Νέο τοπίο στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας επιχειρεί να διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάζοντας στο επίκεντρο επαγγέλματα στα οποία η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους εργαζομένους και επιδιώκοντας να κάνει πολύ ευκολότερη τη μετακίνησή τους από χώρα σε χώρα.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερη γραφειοκρατία στην αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, ψηφιακά πτυχία και ταχύτερη πρόσβαση σε ρυθμιζόμενα επαγγέλματα σε άλλο κράτος-μέλος.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο νέο Fair Labour Mobility Package, που παρουσίασε η Κομισιόν στις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται επέκταση της αυτόματης αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων μέσω των λεγόμενων Common Training Frameworks – Κοινών Πλαισίων Κατάρτισης.
Ποια επαγγέλματα μπαίνουν μπροστά
Η Κομισιόν έχει καταρτίσει έναν προκαταρκτικό κατάλογο 10 επαγγελμάτων προτεραιότητας, με στόχο να εξεταστεί η δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών πλαισίων κατάρτισης.
Πρόκειται για:
- Φυσικοθεραπευτές
- Πολιτικούς μηχανικούς
- Τεχνικούς βιοϊατρικών εργαστηρίων
- Ηλεκτρολόγους
- Αρχιτέκτονες Τοπίου
- Βοηθούς νοσηλευτών
- Βοηθούς υγειονομικής περίθαλψης
- Εργοθεραπευτές
- Επαγγελματίες ακτινολογίας
- Νηπιαγωγούς και εργαζομένους σε δομές παιδικής φροντίδας
Η λογική δεν είναι απλώς να δημιουργηθεί ένας ακόμη ευρωπαϊκός κατάλογος επαγγελμάτων. Η Επιτροπή θέλει να επεκτείνει την αυτόματη αναγνώριση ιδίως σε ρυθμιζόμενα επαγγέλματα στα οποία καταγράφονται ελλείψεις, όταν παράλληλα υπάρχει αρκετή σύγκλιση μεταξύ των εθνικών προγραμμάτων εκπαίδευσης και των επαγγελματικών απαιτήσεων.
Τι σημαίνει αυτό για έναν απόφοιτο
Σήμερα, για πολλά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα, ένας απόφοιτος που θέλει να εργαστεί σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα πρέπει να ζητήσει αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων του από την αρμόδια αρχή της χώρας υποδοχής.
Η αρχή μπορεί να συγκρίνει τη διάρκεια και το περιεχόμενο των σπουδών του με εκείνα που απαιτεί το συγκεκριμένο κράτος για το ίδιο επάγγελμα.
Εδώ ακριβώς έρχονται τα Common Training Frameworks.
Ένα κοινό πλαίσιο ορίζει ένα ελάχιστο κοινό σύνολο γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων για την άσκηση συγκεκριμένου επαγγέλματος. Εφόσον ένας τίτλος πληροί αυτές τις προϋποθέσεις, μπορεί να αποκτήσει αυτόματη αναγνώριση στις συμμετέχουσες χώρες της ΕΕ που ρυθμίζουν το συγκεκριμένο επάγγελμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΕΕ επιβάλλει ένα ενιαίο πτυχίο σε όλα τα πανεπιστήμια. Τα εθνικά προγράμματα σπουδών εξακολουθούν να υπάρχουν. Δημιουργείται όμως ένα κοινό ευρωπαϊκό «κατώφλι» προσόντων, το οποίο μπορεί να διευκολύνει σημαντικά την επαγγελματική κινητικότητα.
Γιατροί, νοσηλευτές, μηχανικοί και εκπαιδευτικοί: Αναγνώριση σε 5 εβδομάδες
Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει γενικότερη επιτάχυνση των διαδικασιών για τα ρυθμιζόμενα επαγγέλματα.
Η αναγνώριση για επαγγελματίες όπως γιατροί, νοσηλευτές, μηχανικοί και εκπαιδευτικοί πρόκειται να περάσει σε υποχρεωτικά ψηφιακή διαδικασία.
