Σε Επίτιμο Διδάκτορα της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών (ΣΕΜΦΕ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου αναγορεύθηκε ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας Σταμάτιος (Σταμάτης) Κριμιζής, Ομότιμος Επικεφαλής της Διοίκησης Διαστήματος (Space Department) του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory – APL), σε αναγνώριση της εξαιρετικής επιστημονικής του πορείας και της καθοριστικής συμβολής του στην εξερεύνηση του Διαστήματος.
Η τελετή αναγόρευσης πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Κτιρίου Διοίκησης του ΕΜΠ, στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, παρουσία εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας, της Πολιτείας και του επιχειρηματικού κόσμου, καθώς και άλλων εκλεκτών προσκεκλημένων.
Ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Κ. Χατζηγεωργίου, υπογράμμισε τη σημασία της τιμητικής διάκρισης, επισημαίνοντας:
«Με βαθύτατο σεβασμό και υπερηφάνεια, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο τιμά τον Σταμάτη Κριμιζή, έναν κορυφαίο Έλληνα επιστήμονα με παγκόσμια ακτινοβολία, του οποίου το έργο έχει συμβάλει καθοριστικά στην εξερεύνηση του Διαστήματος και έχει καταστήσει την Ελλάδα σημείο αναφοράς στη διεθνή επιστημονική κοινότητα.
Η σπουδαία πορεία του, από τον Βροντάδο της Χίου έως τις κορυφαίες διαστημικές αποστολές της NASA, αποτελεί φωτεινό παράδειγμα επιστημονικής αριστείας, επιμονής και αφοσίωσης στην αναζήτηση της γνώσης. Παράλληλα, η διαχρονική προσφορά του στην ελληνική επιστήμη και η πίστη του στην αξιοκρατία και στη δύναμη της νέας γενιάς αναδεικνύουν έναν επιστήμονα που δεν περιορίστηκε στην κατάκτηση του αγνώστου, αλλά συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση των επιστημόνων του αύριο. Κύριε Κριμιζή, σας καλωσορίζουμε στην Πολυτεχνειακή μας οικογένεια και σας ευχαριστούμε για την πολύτιμη παρακαταθήκη που αφήνετε στην παγκόσμια επιστήμη, στην πατρίδα μας και στις επόμενες γενιές».
Ο Κοσμήτορας της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών (ΣΕΜΦΕ), Καθηγητής Απόστολος Κυρίτσης, υπογράμμισε τον ιδιαίτερο συμβολισμό της αναγόρευσης του Δρ Σταμάτη Κριμιζή σε επίτιμο μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας της Σχολής, επισημαίνοντας ότι αποτελεί μια προσωπικότητα που ενσαρκώνει την εφαρμοσμένη φυσική στο υψηλότερο επίπεδο.
Όπως ανέφερε, ο Σταμάτης Κριμιζής αποτελεί ένα ξεχωριστό πρότυπο για τους καθηγητές και τους φοιτητές της ΣΕΜΦΕ, καθώς έχει μετατρέψει την επιστημονική γνώση σε πράξη, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προαγωγή της επιστήμης και στην εξερεύνηση του Διαστήματος. Η πορεία και το έργο του αναδεικνύουν τη δυναμική της εφαρμοσμένης φυσικής και αποτελούν πηγή έμπνευσης για τις νέες γενιές επιστημόνων. Παράλληλα, ο κ. Κυρίτσης αναφέρθηκε στην ευρύτερη κοινωνική προσφορά του τιμώμενου, ο οποίος, μέσα από τις ομιλίες του, μεταδίδει τη γνώση γύρω από τις θετικές επιστήμες και αναδεικνύει τη σημασία και τον αντίκτυπο των εφαρμογών τους στην κοινωνία.
Το πολυσχιδές επιστημονικό έργο και τη διεθνή προσφορά του τιμώμενου παρουσίασε αναλυτικά ο Καθηγητής Αλέξανδρος Κεχαγιάς, αναδεικνύοντας τη σημασία της επιστημονικής του συμβολής και τη διεθνή απήχηση του έργου του. Σημείωσε πως η απονομή της τιμητικής αυτής διάκρισης αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τη Σχολή Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών (ΣΕΜΦΕ) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθώς συνδέει τη Σχολή με μια εμβληματική προσωπικότητα της σύγχρονης επιστήμης, της οποίας το έργο έχει αφήσει ισχυρό διεθνές αποτύπωμα.
