Ένα εντυπωσιακό ποσό, που αγγίζει τα 191 εκατομμύρια ευρώ, παραμένει αναξιοποίητο στους λογαριασμούς της φορολογικής διοίκησης, αν και προορίζεται για την ενίσχυση της ρευστότητας χιλιάδων πολιτών και επιχειρήσεων. Περίπου 130.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα, παρότι έχουν λάβει το πράσινο φως για την είσπραξη επιστροφών φόρου, δεν έχουν δει ακόμη τα χρήματα στους λογαριασμούς τους. Η αιτία για αυτό το ιδιότυπο «πάγωμα» δεν οφείλεται σε κρατική αδυναμία, αλλά σε παραλείψεις των ίδιων των φορολογουμένων, οι οποίοι δεν έχουν προσκομίσει τα απαραίτητα έγγραφα ή έχουν αφήσει ελλιπή τα στοιχεία τους στο σύστημα.
Η παγίδα της πενταετίας και οι αυτόματοι συμψηφισμοί
Η καθυστέρηση αυτή, ωστόσο, κρύβει σοβαρούς κινδύνους για τους δικαιούχους. Τα συγκεκριμένα κονδύλια έχουν ήδη εγκριθεί και εκκαθαριστεί, όμως η παρατεταμένη αδράνεια των πολιτών μπορεί να οδηγήσει σε οριστική απώλεια των ποσών. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, αν παρέλθει χρονικό διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης του σχετικού τίτλου πληρωμής, το δικαίωμα είσπραξης παραγράφεται και τα χρήματα επιστρέφουν οριστικά στα κρατικά ταμεία.
Προτού, πάντως, ενεργοποιηθεί η παραγραφή, ο ελεγκτικός μηχανισμός θέτει σε εφαρμογή μια διαδικασία αναγκαστικής εκκαθάρισης. Η Φορολογική Αρχή πραγματοποιεί αυτόματες διασταυρώσεις και, σε περίπτωση που εντοπιστούν ενεργές οφειλές του δικαιούχου (όπως τρέχουσες δόσεις ΕΝΦΙΑ, απλήρωτες ρυθμίσεις ή χρέη προς τον ΕΦΚΑ), διενεργείται άμεσος συμψηφισμός. Στο τέλος της διαδικασίας, ο φορολογούμενος λαμβάνει στον τραπεζικό του λογαριασμό μόνο το καθαρό πλεόνασμα, εφόσον αυτό απομένει.
Το γενικότερο κάδρο των ληξιπρόθεσμων εκκρεμοτήτων
Το πρόβλημα αυτό αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι των συνολικών υποχρεώσεων του κράτους προς την αγορά. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που δημοσιοποίησε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, το συνολικό ύψος των εκκρεμών ληξιπρόθεσμων επιστροφών φόρου διαμορφωνόταν στα 737 εκατομμύρια ευρώ στα τέλη Απριλίου. Μέσα σε αυτή τη δεξαμενή περιλαμβάνονται και τα 191 εκατομμύρια ευρώ, η απόδοση των οποίων έχει κολλήσει αποκλειστικά σε γραφειοκρατικές αμέλειες των ίδιων των δικαιούχων.
Πού εντοπίζονται τα αναχώματα
Η πρακτική αδυναμία των φορολογικών υπηρεσιών να πιστώσουν τα εγκεκριμένα ποσά εστιάζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες:
- Απουσία τραπεζικού λογαριασμού: Ένας μεγάλος αριθμός πολιτών δεν έχει δηλώσει τον αριθμό IBAN στην ψηφιακή πύλη της εφορίας, καθιστώντας αδύνατη την αυτόματη κατάθεση των χρημάτων.
- Απαρχαιωμένα στοιχεία επικοινωνίας: Πολλοί δικαιούχοι δεν έχουν επικαιροποιήσει το τηλέφωνο ή το e-mail τους, με αποτέλεσμα να μην λαμβάνουν τις σχετικές ειδοποιήσεις.
- Εκκρεμότητα δικαιολογητικών: Υπάρχουν περιπτώσεις όπου για την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαιτείται η φυσική ή ψηφιακή προσκόμιση συγκεκριμένων πιστοποιητικών, τα οποία οι ενδιαφερόμενοι αμελούν να καταθέσουν.
Το παράδοξο της κατάστασης έγκειται στο γεγονός ότι, ενώ η απαραίτητη χρηματοδότηση είναι πλήρως εξασφαλισμένη και διαθέσιμη, τα κεφάλαια παραμένουν εγκλωβισμένα λόγω της έλλειψης επικοινωνίας και ενημέρωσης μεταξύ των φορολογουμένων και του φοροεισπρακτικού μηχανισμού.
