Alfavita Newsroom 
Πέρασαν 79 χρόνια από το Μπλόκο της Καλαμαριάς, τη σφαγή 11 αθώων πολιτών της Καλαμαριάς, στις 13 Αυγούστου 1944, από τους Γερμανούς κατακτητές και τους γερμανοντυμένους ελληνόφωνους συνεργάτες τους των Ταγμάτων Ασφαλείας του διαβόητου Δάγκουλα, του «δράκου της Θεσσαλονίκης» όπως είχε αποκληθεί για τα φριχτά εγκλήματά του στα χρόνια της Κατοχής.
Το 1944, τελευταίο έτος της Κατοχής, η Θεσσαλονίκη και ολόκληρη η Ελλάδα, πλην των ορεινών περιοχών που είχαν απελευθερωθεί, βίωναν άγρια τρομοκρατία από τους φασίστες Γερμανούς κατακτητές και τους ντόπιους συνεργάτες και δωσίλογους των Ταγμάτων Ασφαλείας.
Επιδρομές σε συνοικίες της πόλης και μπλόκα στις γειτονιές ήταν η φοβερή καθημερινή πραγματικότητα και οι εκτελέσεις Ελλήνων αγωνιστών της ελευθερίας αλλά και αθώων πολιτών διαδέχονται η μία την άλλη. Ιδιαίτερα μετά την απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ στη Γερμανία στις 20/7/1944 οι Γερμανοί κατακτητές και οι εδώ συνεργάτες τους ταγματασφαλίτες χρησιμοποιούσαν όλο και πιο βάρβαρα μέσα κατά των κατοίκων της Θεσσαλονίκης κι ενώ σε ολόκληρη την υπόδουλη Μακεδονία είχε φουντώσει η Εθνική Αντίσταση.
Ισως επειδή οι κατακτητές και οι δωσίλογοι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν πλέον τα ένοπλα αντάρτικα τμήματα, άρχισαν να χτυπούν αδιακρίτως φύλου και ηλικίας άοπλους και αδύναμους πολίτες.
Η ηρωική αυτή προσφυγική συνοικία της Θεσσαλονίκης είχε αναπτύξει στα χρόνια της Κατοχής ισχυρό αντιστασιακό κίνημα. Στις 13 Αυγούστου 1944, ημέρα Κυριακή το πρωί, οι κατακτητές συνοδευόμενοι από άνδρες του Τάγματος του Δάγκουλα κάνουν μπλόκο στην Καλαμαριά, συλλαμβάνουν 11 αθώους πολίτες και τους εκτελούν με τη «δικαιολογία» ότι ήταν μέλη του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και άλλων αντιστασιακών οργανώσεων.
Ανακοίνωση της Αστυνομίας
«Την 13/8/44 και από της 4ης πρωινής ώρας και μέχρι της μεσημβρίας περίπου απεκλείσθη άπασα η περιφέρεια του ενταύθα ΙΑ' Αστυνομικού Τμήματος Συνοικισμού Καλαμαριάς υπό Γερμανών στρατιωτών... Τμήματα δε των ενταύθα Εθνικιστικών Ομάδων ενήργησαν κατ’ οίκον ερεύνας και εξετέλεσαν τους κάτωθι...».
Αυτή είναι η έκθεση της Διεύθυνσης Αστυνομίας Θεσσαλονίκης, όπως συντάχθηκε στις 16 Αυγούστου 1944, τρεις μέρες μετά το Μπλόκο της Καλαμαριάς. To πρωί της Κυριακής 13 Αυγούστου 1944 Γερμανοί στρατιώτες με Ελληνες συνεργάτες τους από το Τάγμα του Δάγκουλα περικύκλωσαν το κέντρο της Καλαμαριάς και τους γύρω συνοικισμούς και με μια λίστα χαρακτηρισμένων αριστερών άρχισαν τις έρευνες στα σπίτια.
Μέχρι το μεσημέρι έντεκα άνθρωποι είχαν εκτελεστεί στα σπίτια τους ή στον δρόμο. Θα ήταν πολύ περισσότεροι, αφού εκείνη τη μέρα είχαν συλληφθεί τριάντα, οι οποίοι προορίζονταν για εκτέλεση, κι άλλοι διακόσιοι, που είχαν κρατηθεί στον χώρο του σχολείου.
