Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά σε ριζική αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου, με στόχο τη δημιουργία ενός δικαιότερου και πιο λειτουργικού πλαισίου για τις κληρονομιές που συνοδεύονται από οικονομικές υποχρεώσεις. Η κίνηση αυτή ανταποκρίνεται σε μια ολοένα αυξανόμενη κοινωνική ανάγκη: την προστασία των κληρονόμων από υπέρογκα χρέη που συχνά οδηγούν σε μαζικές αποποιήσεις κληρονομιάς.
Διαχωρισμός περιουσιών: Μια νέα αρχή
Κατά τις πρόσφατες συνεδριάσεις της αρμόδιας επιτροπής, αποφασίστηκε να θεσπιστεί σαφής διαχωρισμός μεταξύ της περιουσίας του εκλιπόντος και εκείνης του κληρονόμου. Αυτό σημαίνει πως:
- Η κληρονομιαία περιουσία θα λογίζεται ως αυτόνομο οικονομικό σύνολο.
- Τα χρέη του θανόντος δεν θα μεταφέρονται αυτόματα στον κληρονόμο, αλλά θα καλύπτονται μόνο από τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αναμένεται να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου και να δώσει τέλος στην αγωνία των πολιτών που αποφεύγουν να αποδεχτούν περιουσίες φοβούμενοι τις οικονομικές παγίδες που αυτές ενδέχεται να κρύβουν.
Θεσμοθέτηση εκκαθαριστή: Τι αλλάζει στην πράξη
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ο διορισμός εκκαθαριστή, ο οποίος θα αναλαμβάνει την ευθύνη της εκκαθάρισης της κληρονομιάς πριν αυτή περιέλθει στον κληρονόμο. Ο ρόλος του θα είναι:
- Η πληρωμή των χρεών (π.χ. δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο).
- Η διασφάλιση της νομιμότητας και της διαφάνειας στη διαδικασία αποδοχής.
- Η απόδοση της καθαρής περιουσίας στον κληρονόμο.
Ακόμα εξετάζεται εάν οι εκκαθαριστές θα προέρχονται αποκλειστικά από το σώμα των δικηγόρων, ή αν θα μπορούν να αναλαμβάνουν και συμβολαιογράφοι.
Δύο παραδείγματα εφαρμογής του νέου μοντέλου
Κληρονόμος με ακίνητο και δάνειο: Ένας πολίτης κληρονομεί ακίνητο που επιβαρύνεται με στεγαστικό δάνειο. Ο εκκαθαριστής εξοφλεί πρώτα το δάνειο από την αξία του ακινήτου. Αν απομείνει κάποιο ποσό, αυτό δίνεται στον κληρονόμο. Σε διαφορετική περίπτωση, ο πολίτης δεν αποκτά ακίνητο, αλλά ούτε και ευθύνη για το χρέος.
Μερίδιο σε επιχείρηση με οφειλές: Άλλος πολίτης κληρονομεί ποσοστό σε οικογενειακή επιχείρηση με χρέη στο Δημόσιο. Ο εκκαθαριστής χρησιμοποιεί τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης για την αποπληρωμή. Αν δεν μείνει τίποτα, ο κληρονόμος δεν επιβαρύνεται ούτε και κληρονομεί την επιχείρηση.
Οι προτεινόμενες αλλαγές στοχεύουν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στο θεσμό της κληρονομιάς και να μειώσουν τον αριθμό των αποποιήσεων που σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, φτάνουν σε δραματικά επίπεδα, ακόμα και σε κληρονομιές με σημαντική ακίνητη περιουσία.
