Σοβαρούς κραδασμούς στην αλυσίδα παραγωγής του πιο εμβληματικού ελληνικού προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) προκαλεί η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Οι μαζικές θανατώσεις ζώων σε κτηνοτροφικές μονάδες δεν αποτελούν πλήγμα μόνο για το ζωικό κεφάλαιο, αλλά μετακυλίουν το πρόβλημα στην ευρύτερη αγορά, προκαλώντας κατακόρυφη μείωση στη συγκέντρωση αιγοπρόβειου γάλακτος.
Οι πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών αποτυπώνουν μια εξαιρετικά ανησυχητική εικόνα για το άμεσο μέλλον, καθώς υπολογίζεται ότι η παραγωγή φέτας θα μειωθεί κατά 15.000 έως 20.000 τόνους. Η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει μια δύσκολη εξίσωση, με ορατό τον κίνδυνο για ανατιμήσεις στο ράφι, περιορισμό της εξαγωγικής δραστηριότητας και έξαρση κρουσμάτων νοθείας.
Ιστορικό χαμηλό για την πρώτη ύλη και «λουκέτα» σε τυροκομεία
Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη δραματική υποχώρηση της διαθεσιμότητας του γάλακτος, η οποία αποτελεί τη μοναδική βάση για την παραγωγή της γνήσιας φέτας (αποκλειστικά από πρόβειο ή μίγμα πρόβειου και γίδινου γάλακτος). Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι κατά το τετράμηνο Ιανουαρίου – Απριλίου καταγράφηκαν ιστορικές απώλειες στην παραγωγή, που αγγίζουν τους 30.000 τόνους σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Η στενότητα αυτή εντείνεται καθώς η κτηνοτροφία δεν αντιμετωπίζει μόνο την ευλογιά, αλλά και τον καταρροϊκό πυρετό, ο οποίος συνεχίζει να σαρώνει παραγωγικές περιφέρειες της χώρας, όπως η Λέσβος. Λόγω της υγειονομικής κρίσης, τυροκομεία υποχρεώθηκαν σε πολυήμερη αναστολή λειτουργίας, κτηνοτρόφοι βρέθηκαν σε απόγνωση αδυνατώντας να διαθέσουν το προϊόν τους, ενώ πολλοί περιόρισαν ή σταμάτησαν οριστικά τη δραστηριότητά τους, επιβαρύνοντας περαιτέρω το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Προειδοποιήσεις για ανατιμήσεις από το φθινόπωρο
Οι καταναλωτές αναμένεται να έρθουν αντιμέτωποι με τις συνέπειες αυτής της κρίσης τους επόμενους μήνες, με τους ανθρώπους της αγοράς να τοποθετούν χρονικά το κύμα των μεγάλων αυξήσεων γύρω στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Με δεδομένο ότι η τιμή του αιγοπρόβειου γάλακτος έχει ήδη πάρει την ανηφόρα, οι προβλέψεις αναφέρουν ότι η τιμή της φέτας ενδέχεται να αυξηθεί πάνω από 1 ευρώ το κιλό.
Μια τέτοια τροχιά απειλεί άμεσα τη διεθνή παρουσία του προϊόντος, καθώς η φέτα αποτελεί ένα πανίσχυρο εθνικό brand με έσοδα από τις εξαγωγές που ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, αποτελώντας θεμέλιο λίθο για την αγροδιατροφή και την εθνική οικονομία.
Συναγερμός για φαινόμενα νοθείας και παράνομες ελληνοποιήσεις
Η έλλειψη εγχώριας πρώτης ύλης και η παράλληλη άνοδος της τιμής χτυπούν το καμπανάκι του κινδύνου για την ποιότητα του προϊόντος. Παράγοντες του κλάδου εκφράζουν έντονους φόβους ότι η συγκυρία αυτή θα αποτελέσει πρόσφορο έδαφος για παραβιάσεις των αυστηρών κανόνων ΠΟΠ.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται παράνομες πρακτικές, όπως:
- Η εισαγωγή και χρήση γάλακτος από το εξωτερικό.
- Η ανάμειξη με αγελαδινό γάλα ή άλλα τεχνητά υποκατάστατα.
Για τον λόγο αυτό, οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων ζητούν άμεση ενεργοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών και τη διενέργεια στοχευμένων ελέγχων, προκειμένου να διαφυλαχθεί η αυθεντικότητα του τυριού και να μην κλονιστεί η εμπιστοσύνη των διεθνών και εγχώριων καταναλωτών.
Στο τραπέζι ξανά ο εμβολιασμός και η ανάγκη στρατηγικού σχεδίου
Η τρέχουσα συγκυρία αναδεικνύει το πόσο ευάλωτος είναι ο πρωτογενής τομέας απέναντι σε υγειονομικές απειλές. Στο πλαίσιο αυτό, επαναφέρεται επιτακτικά στη δημόσια συζήτηση η αναγκαιότητα εμβολιασμού του ζωικού κεφαλαίου ως μέτρο πρόληψης και προστασίας.
Οι παραγωγοί τονίζουν ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η φέτα θα μετατραπεί σε ένα προϊόν ακριβό και δυσεύρετο, με αρνητικές επιπτώσεις στη διατροφική ασφάλεια και την περιφερειακή οικονομία. Το επόμενο διάστημα θεωρείται απολύτως κρίσιμο, καθώς θα κριθεί η επάρκεια των κρατικών παρεμβάσεων για τη στήριξη των πληγέντων, την αναχαίτιση των ζωονόσων και τη θωράκιση του εθνικού μας προϊόντος.