Συμπλήρωσε παράλληλα, πως η τιμητική αυτή εκδήλωση μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για την ανάπτυξη νέων συνεργασιών μεταξύ της ΣΕΜΦΕ και του Καθηγητή Κριμιζή, ανοίγοντας προοπτικές για κοινές επιστημονικές πρωτοβουλίες, ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας.
Ακολούθησε η επίσημη τελετή αναγόρευσης του Σταμάτη Κριμιζή σε Επίτιμο Διδάκτορα της ΣΕΜΦΕ.
Στην ομιλία του με τίτλο «Μαθήματα από το Διάστημα σχετικά με την Επιβίωση των Επιβατών του Διαστημόπλοιου Γη», ο Δρ. Σταμάτης Κριμιζής ανέδειξε τη σημασία της διαστημικής εξερεύνησης για την κατανόηση των συνθηκών που καθιστούν δυνατή τη ζωή στον πλανήτη μας.
Αξιοποιώντας τα ευρήματα σημαντικών διαστημικών αποστολών και την επιτόπια μελέτη πλανητών και δορυφόρων του Ηλιακού Συστήματος, παρουσίασε επιστημονικά δεδομένα που αναδεικνύουν τόσο τη μοναδικότητα του γήινου περιβάλλοντος όσο και την ευθραυστότητά του.
Το πρώτο συμπέρασμα αφορά την ατμόσφαιρα της Αφροδίτης και τις επιπτώσεις του φαινομένου του θερμοκηπίου. Οι μετρήσεις διαστημικών αποστολών έχουν καταδείξει ότι η ατμόσφαιρα της Αφροδίτης αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από διοξείδιο του άνθρακα. Η εξαιρετικά πυκνή ατμόσφαιρά της προκαλεί ένα έντονο φαινόμενο θερμοκηπίου, με αποτέλεσμα η θερμοκρασία στην επιφάνειά της να φτάνει περίπου τους 462°C. Η Αφροδίτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η σύσταση της ατμόσφαιρας επηρεάζει καθοριστικά τη θερμική ισορροπία ενός πλανήτη.
Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά τον ρόλο του μαγνητικού πεδίου της Γης στην προστασία του πλανητικού μας περιβάλλοντος. Το μαγνητικό πεδίο της Γης συμβάλλει στην προστασία της από τον ηλιακό άνεμο, δηλαδή τη συνεχή ροή φορτισμένων σωματιδίων που εκπέμπει ο Ήλιος. Μέσα από τη σύγκριση της Γης με τον Άρη, ο κ. Κριμιζής ανέδειξε τη σημασία της πλανητικής μαγνητόσφαιρας για την εξέλιξη και τη διατήρηση της ατμόσφαιρας. Ο Άρης δεν διαθέτει σήμερα ισχυρό παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο και έχει χάσει μεγάλο μέρος της αρχικής του ατμόσφαιρας, εξελισσόμενος σε έναν ψυχρό και άνυδρο κόσμο. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση και τη διατήρηση συνθηκών κατάλληλων για τη ζωή.
Το τρίτο συμπέρασμα σχετίζεται με την παρουσία νερού σε άλλα ουράνια σώματα και τις προοπτικές αναζήτησης εξωγήινης ζωής. Αποστολές όπως οι Voyager 1 και 2 και η Cassini έχουν συμβάλει ουσιαστικά στην αποκάλυψη της σύνθετης φύσης του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος. Τα ευρήματα διαστημικών αποστολών έχουν ενισχύσει το επιστημονικό ενδιαφέρον για την ύπαρξη νερού, μεταξύ άλλων με τη μορφή υπόγειων ωκεανών κάτω από τις παγωμένες επιφάνειες ορισμένων δορυφόρων. Οι ανακαλύψεις αυτές διευρύνουν τους ορίζοντες της έρευνας για πιθανά περιβάλλοντα που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ζωή πέρα από τη Γη.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Δρ. Κριμιζής αναφέρθηκε στις τεράστιες αποστάσεις που χωρίζουν τα ουράνια σώματα, τόσο εντός όσο και πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα, υπογραμμίζοντας τους θεμελιώδεις περιορισμούς που αυτές θέτουν στα διαστημικά ταξίδια με ανθρώπινα πληρώματα. Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του σχετικά με τις δυνατότητες μόνιμου εποικισμού άλλων πλανητών, ακόμη και του Άρη, αναδεικνύοντας την ανάγκη να αντιληφθούμε βαθύτερα την αξία της Γης ως του μοναδικού πλανήτη που γνωρίζουμε σήμερα ότι φιλοξενεί ζωή.
