Με την έναρξη της θερινής περιόδου και τη μαζική προσέλευση των πολιτών στις ακτές, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) κρούει άμεσα τον κώδωνα του κινδύνου για τα θαλάσσια ατυχήματα. Αν και η επαφή με το υγρό στοιχείο αναγνωρίζεται ως μια εξαιρετικά ωφέλιμη δραστηριότητα που τονώνει το καρδιοαναπνευστικό σύστημα, αποгруζάρει τις αρθρώσεις και μειώνει το στρες, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η χαλάρωση δεν πρέπει να οδηγεί σε εφησυχασμό. Ένας πνιγμός είναι ένα αστραπιαίο γεγονός που μπορεί να ολοκληρωθεί σε διάστημα μόλις 20 έως 60 δευτερολέπτων, καθιστώντας την πρόληψη ζήτημα ζωής και θανάτου.
Η παγκόσμια μάστιγα και η απογοητευτική πρωτιά των ευάλωτων ομάδων
Τα δεδομένα που επεξεργάζεται η Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), σοκάρουν. Ο πνιγμός αποτελεί διεθνώς την τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, συγκεντρώνοντας το 7% των συνολικών σχετικών απωλειών.
Κάθε χρόνο, περίπου 300.000 συνάνθρωποί μας χάνουν τη ζωή τους στο νερό παγκοσμίως, με δύο συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες να πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα:
- Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών, τα οποία καταγράφουν τον υψηλότερο δείκτη θνησιμότητας (10,9 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους), αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ένα τέταρτο των θυμάτων.
- Οι ηλικιωμένοι από 70 ετών και άνω, οι οποίοι ακολουθούν με 7,7 θανάτους ανά 100.000 πληθυσμού.
Τα δεδομένα για την Ελλάδα: Στο στόχαστρο οι άνδρες και η τρίτη ηλικία
Στην Ελλάδα, η αναλογία των πνιγμών διαμορφώνεται στους 3,6 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους. Τα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Ατυχημάτων του Safe Water Sports για την τελευταία πενταετία αποκαλύπτουν ότι στη χώρα μας καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θανάσιμα ατυχήματα ετησίως στο υδάτινο περιβάλλον, με το 99% αυτών (373 συμβάντα) να σημειώνεται στη θάλασσα.
Το προφίλ των θυμάτων στην Ελλάδα παρουσιάζει έντονη γεωγραφική και κοινωνική ιδιαιτερότητα, καθώς οι άνδρες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα, αγγίζοντας το 67% των περιπτώσεων. Παράλληλα, η ηλικιακή ομάδα που πλήττεται με δραματικό τρόπο είναι τα άτομα άνω των 60 ετών, τα οποία συνθέτουν το 81% του συνολικού αριθμού των θυμάτων, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για εξειδικευμένη ενημέρωση των ηλικιωμένων.
Οι βασικοί «ένοχοι» πίσω από τα μοιραία περιστατικά
Οι επιστήμονες του ΕΟΔΥ εντοπίζουν μια σειρά από παράγοντες που μετατρέπουν μια μέρα χαράς σε τραγωδία. Στους κυριότερους κινδύνους συγκαταλέγονται:
- Η παντελής άγνοια κολύμβησης και η υπερεκτίμηση των ατομικών δυνάμεων.
- Η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών ή η είσοδος στο νερό αμέσως μετά τη λήψη τροφής.
- Η απουσία συνεχούς και στενής επίβλεψης των ανηλίκων, καθώς και η έλλειψη προστατευτικών περιφράξεων γύρω από πισίνες.
- Η παράβλεψη των μετεωρολογικών προγνώσεων και η μη χρήση σωστικών μέσων.
- Η παράλειψη ιατρικής καθοδήγησης για άτομα με επιβαρυμένο ιατρικό ιστορικό (π.χ. καρδιοπάθειες, νευρολογικά νοσήματα, επιληψία ή άνοια).
Οκτώ «χρυσοί» κανόνες για ασφαλείς βουτιές
Προκειμένου να μειωθούν στο ελάχιστο οι πιθανότητες ατυχήματος, ο κρατικός φορέας υγείας συστήνει την αυστηρή τήρηση του εξής πρωτοκόλλου ασφαλείας:
- Αποφυγή της μοναχικής κολύμβησης· η παρουσία συντρόφου μπορεί να αποβεί σωτήρια.
- Σταδιακή προσαρμογή του σώματος κατά την είσοδο και την έξοδο από το νερό.
- Κολύμβηση αποκλειστικά παράλληλα με την ακτογραμμή και αποφυγή άγνωστων ή αχαρτογράφητων υδάτων.
- Απόλυτη αποχή από το νερό μετά από γεύμα ή χρήση αλκοόλ.
- Αδιάλειπτη και προσεκτική οπτική επαφή με τα μικρά παιδιά.
- Πιστή εφαρμογή των οδηγιών του θεράποντος ιατρού για όσους πάσχουν από υποκείμενα νοσήματα.
