Η εικόνα ενός ανθρώπου που ταξιδεύει, παρουσιάζει προϊόντα, συγκεντρώνει χιλιάδες αντιδράσεις και εμφανίζεται να αμείβεται γι’ αυτό μπορεί να μοιάζει ιδιαίτερα ελκυστική σε έναν έφηβο που προσπαθεί να φανταστεί το επαγγελματικό του μέλλον, ιδίως όταν γύρω του συναντά ενηλίκους κουρασμένους, οικονομικά πιεσμένους και συχνά απογοητευμένους από τη σχέση ανάμεσα στις σπουδές, στην εργασία και στις αποδοχές τους.
Σε αυτό το περιβάλλον, η επιθυμία να γίνει κάποιος influencer ή δημιουργός ψηφιακού περιεχομένου αποκτά ευρύτερη σημασία, καθώς συνδέεται με την αναζήτηση εισοδήματος, αναγνώρισης, δημιουργικής έκφρασης και μεγαλύτερου ελέγχου πάνω στην καθημερινότητά του.
Τα ευρήματα έρευνας του Εργαστηρίου Συμβουλευτικής Επιστήμης και Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας του ΕΚΠΑ, όπως παρουσιάζονται σε σχετικό δημοσίευμα της «Καθημερινής», φωτίζουν αυτή τη μετατόπιση, μαζί με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι όταν καλούνται να αποφασίσουν για σπουδές και επάγγελμα.
Τι μετρά πραγματικά η έρευνα
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε ηλεκτρονικά από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Φεβρουάριο του 2026 και απευθύνθηκε σε 400 συμβούλους σταδιοδρομίας, με επιστημονική υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Κατερίνα Αργυροπούλου.
Η διευκρίνιση έχει σημασία: πρόκειται για καταγραφή μέσω επαγγελματιών της συμβουλευτικής και όχι για άμεση δημοσκόπηση αντιπροσωπευτικού δείγματος εφήβων, επομένως ο τίτλος «ένας στους τέσσερις εφήβους θέλει να γίνει influencer» χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση.
Στην παρουσίαση των τάσεων, τα επαγγέλματα του Διαδικτύου και των κοινωνικών δικτύων εμφανίζονται με ποσοστό 25%, ενώ ακολουθούν η ψυχολογία και η εγκληματολογία με 16%, οι θετικές και τεχνολογικές επιστήμες με 14% και η οικονομία και διοίκηση επιχειρήσεων με 12%.
Η επιτυχία που φαίνεται και η δουλειά που κρύβεται
Η δημόσια εικόνα ενός επιτυχημένου δημιουργού σπάνια προσφέρει πλήρη εικόνα της εργασίας του, καθώς πίσω από ένα σύντομο βίντεο μπορεί να βρίσκονται προετοιμασία, τεχνικές δεξιότητες, συνεχής παραγωγή περιεχομένου και διαπραγματεύσεις, ενώ η προβολή των επιτυχημένων περιπτώσεων αφήνει εκτός κάδρου όσους προσπαθούν χωρίς να εξασφαλίζουν αντίστοιχα έσοδα.
Η σύμβουλος σταδιοδρομίας Σίσσυ Καραβία, μέλος της ερευνητικής ομάδας, επισημαίνει ότι ο αρχικός ενθουσιασμός συχνά μετριάζεται όταν η συζήτηση φτάνει στις πραγματικές απαιτήσεις της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
Αυτό προσφέρει ένα χρήσιμο παιδαγωγικό σημείο εκκίνησης: το ενδιαφέρον ενός παιδιού για το ψηφιακό περιεχόμενο μπορεί να γίνει αφορμή για να γνωρίσει τη γραφή, την εικόνα, την επικοινωνία και την τεχνολογία, εξετάζοντας παράλληλα τις συνθήκες εργασίας και τις εναλλακτικές διαδρομές που ανοίγουν αυτές οι δεξιότητες.
Πριν από την επιλογή, χρειάζονται γνώση και αυτογνωσία
Ως συνηθέστερα εμπόδια αναδεικνύονται η έλλειψη πληροφόρησης, την οποία επισημαίνει το 66,5% των συμβούλων, και η έλλειψη αυτογνωσίας, με 64,4%, στοιχεία που υπογραμμίζουν πόσο δύσκολο είναι να επιλέξει ένας νέος όταν δεν γνωρίζει επαρκώς ούτε τις διαθέσιμες διαδρομές ούτε τα δικά του ενδιαφέροντα και χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, το 34,5% των συμβούλων εντοπίζει στρεβλές πεποιθήσεις, ενώ το 23,7% αναφέρει εμπόδια από το οικογενειακό περιβάλλον, το οποίο μπορεί να μεταφέρει αγωνίες και προσδοκίες βασισμένες σε διαφορετικές εργασιακές εμπειρίες.
Η οικονομική δυνατότητα της οικογένειας επηρεάζει επίσης τις αποφάσεις, καθώς η πόλη φοίτησης και το κόστος διαβίωσης μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος από το ίδιο το αντικείμενο σπουδών.
Το ζητούμενο για το σχολείο και τη συμβουλευτική είναι να δώσουν στους εφήβους χώρο να διερευνήσουν τις επιθυμίες τους, να δοκιμάσουν δυνατότητες και να συναντήσουν την πραγματικότητα διαφορετικών επαγγελμάτων, χωρίς χλευασμό για τα όνειρά τους και χωρίς υποσχέσεις βέβαιης αποκατάστασης.
Ένα παιδί που σήμερα θέλει να γίνει influencer μπορεί αύριο να ανακαλύψει ότι αγαπά τη σκηνοθεσία, τον προγραμματισμό ή τη δημοσιογραφία· η ουσιαστική καθοδήγηση βοηθά να μετατραπεί ο αρχικός ενθουσιασμός σε γνώση και σε περισσότερες ελευθερίες επιλογής.
