Ανοιχτό αφήνει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη το ενδεχόμενο διορθώσεων στα νέα σχολικά βιβλία που προκάλεσαν αντιδράσεις, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι έχει ήδη δημιουργηθεί σύστημα καταγραφής παρατηρήσεων και λαθών, ώστε τα προβλήματα που εντοπίζονται στα εγχειρίδια να καταγράφονται και να διορθώνονται οργανωμένα.
Σε συνέντευξή της στα «Παραπολιτικά» και στον δημοσιογράφο Κώστα Παπαχλιμίντζο, η υπουργός Παιδείας ρωτήθηκε συγκεκριμένα για το βιβλίο της Γλώσσας της Β΄ Δημοτικού και το βιβλίο της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της ΣΤ΄ Δημοτικού, τα οποία βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε μέρος του περιεχομένου τους.
Η Σοφία Ζαχαράκη δεν ανακοίνωσε άμεση απόσυρση ή αλλαγή των συγκεκριμένων βιβλίων, ξεκαθάρισε όμως ότι οι παρατηρήσεις που έχουν διατυπωθεί δεν αγνοούνται και ότι υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία μέσα από την οποία μπορούν να γίνουν διορθώσεις.
«Κάθε επισήμανση αξιολογείται»
«Κάθε επισήμανση αξιολογείται με την προβλεπόμενη επιστημονική διαδικασία», σημείωσε η υπουργός, περιγράφοντας το σύστημα ελέγχου που έχει θεσπιστεί για τα νέα σχολικά εγχειρίδια.
Όπως εξήγησε, πίσω από την παραγωγή των νέων βιβλίων βρίσκονται δεκάδες συγγραφικές ομάδες για εκατοντάδες σχολικά βιβλία, ενώ παρεμβάλλονται ανεξάρτητες επιτροπές αξιολογητών και συγκεκριμένα στάδια ελέγχου από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ).
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία μετά τη συζήτηση που άνοιξε για το κατά πόσο το περιεχόμενο των νέων εγχειριδίων έχει περάσει από επαρκή επιστημονικό και παιδαγωγικό έλεγχο πριν φτάσει στους μαθητές.
Νέο σύστημα για παρατηρήσεις και λάθη
Η υπουργός αποκάλυψε παράλληλα ότι λειτουργεί πλέον ειδικό σύστημα καταγραφής παρατηρήσεων και λαθών στα σχολικά βιβλία.
Όπως ανέφερε, το σύστημα δημιουργήθηκε με δική της πρωτοβουλία, ώστε να υπάρχει οργανωμένος μηχανισμός μέσω του οποίου θα καταγράφονται τα προβλήματα που εντοπίζονται στα εγχειρίδια και, όταν κρίνεται απαραίτητο, θα πραγματοποιούνται οι σχετικές διορθώσεις.
Η ίδια το διατύπωσε χαρακτηριστικά:
«Λειτουργεί ήδη σύστημα καταγραφής παρατηρήσεων και λαθών, που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία μου, ώστε ό,τι χρειάζεται να διορθώνεται οργανωμένα».
Πρακτικά, η τοποθέτηση αυτή σημαίνει ότι το υπουργείο δεν αντιμετωπίζει τα νέα σχολικά βιβλία ως κείμενα που, μετά την έγκρισή τους, παραμένουν αμετάβλητα ανεξάρτητα από προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη χρήση τους.
Αντίθετα, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα ανέφερε η υπουργός, παρατηρήσεις εκπαιδευτικών και επισημάνσεις για λάθη μπορούν να αξιολογούνται και να οδηγούν σε παρεμβάσεις.
Τι θα γίνει με τα δύο βιβλία που προκάλεσαν αντιδράσεις
Στη συγκεκριμένη ερώτηση για το αν θα γίνουν αλλαγές στη Γλώσσα της Β΄ Δημοτικού και στην Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή της ΣΤ΄ Δημοτικού, η υπουργός απέφυγε να προαναγγείλει συγκεκριμένες διορθώσεις.
Η απάντησή της, ωστόσο, αφήνει σαφώς ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων, εφόσον από την προβλεπόμενη επιστημονική αξιολόγηση κριθεί ότι υπάρχουν σημεία που πρέπει να αλλάξουν.
Με άλλα λόγια, το υπουργείο δεν ανακοινώνει αυτή τη στιγμή ότι τα επίμαχα σημεία θα παραμείνουν ως έχουν, αλλά ούτε και ότι θα τροποποιηθούν αυτομάτως επειδή προκάλεσαν αντιδράσεις.
Η διαδικασία, σύμφωνα με την υπουργό, θα περάσει από τα προβλεπόμενα επιστημονικά και θεσμικά φίλτρα.
Η μεγάλη αλλαγή του Πολλαπλού Βιβλίου
Η Σοφία Ζαχαράκη συνέδεσε πάντως τη συζήτηση για τα επίμαχα εγχειρίδια με τη μεγαλύτερη αλλαγή που επιχειρείται στα σχολικά βιβλία: το Πολλαπλό Βιβλίο.
Το νέο μοντέλο εγκαταλείπει σταδιακά την επί δεκαετίες λογική σύμφωνα με την οποία κάθε μάθημα διαθέτει ένα και μοναδικό κρατικό εγχειρίδιο που χρησιμοποιείται από όλους τους εκπαιδευτικούς και μαθητές της χώρας.
«Περνάμε από το ένα μοναδικό εγχειρίδιο σε περισσότερες επιλογές για τον εκπαιδευτικό και μεγαλύτερη παιδαγωγική ελευθερία», τόνισε η υπουργός.
Η αλλαγή αυτή σημαίνει ότι για το ίδιο μάθημα θα μπορούν να υπάρχουν περισσότερα εγκεκριμένα βιβλία, από τα οποία θα γίνεται επιλογή, διαφοροποιώντας σημαντικά τη σημερινή εικόνα της σχολικής τάξης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ο έλεγχος πριν φτάσει το βιβλίο στην τάξη
Η δημιουργία μηχανισμού καταγραφής λαθών αποτελεί ασφαλώς μια δικλίδα για προβλήματα που εντοπίζονται εκ των υστέρων.
Η συζήτηση όμως που άνοιξε με τα νέα βιβλία φέρνει στο προσκήνιο και ένα δεύτερο ζήτημα: πόσο αποτελεσματικός πρέπει να είναι ο έλεγχος πριν ένα σχολικό εγχειρίδιο φτάσει στα χέρια χιλιάδων μαθητών και εκπαιδευτικών.
Γιατί σε ένα σχολικό βιβλίο, ιδιαίτερα όταν απευθύνεται σε παιδιά των πρώτων τάξεων του Δημοτικού, δεν αρκεί απλώς να υπάρχει δυνατότητα διόρθωσης ενός λάθους εκ των υστέρων. Το ζητούμενο είναι τα γλωσσικά, επιστημονικά, παιδαγωγικά και πραγματολογικά προβλήματα να εντοπίζονται όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Η ίδια η ύπαρξη συστήματος καταγραφής παρατηρήσεων δείχνει, πάντως, ότι τα εγχειρίδια αντιμετωπίζονται πλέον ως υλικό που μπορεί να αναθεωρείται όταν προκύπτουν τεκμηριωμένες επισημάνσεις.
Το επόμενο βήμα θα είναι να φανεί ποιες από τις παρατηρήσεις που έχουν ήδη καταγραφεί για τα δύο επίμαχα βιβλία θα γίνουν δεκτές και ποιες συγκεκριμένες αλλαγές, εφόσον αποφασιστούν, θα περάσουν τελικά στις επόμενες εκδόσεις τους.
