Την εποχή του Webex το ζήσαμε στον μέγιστο βαθμό. Κάναμε μάθημα στους μαθητές μας και πολλές φορές μας άκουγε ολόκληρη η οικογένεια. Γονείς παρακολουθούσαν, σχολίαζαν και κάποιες φορές παρενέβαιναν ακόμη και στον τρόπο που διαχειριζόμασταν την ψηφιακή μας τάξη.
Θυμάμαι εκείνη την αμήχανη αίσθηση. Να προσπαθείς να κάνεις μάθημα και ταυτόχρονα να νιώθεις ότι κάποιος σε παρακολουθεί, σε κρίνει, περιμένει ίσως να κάνεις κάποιο λάθος. Και αναρωτιέμαι… Μήπως τελικά το Webex απλώς έκανε πιο ορατό κάτι που είχε αρχίσει να συμβαίνει εδώ και χρόνια;
Πότε άλλαξε τόσο πολύ η σχέση γονιών και εκπαιδευτικών; Πότε περάσαμε από την εμπιστοσύνη στη διαρκή αμφισβήτηση;
Παλαιότερα ο εκπαιδευτικός είχε τα ηνία της τάξης. Ο γονιός σεβόταν τον ρόλο του και σπάνια παρενέβαινε. Σήμερα, ευτυχώς, το σχολείο είναι πιο ανοιχτό, πιο μαθητοκεντρικό και οι γονείς συμμετέχουν περισσότερο. Και καλά κάνουν!
Όμως, άλλο η συμμετοχή και άλλο η παρέμβαση. Άλλο το ενδιαφέρον και άλλο η απαίτηση να έχουμε λόγο για τα πάντα.
Δεν είναι λίγες οι φορές που αισθανόμαστε ότι πρέπει να απολογηθούμε για κάθε μας απόφαση. Για τον τρόπο που διδάσκουμε, για τη διαχείριση της τάξης, για το πρόγραμμα, για τις ελλείψεις, ακόμη και για προβλήματα που δεν έχουμε καμία δυνατότητα να λύσουμε.
Και κάπου εκεί αρχίζει η κούραση. Όχι η κούραση της διδασκαλίας. Αυτή την ξέρουμε, την έχουμε αποδεχτεί και πολλές φορές την ξεχνάμε μόλις δούμε ένα παιδί να χαμογελά επειδή επιτέλους κατάλαβε κάτι που το δυσκόλευε. Μιλάω για την άλλη κούραση. Εκείνη που νιώθεις όταν πρέπει συνεχώς να εξηγείς τα αυτονόητα. Όταν αισθάνεσαι ότι όσα κι αν κάνεις, πάντα θα υπάρχει κάτι για το οποίο θα πρέπει να απολογηθείς.
Κάθε Σεπτέμβρη μπαίνουμε στα σχολεία μας με την ίδια αγωνία. Να γνωρίσουμε τους μαθητές μας, να οργανώσουμε τα μαθήματά μας, να χτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης. Και κάθε Σεπτέμβρη ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα ίδια προβλήματα. Κενά εκπαιδευτικών. Προσωρινά προγράμματα. Χαμένες ώρες. Αναμονή για προσλήψεις. Και μαζί με όλα αυτά, τα παράπονα. ‘’Γιατί δεν έχει έρθει ακόμη καθηγητής;’’ ‘’Γιατί αλλάζει πάλι το πρόγραμμα;’’ ‘’Γιατί χάνονται μαθήματα;’’
Μα αλήθεια, τι να απαντήσουμε; Δεν διορίζουμε εμείς τους συναδέλφους μας! Δεν αποφασίζουμε εμείς πότε θα καλυφθούν τα κενά! Δεν μπορούμε να σηκώνουμε στις πλάτες μας όλες τις αδυναμίες του εκπαιδευτικού συστήματος!
Καταλαβαίνουμε τους γονείς. Και εμείς αγανακτούμε. Και εμείς θέλουμε τα σχολεία να λειτουργούν κανονικά από την πρώτη ημέρα. Να υπάρχει σταθερό πρόγραμμα, να μη χάνονται ώρες, να μη ζούμε κάθε εβδομάδα με την ελπίδα ότι επιτέλους θα έρθει κάποιος συνάδελφος.
Αλλά η αγανάκτηση πρέπει να κατευθύνεται εκεί όπου βρίσκονται οι ευθύνες. Δεν γίνεται ο εκπαιδευτικός να είναι πάντα ο εύκολος αποδέκτης κάθε παραπόνου, απλώς επειδή είναι εκεί. Επειδή σηκώνει το τηλέφωνο. Επειδή βρίσκεται καθημερινά μπροστά στους μαθητές και στους γονείς τους.
Και θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν θεωρώ τους γονείς αντιπάλους μας. Το αντίθετο. Τους χρειαζόμαστε δίπλα μας. Χρειαζόμαστε τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και το ενδιαφέρον τους. Αλλά χρειαζόμαστε και όρια. Δεν μπορεί κάθε παιδαγωγική απόφαση να γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Δεν μπορεί κάθε δυσκολία να μετατρέπεται σε παράπονο και κάθε παράπονο σε προσωπική επίθεση. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι αλάνθαστος. Είναι όμως ένας άνθρωπος που προσπαθεί, που νοιάζεται, που κάνει λάθη, που προβληματίζεται και που πολλές φορές συνεχίζει να σκέφτεται τους μαθητές του ακόμη κι όταν έχει επιστρέψει στο σπίτι του.
Δεν ζητάμε ασυλία από την κριτική. Ζητάμε να μη θεωρούμαστε υπεύθυνοι για τα πάντα. Θέλουμε να κάνουμε τη δουλειά μας.
Να διδάσκουμε, να εμπνέουμε, να βοηθάμε τα παιδιά να προχωρούν. Δεν θέλουμε να ξοδεύουμε την ενέργειά μας προσπαθώντας διαρκώς να αποδείξουμε ότι δεν φταίμε. Γιατί στο τέλος της ημέρας, πίσω από τον τίτλο ‘’εκπαιδευτικός’’ υπάρχει ένας άνθρωπος. Με αντοχές που κάποτε εξαντλούνται. Με αγωνίες, με ευθύνες, αλλά και με πολλή αγάπη γι’ αυτό που κάνει.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τους γονείς να είναι γονείς, τους εκπαιδευτικούς να είναι εκπαιδευτικοί και την Πολιτεία να αναλαμβάνει επιτέλους τις δικές της ευθύνες. Γιατί τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς και εκπαιδευτικούς σε διαρκή αντιπαράθεση. Χρειάζονται ανθρώπους που συνεργάζονται, εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον και διεκδικούν μαζί ένα καλύτερο σχολείο.
Και εμείς, στο τέλος της ημέρας, ένα πράγμα θέλουμε: να μπαίνουμε στην τάξη μας χωρίς να αισθανόμαστε ότι πρέπει συνεχώς να απολογούμαστε. Να μας αφήσουν, επιτέλους, να κάνουμε τη δουλειά μας.
