Τα smartphones έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας μέσα σε λιγότερο από δύο δεκαετίες. Η ολοένα και μεγαλύτερη χρήση τους δεν επηρεάζει μόνο τους ίδιους τους χρήστες, αλλά φαίνεται πως μπορεί να έχει συνέπειες και στις οικογενειακές σχέσεις. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι όταν οι γονείς στρέφουν διαρκώς την προσοχή τους στο κινητό τηλέφωνο, τα παιδιά είναι πιθανό να βιώσουν συναισθήματα παραμέλησης και ανασφάλειας.
Η συμπεριφορά κατά την οποία ένας άνθρωπος στρέφει συνεχώς την προσοχή του στο κινητό, αγνοώντας τους ανθρώπους γύρω του, είναι γνωστή ως «phubbing». Ο όρος περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία κάποιος παραμένει προσκολλημένος στην οθόνη του κινητού του, παραμελώντας την άμεση επικοινωνία με τους άλλους.
Στο φαινόμενο αυτό εστιάζει νέα μελέτη με τίτλο «Mom, Do You Love Your Phone More Than Me?», η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology. Οι ερευνητές ανέλυσαν τις εμπειρίες 600 εφήβων ηλικίας 12 έως 17 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες, καταγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τη χρήση του κινητού από τους γονείς ή τους φροντιστές τους.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, πολλοί έφηβοι δήλωσαν ότι αισθάνονται υποτιμημένοι, παραμελημένοι ή ασήμαντοι όταν οι γονείς τους δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στο κινητό παρά στην επικοινωνία μαζί τους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η συμπεριφορά μπορεί να ενισχύσει το άγχος και το αίσθημα ανασφάλειας.
Ο ρόλος των γονέων
Η νέα μελέτη έρχεται να συμπληρώσει προηγούμενα ευρήματα που δείχνουν ότι η συμπεριφορά των γονέων μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα παιδιά.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Κίνα το 2023 διαπίστωσε ότι η υπερβολική χρήση κινητού από τους γονείς αυξάνει την πιθανότητα τα παιδιά να εμφανίσουν αντίστοιχη εξάρτηση από τις οθόνες. Παράλληλα, μελέτη του 2024 στο Journal of Pediatrics συνέδεσε το γονεϊκό «phubbing» με πιο απομακρυσμένες σχέσεις μέσα στην οικογένεια, αλλά και με αυξημένα ξεσπάσματα θυμού και αρνητική διάθεση στα παιδιά.
Ο κύριος συγγραφέας της νέας μελέτης, Ντον Γκραντ, σημείωσε ότι η συνεχής απόσπαση της προσοχής των γονέων από το κινητό μπορεί να επηρεάσει την αίσθηση ασφάλειας των παιδιών και να συνδεθεί με χαμηλότερη αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι η περιστασιακή χρήση του κινητού δεν σημαίνει πως θα προκαλέσει προβλήματα σε ένα παιδί. Όπως επισημαίνουν, στόχος της έρευνας είναι να αναδείξει τη σημασία της ποιοτικής επικοινωνίας και της αμέριστης προσοχής στις σχέσεις μεταξύ γονέων και παιδιών.