότι κάθε οργανισμός διαθέτει ένα μοναδικό «χημικό αποτύπωμα», το οποίο διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από το μικροβίωμα του δέρματος.
Έτσι καταρρίπτεται και ο διαδεδομένος μύθος περί «γλυκού αίματος». Αυτό που πραγματικά καθορίζει πόσο ελκυστικός είναι κάποιος για τα κουνούπια δεν είναι το αίμα του, αλλά η ιδιαίτερη οσμή που παράγει το σώμα του.
Πώς μπορούμε να μειώσουμε τα τσιμπήματα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως το σκόρδο ή τα συμπληρώματα βιταμίνης Β απωθούν τα κουνούπια.
Αντίθετα, η πιο αποτελεσματική προστασία παραμένει η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, η κάλυψη του δέρματος με κατάλληλο ρουχισμό και η τακτική ανανέωση του αντικουνουπικού, ιδιαίτερα μετά από έντονη εφίδρωση ή πολύωρη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.
Ακόμη και όταν δύο άνθρωποι δέχονται τον ίδιο αριθμό τσιμπημάτων, οι αντιδράσεις μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικές. Η γενετική φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος, γι' αυτό και κάποιοι εμφανίζουν έντονο πρήξιμο και φαγούρα, ενώ άλλοι σχεδόν καμία ενόχληση.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι, ανεξάρτητα από το αν κάποιος θεωρεί πως αποτελεί «μαγνήτη» για τα κουνούπια ή όχι, η προστασία από τα τσιμπήματα είναι απαραίτητη για όλους, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
