Alfavita Newsroom Ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον δείκτη νοημοσύνης (IQ) των Αθηναίων της κλασικής περιόδου στους 115-119, όταν σήμερα το μέσο IQ στην Ελλάδα κυμαίνεται μεταξύ 90 και 100, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες.
Το ερώτημα που συχνά τίθεται δημόσια είναι πώς ένας τόσο λαμπρός πολιτισμός όπως ο αρχαίος ελληνικός, κατάφερε να δημιουργήσει παγκόσμια αριστουργήματα, τη στιγμή που ο σύγχρονος ελληνισμός φαίνεται να υπολείπεται —τουλάχιστον σε διεθνείς επιδόσεις— στον ίδιο βαθμό δημιουργικότητας και επιρροής.
Σύμφωνα με στοιχεία από διάφορες πηγές, όπως τα WorldData.info και International-IQ-Test.com, η Ελλάδα κατατάσσεται σήμερα μεταξύ της 26ης και 44ης θέσης παγκοσμίως ως προς το μέσο IQ, με βαθμολογίες από 91 έως λίγο πάνω από 100. Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκονται χώρες όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, με μέσους όρους άνω των 106 μονάδων.
Αξιοσημείωτο είναι πως οι εκτιμήσεις για το IQ των αρχαίων βασίζονται κυρίως σε θεωρητικές προσεγγίσεις και όχι σε μετρήσεις, καθώς προφανώς δεν υπήρχε η δυνατότητα να εφαρμοστούν σύγχρονα τεστ στην εποχή του Περικλή. Ο Βρετανός επιστήμονας Francis Galton ήταν από τους πρώτους που υπολόγισαν ότι το IQ των Αθηναίων τον 5ο αιώνα π.Χ. έφτανε το 115-119. Ανάλογες απόψεις εκφράζει και ο γενετιστής Gerald Crabtree, υποστηρίζοντας ότι ο σύγχρονος άνθρωπος είναι λιγότερο ευφυής λόγω γενετικής φθοράς και τεχνολογικής εξάρτησης.
Παρότι έχουν διατυπωθεί ακραίες ή και ρατσιστικές ερμηνείες για τις εθνικές διαφορές στο IQ, οι σοβαροί επιστήμονες συμφωνούν πως η νοημοσύνη επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων —γενετικών, περιβαλλοντικών, κοινωνικών και πολιτισμικών. Η απλή αντιπαραβολή αριθμών ανάμεσα σε εποχές ή έθνη δεν αρκεί για να εξηγήσει την πολιτιστική ή επιστημονική ακμή ή παρακμή.
Το ερώτημα λοιπόν παραμένει: Ήταν οι αρχαίοι πιο έξυπνοι ή απλώς αξιοποίησαν καλύτερα τις δυνατότητές τους σε διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια; Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση γύρω από το IQ, την πολιτισμική κληρονομιά και τη σύγχρονη πρόοδο εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό και να τροφοδοτεί τον δημόσιο διάλογο.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Ανατροπές στις αναθέσεις μαθημάτων: Τι αλλάζει για χιλιάδες εκπαιδευτικούς
Οι 20 βασικοί συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα - Τα ονόματα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
