Το Μεγάλο Σάββατο είναι η τελευταία ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας και προετοιμάζει τους πιστούς για την κορυφαία στιγμή της Ορθοδοξίας: την Ανάσταση του Χριστού. Είναι μια ημέρα σιωπής, περισυλλογής και προσμονής, που κρύβει βαθύ θρησκευτικό και συμβολικό νόημα.
Το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου η Εκκλησία τιμά δύο σημαντικά γεγονότα:
Τη θεόσωμη ταφή του Ιησού Χριστού
Την εις Άδου Κάθοδο, δηλαδή την κάθοδο του Χριστού στον Άδη, όπου κήρυξε στους νεκρούς.
Αν και η ταφή έγινε την Μεγάλη Παρασκευή, το Σάββατο αφιερώνεται στη σιωπηλή αυτή πράξη που γεφυρώνει τον Σταυρό με την Ανάσταση. Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόκειται για το μοναδικό Σάββατο του έτους όπου τηρείται νηστεία χωρίς λάδι.
Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι ζήτησαν από τον Πόντιο Πιλάτο να σφραγιστεί ο τάφος του Ιησού και να τοποθετηθεί φρουρά (κουστωδία), για να αποτρέψουν τυχόν «κλοπή» του σώματος από τους μαθητές Του. Ο Πιλάτος το επέτρεψε, και έτσι ο τάφος σφραγίστηκε και φρουρήθηκε, όπως καταγράφει το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο.
Η Τελετή της Ανάστασης: Τι ώρα γίνεται και γιατί
Στα Ιεροσόλυμα, το Άγιο Φως εμφανίζεται το μεσημέρι του Μεγάλου Σαββάτου, στον Πανάγιο Τάφο. Από εκεί μεταφέρεται σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο.
Στην Ελλάδα, η Ανάσταση του Χριστού τελείται τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου προς Κυριακή του Πάσχα. Στις 12:00 ακριβώς, σβήνουν τα φώτα στις εκκλησίες και ο ιερέας εμφανίζεται με το Άγιο Φως, ψάλλοντας:
«Δεύτε λάβετε Φως εκ του ανεσπέρου Φωτός».
Ακολουθεί η Αναστάσιμη Ευαγγελική Ανάγνωση και ο ύμνος:
«Χριστός Ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας...»
Τη στιγμή αυτή, ο ουρανός φωτίζεται από βεγγαλικά και πυροτεχνήματα, και οι πιστοί εύχονται «Χριστός Ανέστη – Αληθώς Ανέστη!»
Γιατί γιορτάζουμε την Ανάσταση τα μεσάνυχτα
Η ακριβής ώρα της Ανάστασης δεν καταγράφεται στα Ευαγγέλια, όμως όλοι συμφωνούν πως συνέβη την Κυριακή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία επέλεξε τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, καθώς εκείνη τη στιγμή ξεκινά η τρίτη ημέρα, όπως είχε προφητεύσει ο Ιησούς:
«Αποκτανθήναι και τη τρίτη ημέρα εγερθήναι»
Έτσι, με την έναρξη της Κυριακής, η Εκκλησία τιμά τη νίκη της ζωής επί του θανάτου, μέσα σε μια ατμόσφαιρα κατάνυξης και χαράς.
Τα έθιμα του Μεγάλου Σαββάτου και της Ανάστασης
Μετά την Ανάσταση, οι πιστοί μεταφέρουν το Άγιο Φως στο σπίτι τους. Στην είσοδο σχηματίζουν με τη λαμπάδα το σημείο του σταυρού και ανάβουν το καντήλι, που προσπαθούν να διατηρήσουν αναμμένο για τρεις ή σαράντα ημέρες.
Ακολουθεί το Αναστάσιμο Δείπνο, με την παραδοσιακή μαγειρίτσα, κόκκινα αυγά, τσουρέκια και λαμπρόπιτες – σπιτικές πίτες με γέμιση από αυγά και τυρί.
