Σε ένα ιστορικό επίτευγμα για τη συνθετική βιολογία και τη φαρμακευτική, επιστήμονες κατάφεραν να δημιουργήσουν τους πρώτους λειτουργικούς ιούς χρησιμοποιώντας μοντέλα γονιδιωματικής τεχνητής νοημοσύνης. Η σχετική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, ανοίγει νέους δρόμους για την αντιμετώπιση των ανθεκτικών βακτηρίων. Από την άλλη, εγείρει ωστόσο έντονο προβληματισμό σχετικά με τα όρια βιοασφάλειας και τη διακυβέρνηση της τεχνολογίας.
Ο Δρ Μπράιαν Χι και η ερευνητική του ομάδα στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ χρησιμοποίησαν τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης Evo1 και Evo2, τα οποία λειτουργούν όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) αλλά επεξεργάζονται αλληλουχίες DNA αντί για κείμενο. Τα μοντέλα εκπαιδεύτηκαν σε γενετικά δεδομένα από 2 εκατομμύρια βακτηριοφάγους (ιούς που προσβάλλουν αποκλειστικά βακτήρια).
Για να εξασφαλιστεί η ασφάλεια της διαδικασίας, ο γενετικός κώδικας ιών που μολύνουν ανθρώπους, ζώα ή φυτά περιορίστηκε σκόπιμα. Στη συνέχεια, μέσω της ΑΙ, παρήχθησαν χιλιάδες υποψήφια γονιδιώματα, εκ των οποίων συντέθηκαν στο εργαστήριο 300. Από αυτά, 16 συνθετικοί βακτηριοφάγοι αποδείχθηκαν βιώσιμοι, σχηματίζοντας ένα μείγμα που εξόντωσε με επιτυχία ανθεκτικά στελέχη του βακτηρίου E. coli.
Διεθνείς ανησυχίες για τη βιοασφάλεια
Παρά την προοπτική ανάπτυξης νέων θεραπειών απέναντι στην αντοχή στα αντιβιοτικά, ειδικοί σε θέματα υγειονομικής ασφάλειας υπογραμμίζουν την ανάγκη για άμεση θεσμοθέτηση κανόνων. Οι ερευνητές και οι αναλυτές συμφωνούν ότι η εξέλιξη της γονιδιωματικής τεχνητής νοημοσύνης, καθιστά επιτακτικό τον αυστηρό έλεγχο πρόσβασης στα γενετικά δεδομένα, την ενίσχυση της διασταύρωσης στις παραγγελίες σύνθεσης DNA και τη συνεχή διαβούλευση με ειδικούς βιοασφάλειας.