Ο «δράκος»
Οπως γράφει ο Ανδρέας Βενιανάκης στο εξαιρετικό βιβλίο του «Δάγκουλας, ο “δράκος” της Θεσσαλονίκης»: «…Η διεξαγωγή του Μπλόκου δεν ήταν μια επιπόλαιη και αυθόρμητη πράξη εκδίκησης, αλλά μια προγραμματισμένη επιχείρηση τρομοκράτησης και εξόντωσης όσων συμμετείχαν σε αντιστασιακές ενέργειες κατά των Γερμανών. Η επιχείρηση στους συνοικισμούς της Καλαμαριάς είχε προετοιμαστεί από καιρό. (…). Οι πληροφοριοδότες είχαν βοηθήσει στην κατάρτιση καταλόγου των υπόπτων που θα εκτελούνταν. (…) Ο κατάλογος υποβλήθηκε στη διοίκηση της SD (Γερμανική Ασφάλεια), η οποία αφού τον ενέκρινε, πρόσθεσε την υποσημείωση ότι οι ύποπτοι θα έπρεπε να εκτελεστούν στις περιοχές που θα συλλαμβάνονταν και κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να επιτευχθεί άμεσα ο στόχος της τρομοκράτησης…».
Η εκτέλεση της επιχείρησης αυτής είχε ανατεθεί στη συμμορία του αιμοδιψούς εγκληματία Δάγκουλα, που στη διάρκεια της Κατοχής σκορπούσε τη βία, τον τρόμο και τον θάνατο στην περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Το Τάγμα Δάγκουλα
Το Τάγμα του Αντώνη Δάγκουλα, που δημιουργήθηκε το 1944 και επίσημα ονομάστηκε «Εθνική Ελληνική Ασφάλεια Πόλεως Θεσσαλονίκης», αριθμούσε σχεδόν εκατό άντρες οι οποίοι φορούσαν περιβραχιόνιο με νεκροκεφαλή. Οι άντρες αυτοί, με εντολή των γερμανικών αρχών, είχαν επιφορτιστεί με αστυνομικά καθήκοντα, παρά τις αντιδράσεις της επίσημης αστυνομίας.
Η νεκροκεφαλή στο περιβραχιόνιο φανέρωνε πως η πραγματική αποστολή τους ήταν αυτή του εκτελεστικού αποσπάσματος. Γι’ αυτό άλλωστε και οι Γερμανοί έμεναν απαθείς στις κάθε είδους ληστρικές επιδρομές και βιαιοπραγίες του Τάγματος.
Ελάχιστοι πλήρωσαν
Η Καλαμαριά, η Θεσσαλονίκη ολόκληρη, καταθέτει κάθε χρόνο στον τόπο εκτέλεσης από τους Γερμανούς και τους συνεργάτες τους των 11 αθώων πολιτών στην Καλαμαριά, θυμάτων του φασισμού και του ναζισμού, μια ανθοδέσμη στη μνήμη τους. Είναι το ελάχιστο που οφείλουμε να κάνουμε γι’ αυτούς τους αδικοχαμένους ήρωες!
Τρία χρόνια μετά το Μπλόκο της Καλαμαριάς, στις 7 Οκτωβρίου 1947, έξι από τους συμμορίτες του Δάγκουλα που είχαν πάρει μέρος στη σφαγή των αθώων Καλαμαριωτών, οδηγήθηκαν στο Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων Θεσσαλονίκης. Οι έξι ταγματασφαλίτες, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν και ο υπαρχηγός του αιμοδιψούς Δάγκουλα, Δημήτριος Οικονόμου ή Παπάς, ενωμοτάρχης της Ειδικής Ασφάλειας, κατηγορούνταν για τις δολοφονίες 400 και πλέον πατριωτών στη διάρκεια της Κατοχής, καθώς επίσης για μπλόκα, παράνομες συλλήψεις, καταδόσεις πολιτών στους Γερμανούς κ.λπ.
Από τους κατηγορούμενους για το Μπλόκο της Καλαμαριάς καταδικάστηκαν σε ισόβια ο Οικονόμου, που δικαζόταν ερήμην, σε κάθειρξη οκτώ ετών ο πρώην χωροφύλακας της Ειδικής Ασφάλειας Φώτης Σεϊτανίδης και σε κάθειρξη πέντε ετών ο επίσης συμμορίτης του Δάγκουλα, Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου, ενώ οι υπόλοιποι ταγματασφαλίτες Γιαχάς, Μπόλκας και Μπουντούρης αθωώθηκαν (εφημερίδες «Ελληνικός Βορράς» 7/10/1947 και «Ελευθερία Αθηνών» 8/10/1947).
Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
