Οι ακραίες θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού δεν δοκιμάζουν μόνο τις αντοχές των ανθρώπων, αλλά και τη σταθερότητα των Άλπεων. Το παρατεταμένο κύμα καύσωνα έχει προκαλέσει σημαντική αποσταθεροποίηση των βραχωδών πλαγιών, με τις κατολισθήσεις να καταγράφουν πρωτοφανή επίπεδα, ιδιαίτερα στην περιοχή του Μον Μπλαν.
Σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, οι καταπτώσεις βράχων στον ορεινό όγκο του Μον Μπλαν ενδέχεται να φτάσουν τις 450 μέσα στο 2026, ξεπερνώντας κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των 300 περιστατικών που είχε καταγραφεί το 2022. Ήδη, ορειβάτες έχουν χάσει τη ζωή τους από πτώσεις βράχων, ενώ οι τοπικές αρχές προχώρησαν στο κλείσιμο δημοφιλών καταφυγίων και διαδρομών.
Ο «πάγος-τσιμέντο» που λιώνει
Πίσω από την επικίνδυνη μεταβολή βρίσκεται η άνοδος της θερμοκρασίας σε μεγάλα υψόμετρα. Ο πάγος που παραμένει επί χιλιάδες χρόνια εγκλωβισμένος στις ρωγμές των βράχων λειτουργεί σαν φυσικό «τσιμέντο», συγκρατώντας τις πλαγιές. Όταν όμως λιώνει, οι βράχοι χάνουν τη σταθερότητά τους.
Την ίδια στιγμή, η υποχώρηση των παγετώνων αφαιρεί ένα ακόμη φυσικό στήριγμα από τις ορεινές πλαγιές. Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιαίτερα εύθραυστο γεωλογικό περιβάλλον, όπου ακόμη και διαδρομές που θεωρούνταν σχετικά ασφαλείς μπορεί να μετατραπούν σε παγίδες.
Χαρακτηριστικό της έντασης του φαινομένου είναι ότι η ισόθερμη των 0°C ανέβηκε τον Ιούλιο σε ορισμένες περιοχές έως και 1.400 μέτρα πάνω από τα συνηθισμένα επίπεδα. Παράλληλα, η έντονη ξηρασία επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση.
Κλειστές διαδρομές και αυξημένος κίνδυνος
Στο Μον Μπλαν, οι συνθήκες έχουν ήδη οδηγήσει σε αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας. Δημοφιλείς διαδρομές, όπως ο περίφημος διάδρομος Couloir de Goûter, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο λόγω των συχνών πτώσεων βράχων.
Οι αρχές προειδοποιούν τους ορειβάτες να μην υποτιμούν τον κίνδυνο, καθώς η κατάσταση μπορεί να παραμείνει επικίνδυνη ακόμη και αν οι θερμοκρασίες υποχωρήσουν. Η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στο έδαφος μπορεί να συνεχίσει να επηρεάζει τον μόνιμο πάγο για αρκετούς μήνες.
Μάλιστα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι μεγαλύτερες καταπτώσεις ενδέχεται να σημειωθούν το φθινόπωρο, καθώς η θερμότητα του φετινού καλοκαιριού θα συνεχίσει να διεισδύει στο υπέδαφος.
Το φετινό καλοκαίρι στις Άλπεις αποτελεί, έτσι, ακόμη μία έντονη ένδειξη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής: η άνοδος της θερμοκρασίας δεν αλλάζει μόνο το τοπίο των βουνών, αλλά επηρεάζει άμεσα και την ασφάλεια όσων κινούνται σε αυτά.
