Σε ένα πλαίσιο που θεωρητικά στοχεύει στη στήριξη της οικογένειας, η πραγματικότητα για χιλιάδες γονείς αποδεικνύεται εντελώς διαφορετική. Το ισχύον καθεστώς του ΕΦΚΑ αφήνει εκτός βασικών παροχών οικογένειες με παιδιά, ενώ την ίδια στιγμή επιβαρύνει οικονομικά όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.
Ιδιαίτερα προβληματική αναδεικνύεται η αντιμετώπιση των γονέων που αποκτούν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία. Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και όταν το παιδί παραμένει εξαρτώμενο μέλος – κάτω των 24 ετών – κατά τη συνταξιοδότηση των γονέων, δεν προβλέπεται καμία ενίσχυση. Έτσι, οικογένειες που πληρούν ουσιαστικά τα κοινωνικά κριτήρια στήριξης, αποκλείονται από επιδόματα που χορηγούνται σε άλλες κατηγορίες ασφαλισμένων.
Παράλληλα, το σύστημα δεν αναγνωρίζει ούτε επιδόματα γάμου, ακόμη και όταν ο ένας σύζυγος δεν έχει εισόδημα, δημιουργώντας εμφανείς ανισότητες σε σχέση με άλλους κλάδους του Δημοσίου.
Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο στο πεδίο της φορολογίας. Παρότι από το 2026 ισχύουν μειωμένοι φορολογικοί συντελεστές για οικογένειες με ανήλικα παιδιά, οι σχετικές ελαφρύνσεις δεν αποτυπώνονται άμεσα στις κρατήσεις του ΕΦΚΑ. Αντίθετα, οι συνταξιούχοι συνεχίζουν να φορολογούνται με υψηλότερους συντελεστές, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται προσωρινά με μεγαλύτερα ποσά.
Οι επιστροφές φόρων πραγματοποιούνται με σημαντική καθυστέρηση, συχνά έως και ενάμιση χρόνο αργότερα, μέσω της εκκαθάρισης των φορολογικών δηλώσεων. Ωστόσο, αυτός ο χρονικός «εκτροχιασμός» στερεί ρευστότητα από τα νοικοκυριά σε μια κρίσιμη περίοδο, επιδεινώνοντας την οικονομική τους κατάσταση.
Σε μια συγκυρία όπου το δημογραφικό πρόβλημα εντείνεται και η απόφαση για τεκνοποίηση γίνεται ολοένα δυσκολότερη, οι συγκεκριμένες πρακτικές δημιουργούν πρόσθετα αντικίνητρα. Αντί για ενίσχυση, πολλές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα σύστημα που, στην πράξη, λειτουργεί αποτρεπτικά.