Μετά την ολοκλήρωση της ομιλίας, ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, απένειμε στον τιμώμενο το Μετάλλιο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Η αναγόρευση του Σταμάτη Κριμιζή σε Επίτιμο Διδάκτορα της ΣΕΜΦΕ αποτελεί έμπρακτη αναγνώριση της μακρόχρονης επιστημονικής του πορείας και της καθοριστικής συμβολής του στη διαστημική έρευνα. Παράλληλα, τιμά έναν Έλληνα επιστήμονα που έχει συνδέσει το όνομά του με ορισμένες από τις σημαντικότερες αποστολές εξερεύνησης του Ηλιακού Συστήματος, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επέκταση των ορίων της ανθρώπινης γνώσης.
Η διαδρομή του, από τον Βροντάδο της Χίου έως την κορυφή της διεθνούς διαστημικής επιστήμης, αποτελεί ένα ισχυρό παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει ένας άνθρωπος όταν συνδυάζει το ταλέντο με τη συστηματική προσπάθεια, την επιμονή και την πίστη στους στόχους του, ανεξάρτητα από το σημείο από το οποίο ξεκινά.
Με την τιμητική αυτή αναγόρευση, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αναδεικνύει τη διαχρονική αξία της επιστημονικής αριστείας, της διεθνούς συνεργασίας και της προσήλωσης στην έρευνα, τιμώντας έναν επιστήμονα που έχει συμβάλει καθοριστικά στην κατανόηση του κόσμου μας και στην αναζήτηση απαντήσεων σε θεμελιώδη ερωτήματα για το μέλλον της ανθρωπότητας.
Λίγα λόγια για τον Σταμάτη Κριμιζή
Ο Ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον διακεκριμένων Ελλήνων επιστημόνων στον τομέα της διαστημικής φυσικής και της εξερεύνησης του Ηλιακού Συστήματος. Έχει αναγνωριστεί διεθνώς για τη μακρόχρονη συμβολή του σε σημαντικές διαστημικές αποστολές της NASA και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).
Γεννήθηκε το 1938 στον Βροντάδο της Χίου και πραγματοποίησε τις πανεπιστημιακές και διδακτορικές σπουδές του στη Φυσική στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από το 1968 συνδέθηκε με το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns Hopkins (Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory – APL), όπου ανέλαβε σημαντικές επιστημονικές και διοικητικές θέσεις, μεταξύ των οποίων και εκείνη του επικεφαλής του Τομέα Διαστήματος. Είναι κάτοχος της έδρας Επιστήμης του Διαστήματος της Ακαδημίας Αθηνών.
Το επιστημονικό του έργο συνδέεται με εμβληματικές αποστολές εξερεύνησης του Διαστήματος, όπως οι Voyager 1 και 2 και η Cassini-Huygens στον Κρόνο. Έχει συμβάλει στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη επιστημονικών οργάνων για διαστημικές αποστολές που εξερεύνησαν τους κλασικούς πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος, διευρύνοντας σημαντικά την επιστημονική γνώση για το διαστημικό περιβάλλον. Για την προσφορά του έχει τιμηθεί με σημαντικές διεθνείς διακρίσεις, μεταξύ των οποίων τα μετάλλια Exceptional Scientific Achievement της NASA.
Το 2004 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα Επιστήμης του Διαστήματος. Παράλληλα, υπηρέτησε ως εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) κατά την περίοδο 2006–2010 και ως Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΣΕΤ) κατά την περίοδο 2010–2013.