Για τις περιπτώσεις αυτόματης αναγνώρισης, ο στόχος είναι η διοικητική διαδικασία να ολοκληρώνεται σε έως πέντε εβδομάδες αντί για έως τρεις μήνες, με ενιαίο ψηφιακό σημείο εισόδου και συγκεκριμένες προθεσμίες για τις διοικήσεις.
Πτυχία στο κινητό μέσω του ευρωπαϊκού Wallet
Στο νέο μοντέλο μπαίνει και το EU Digital Identity Wallet.
Η Κομισιόν σχεδιάζει οι τίτλοι και τα επαγγελματικά προσόντα να εκδίδονται σε τυποποιημένη ψηφιακή μορφή και να μπορούν να αποθηκεύονται στο ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι.
Έτσι, ένας εργαζόμενος που μετακινείται σε άλλη χώρα θα μπορεί να διαθέτει ένα ψηφιακό, επαληθεύσιμο προσόν, ενώ προβλέπεται και ευρωπαϊκό εργαλείο που θα συνδέει τις εθνικές βάσεις δεδομένων ώστε εργοδότες και εργαζόμενοι να μπορούν να συγκρίνουν ευκολότερα τίτλους διαφορετικών χωρών.
Οι φυσικοθεραπευτές κάνουν πρώτοι την αρχή
Το επάγγελμα που βρίσκεται ήδη ένα βήμα μπροστά είναι αυτό του φυσικοθεραπευτή.
Η Κομισιόν υιοθέτησε το πρώτο Common Training Framework για τη Φυσικοθεραπεία, χαρακτηρίζοντάς την ένα από τα επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη κινητικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πριν φτάσει σε αυτή την απόφαση, η Επιτροπή προχώρησε σε εκτεταμένη χαρτογράφηση της εκπαίδευσης των φυσικοθεραπευτών στην ΕΕ και στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.
Εξετάστηκαν τα προγράμματα σπουδών, οι γνώσεις και δεξιότητες που αποκτούν οι απόφοιτοι, καθώς και η θεωρητική και κλινική εκπαίδευση, προκειμένου να εντοπιστούν οι ομοιότητες αλλά και οι διαφορές μεταξύ των χωρών.
Τι αλλάζει στην αναγνώριση των φυσικοθεραπευτών
Μέχρι σήμερα οι φυσικοθεραπευτές υπάγονται κατά κανόνα στο γενικό σύστημα αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων. Μπορούν ήδη να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά την European Professional Card, αλλά αυτό δεν ισοδυναμεί με το νέο καθεστώς αυτόματης αναγνώρισης.
Με το Common Training Framework δημιουργείται η δυνατότητα οι τίτλοι που καλύπτουν τις κοινές ευρωπαϊκές προϋποθέσεις να αναγνωρίζονται αυτόματα στις συμμετέχουσες χώρες που ρυθμίζουν το επάγγελμα, χωρίς να επαναλαμβάνεται η ίδια ουσιαστική σύγκριση των σπουδών από την αρχή.
Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο μεγάλο τεστ του νέου συστήματος, το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει στη συνέχεια να αξιοποιήσει και για άλλα επαγγέλματα.
Όχι όμως «αυτόματη αναγνώριση από αύριο»
Υπάρχει μία σημαντική διευκρίνιση για φοιτητές και αποφοίτους.
Οι αλλαγές του Fair Labour Mobility Package δεν εφαρμόζονται στο σύνολό τους άμεσα. Αρκετές από τις νομοθετικές προτάσεις πρέπει πρώτα να εγκριθούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και στη συνέχεια να τεθούν σε εφαρμογή.
Η ίδια η Επιτροπή αναφέρει ότι οι αλλαγές στα επαγγελματικά προσόντα θα εισαχθούν σταδιακά, με την ευκολότερη αναγνώριση των ρυθμιζόμενων επαγγελμάτων και τα ψηφιακά προσόντα στο EU Digital Identity Wallet να εντάσσονται σε ορίζοντα έως τριών ετών από την υιοθέτηση των σχετικών μέτρων.
