Δεν ήταν απλώς ένας λογοτεχνικός κριτικός. Ο Δημήτρης Ραυτόπουλος υπήρξε μια μορφή που δύσκολα περιγράφεται με έναν μόνο χαρακτηρισμό. Δημοσιογράφος, μαχητής της Αριστεράς, διανοούμενος με σπάνια συνέπεια, πέρασε τον αιώνα του όχι απλώς παρακολουθώντας την Ιστορία αλλά συμμετέχοντας ενεργά σε αυτή, συχνά με κόστος. Πέθανε χθες σε ηλικία 100 ετών, λίγο πριν κλείσει τα 101.

Γεννημένος στον Πειραιά το 1924, έζησε και ανέπνευσε μέσα στους αγώνες της εποχής του. Διωκόμενος, εξόριστος, βασανισμένος, αλλά και πάντα πνευματικά παρών. Ούτε οι φυλακές ούτε οι εξορίες κατάφεραν να λυγίσουν τον στοχασμό και την κριτική του ματιά. Η γραφή του, από την «Αυγή» και την «Επιθεώρηση Τέχνης» μέχρι το «Ηριδανό», δεν ήταν ποτέ συμβατική. Επέλεγε να ταράζει τα νερά, να αναθεωρεί, να ενοχλεί – μα πάντα να φωτίζει.

Με την «Επιθεώρηση Τέχνης» έβαλε τη σφραγίδα του σε μια από τις πιο σημαντικές απόπειρες πολιτιστικής παρέμβασης της ελληνικής μεταπολεμικής ιστορίας. Στάθηκε απέναντι στη μονολιθικότητα της τότε Αριστεράς, υπερασπιζόμενος δημιουργούς που η επίσημη γραμμή απέρριπτε, όπως τον Ελύτη, τον Σεφέρη, αλλά και την ανεικονική τέχνη. Για εκείνον, πολιτισμός και ελευθερία σκέψης ήταν αδιαχώριστα.

Στη διάρκεια της Χούντας βρέθηκε στη Γαλλία, όπου εργάστηκε στο Λεξικό Robert και συμμετείχε στο αφιέρωμα του περιοδικού «Temps Modernes» για την Ελλάδα. Η σχέση του με τον Άρη Αλεξάνδρου τον σημάδεψε, ενισχύοντας την απόστασή του από κάθε είδους δογματισμό. Δεν ήταν ποτέ «πιστός» σε καμία γραμμή· μόνο στη συνείδησή του.

Επέστρεψε στη Μεταπολίτευση για να συνεχίσει τη συμβολή του στα γράμματα, πάντα με την ίδια νηφαλιότητα και τόλμη. Αρθρογραφούσε, έγραφε, παρενέβαινε. Το έργο του περιλαμβάνει σημαντικά βιβλία για τη σχέση λογοτεχνίας και πολιτικής, αλλά και καίριες παρεμβάσεις για την τέχνη, την κριτική και την εξουσία.

Τιμούμε σήμερα όχι μόνο έναν σπουδαίο κριτικό αλλά έναν σπάνιο άνθρωπο: ασυμβίβαστο, γενναιόδωρο, καίριο και ευθύ. Έναν «αντιρρησία» με την πιο βαθιά έννοια. Όπως έλεγε κι ο Χρόνης Μίσσιος, «μπορεί να μην κατάφερα ν’ αλλάξω το σύστημα, αλλά ούτε εκείνο με άλλαξε» — λόγια που ταιριάζουν απόλυτα στον Δημήτρη Ραυτόπουλο.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

ΑΣΕΠ: Προ των πυλών τρεις νέοι διαγωνισμοί με 5.200 θέσεις

Νέο market pass για 40 ευρώ κάθε μήνα χωρίς αίτηση

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber