Θεσμικός λόγος και αγώνας ενάντια στις διακρίσεις
Γράφει ο Θεοδόσης Γκελτής, υποψ. διδάκτορας κοινωνικής ανθρωπολογίας

Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, με αφορμή τη χθεσινή παγκόσμια ημέρα κατά της ομοφοβίας[1] και της τρανσφοβίας[2] έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Οι διώξεις, οι διακρίσεις, η κοινωνική περιθωριοποίηση κατά των ΛΟΑΤΚΙ συνανθρώπων μας σε πολλές περιοχές του κόσμου είναι μια σκληρή, επίμονη πραγματικότητα. Πραγματικότητα που μας αφορά όλους, αφού πλήττει στον πυρήνα της την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και συρρικνώνει την έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ειδικά στις σημερινές συνθήκες αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού, τα άτομα αυτά αντιμετωπίζουν συχνά ακόμη μεγαλύτερες διακρίσεις σε βάρος τους και περιορισμούς στην πρόσβαση των υπηρεσιών υγείας.

Σήμερα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ομοφοβίας, Αμφιφοβίας και Τρανσφοβίας, στέλνουμε και από την Αθήνα το μήνυμά μας. Καταδικάζουμε τις διακρίσεις, τη ρητορική μίσους, τη βία σε βάρος προσώπων λόγω ταυτότητας φύλου, γενετήσιου προσανατολισμού ή οποιασδήποτε άλλης αιτίας και υποστηρίζουμε το δικαίωμα του καθενός στην ελεύθερη έκφραση, την ασφάλεια, τον αυτοκαθορισμό και την ίση μεταχείριση.»

Μολονότι, πολλοί έσπευσαν να υποβαθμίσουν την αποτελεσματικότητα αυτής της κίνησης, η αλήθεια είναι πως έχει σημαντικές «υλικές» συνέπειες, όπως κάθε ρηματική πράξη, κάθε Λόγος.

Ο θεσμικός λόγος έχει ένα ιδιαίτερο συμβολικό βάρος. Το πλαίσιο άρθρωσής, (πομπός, επικοινωνιακή συνθήκη, θεσμικό συγκείμενο) είναι διακριτό από άλλες επικοινωνιακές καταστάσεις. Ο πολιτικός λόγος έχει, με άλλα λόγια, παιδαγωγικές διαστάσεις: διαμορφώνει πολιτικά ήθη, κουλτούρα, συμπεριφορές, καταξιώνει ή απαξιώνει καταστάσεις. Η αναφορά της Προέδρου στην αναγκαιότητα καταπολέμησης των διακρίσεων σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ ανθρώπων (πρώτη φορά ακούγεται το αρτικόλεξο αυτό από τον θεσμό της Προεδρίας της Δημοκρατίας) έχει μια έντονη συμβολική διάσταση: Εκφράζει μια συγκεκριμένη  πολιτική κατεύθυνση , ένα δημοκρατικό ιδεώδες για μια συμπεριληπτική πολιτική. Και αυτή η συμπερίληψη προκρίνεται από το ύπατο αξίωμα της χώρας.

Η Πρόεδρος ρητορικά φαίνεται πως έχει διαφοροποιηθεί από τους προκατόχους της. Στο πλαίσιο των συμβάσεων και των οριοθετήσεων, που πηγάζουν φυσικά από το αξίωμά της, εκφέρει έναν πρωτότυπο και ιδιαίτερο λόγο, έναν λόγο που έχει την προσωπική της σφραγίδα.  

Το μήνυμα της Προέδρου έρχεται να αντισταθμίσει την απουσία ζυμώσεων για ζητήματα δικαιωμάτων από την παρούσα Βουλή. Δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι θα δούμε κάποιο νομοσχέδιο από την κυβέρνηση της Ν.Δ για την πρόασπιση των δικαιωμάτων ευάλωτων και εκτεθιμένων στις διακρίσεις ομάδων (ΛΟΑΤΚΙ, Ρομά, μετανάστες – πρόσφυγες, άστεγοι, άτομα που χρήζουν ψυχιατρικής νοσηλείας, τοξικοεξαρτημένοι, ανάπηροι). Φυσικά η πολιτική σημαίνει μέτρα, νομοθεσία, πράξεις. Εγώ , ωστόσο, δεν υποβαθμίζω και τη σημαντική λειτουργία της διαπαιδαγώγησης μέσω του λόγου και του παραδείγματος των πολιτικών. Οι διακρίσεις σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ ανθρώπων είναι βαθιά ριζωμένες σε πολιτισμικές παραδοχές, αναπαραστάσεις και αντιλήψεις. Κάθε προσπάθεια διασάλευσης αυτών των παραδοχών είναι πράξη εξόχως πολιτική.

 

[1] Η ψυχολογική και κοινωνική προκατάληψη, οι διακρίσεις και ο παράλογος φόβος προς τα άτομα με ομόφυλο σεξουαλικό προσανατολισμό.

[2] Είναι ο παράλογος φόβος και το μίσος για τα τρανς άτομα και όσα άτομα φαίνεται να παραβαίνουν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για την ταυτότητα φύλου, το κοινωνικό φύλο ή/και την έκφραση φύλου. Συχνά οι γκέι, οι λεσβίες και οι αμφισεξουαλικοί/ές εμπίπτουν στην δεύτερη κατηγορία με αποτέλεσμα η τρανσφοβία να συνδέεται έντονα με την ομοφοβία

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Πίνακες εκπαιδευτικών: Οι καλύτερες ώρες για την αίτηση στο ΑΣΕΠ

«Δεν αντέχω άλλο»: Τα αθόρυβα σημάδια της εφηβικής απελπισίας με αφορμή το περιστατικό στην Ηλιούπολη

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

ηλιο
Τραγωδία στην Ηλιούπολη: Οι γονείς ζητούν κατάργηση του Εθνικού Απολυτηρίου και προσλήψεις ειδικών
Κραυγή αγωνίας από τους γονείς μετά την τραγωδία στην Ηλιούπολη: «Όχι» στις τριπλές Πανελλήνιες και το άγχος της εξόντωσης
Τραγωδία στην Ηλιούπολη: Οι γονείς ζητούν κατάργηση του Εθνικού Απολυτηρίου και προσλήψεις ειδικών
Επεισόδια με την εμπλοκή των ΜΑΤ και της Αστυνομίας στο ΑΠΘ
Ομόθυμη καταδίκη 85 Φοιτητικών Συλλόγων: Στο στόχαστρο η κυβέρνηση για τις συλλήψεις συνδικαλιστών στο ΑΠΘ
Καταγγελίες για προσχεδιασμένο σχέδιο τρομοκράτησης με εισβολές ΜΑΤ και παρακρατικές επιθέσεις
Ομόθυμη καταδίκη 85 Φοιτητικών Συλλόγων: Στο στόχαστρο η κυβέρνηση για τις συλλήψεις συνδικαλιστών στο ΑΠΘ
ΤΕΦΑΑ
ΤΕΦΑΑ 2026: Ανακοινώθηκαν οι ημερομηνίες και τα κέντρα εξέτασης για τα αγωνίσματα – Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι
Στην τελική ευθεία για τα ΤΕΦΑΑ: Οδηγός για τις υγειονομικές εξετάσεις και τα αγωνίσματα των υποψηφίων
ΤΕΦΑΑ 2026: Ανακοινώθηκαν οι ημερομηνίες και τα κέντρα εξέτασης για τα αγωνίσματα – Τι πρέπει να προσέξουν οι υποψήφιοι