Καλωσήρθατε στο 2026.
Πριν λίγες ημέρες, μιλώντας στην εκπομπή «Το λες?» του in.gr, η Υπουργός Παιδείας κυρία Σοφία Ζαχαράκη, ερωτώμενη από τη δημοσιογράφο Ελένη Στεργίου, πώς βλέπει την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για την κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, απάντησε ότι βλέπει ενδιαφέρουσα την πρόταση «αλλά δεν την εφάρμοσε, όταν ήταν Πρωθυπουργός».
Προφανώς, χαιρόμαστε που η Υπουργός αναζητά λύσεις στο πρόγραμμα Παιδείας της ΕΛ.Α.Σ. Να θυμίσουμε βέβαια για λόγους ιστορικής ακρίβειας, ότι ήταν η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, κατά την υπουργική θητεία της κ. Ν. Κεραμέως και μάλιστα με Υφυπουργό την ίδια την κ. Ζαχαράκη, που έσπευσε να καταργήσει αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης την διάταξη νόμου που αφορούσε ένα πρώτο μεταβατικό βήμα μετασχηματισμού του συστήματος εισαγωγής των νέων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Ακολούθησαν νομοθετήσεις της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, όπως η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής—που άφησε εκτός Πανεπιστημίων με τεχνητά μέσα ένα μεγάλο αριθμό υποψηφίων μαθητών/τριών και χιλιάδες κενές θέσεις στα δημόσια ιδρύματα—και άλλων που, σε εναρμόνιση με την ΕΒΕ, εξυπηρέτησαν την ιδιωτικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και την περαιτέρω υπονόμευση του δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας.
Σήμερα όμως δεν βρισκόμαστε στο 2019, αλλά στο 2026. Οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι και νέες δεν είναι μόνο η εισαγωγή τους στο δημόσιο Πανεπιστήμιο, αλλά και η δυνατότητά τους να σπουδάσουν σε αυτό. Και ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η μέση ελληνική οικογένεια και τα ευάλωτα νοικοκυριά είναι ότι, παρόλο που επένδυσαν μόχθο και χρήματα στην προετοιμασία των παιδιών τους για το Πανεπιστήμιο, τελικά τα παιδιά τους αδυνατούν για οικονομικούς λόγους να σπουδάσουν, όπως πρέπει και ακαδημαϊκά μπορούν.
Και πριν καν φτάσουμε σε αυτό το στάδιο, το πρόβλημα σήμερα είναι ότι το ίδιο το δημόσιο σχολείο βάλλεται, ενώ ιδιαιτέρως το Λύκειο έχει στην πραγματικότητα ακυρωθεί. Τα παιδιά πιέζονται σε ένα εξεταστικό σύστημα που συνθλίβει τα ίδια χωρίς απαραίτητα να τα μορφώνει. Οι οικογένειες συνθλίβονται οικονομικά και ψυχολογικά από τα τεράστια σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα κόστη της φροντιστηριακής προετοιμασίας—γιατί αλλιώς δε γίνεται—για έναν στόχο που είναι εν πολλοίς αβέβαιος: τη μόρφωση κι ένα καλύτερο επαγγελματικό μέλλον για τα παιδιά μας.
Ταυτόχρονα, οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία συνθλίβονται από ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο πλαίσιο εργασίας που επιδεινώνεται και μοιάζει με κινούμενη άμμο, από τη μισθολογική υποβάθμιση, από τη θεσμική ευαλωτότητα, από την τιμωρητική και κατ’ όνομα μόνο «αξιολόγηση» και από τις διώξεις.
Απέναντι στη σημερινή πραγματικότητα η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ είναι ξεκάθαρη και αφορά όλες τις βαθμίδες και όλες τις πτυχές της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Προτεραιότητές μας που έχουν ενταχθεί στο 4ετές πρόγραμμα διακυβέρνησης της ΕΛ.Α.Σ όπως αυτό παρουσιάστηκε από τον Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη είναι:
- Η στήριξη των νέων που σπουδάζουν στα περιφερειακά πανεπιστήμια εκτός του τόπου μόνιμης διαμονής τους με 500Ε τον μήνα για 10 μήνες τον χρόνο. Ώστε κάθε νέος/α που επιτυγχάνει την εισαγωγή του στο δημόσιο Πανεπιστήμιο να έχει και τη δυνατότητα να σπουδάσει σε αυτό ανεξάρτητα από την οικονομική δυνατότητα της οικογένειάς του.
- Η μισθολογική αναβάθμιση των εκπαιδευτικών με μισθούς αξιοπρέπειας σε όλες τις βαθμίδες (Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια, Τριτοβάθμια). Έτσι ώστε να μην υποβαθμίζεται διαρκώς το λειτούργημα των εκπαιδευτικών. Γιατί εκπαίδευση χωρίς εκπαιδευτικούς δεν νοείται.
- Οι προσλήψεις εκπαιδευτικών σε μόνιμες θέσεις σε όλες τις βαθμίδες για την κάλυψη των υπαρκτών κενών και για την αναγκαία ανανέωση του εκπαιδευτικού προσωπικού. Έτσι ώστε οι «συγχωνεύσεις» σχολικών τμημάτων να παύσουν να αποτελούν εργαλείο της κυβέρνησης για την υποβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης.
- Η παύση των διώξεων και των τιμωρητικών πρακτικών της κατ’ όνομα «αξιολόγησης» στα σχολεία και η θωράκιση της σχολικής ειρήνης. Γιατί το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργήσει σε συνθήκες πεδίου μάχης.
- Η μεταρρύθμιση του Λυκείου και του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Γιατί όλοι και όλες πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες στη μόρφωση και την επαγγελματική σταδιοδρομία.
- Η προάσπιση του Άρθρου 16 του Συντάγματος γιατί διασφαλίζει τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Στη βάση αυτών των αυτών των αρχών και δεσμεύσεων το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. για την Παιδεία εμπλουτίζεται και εξειδικεύεται διαρκώς με τη συμμετοχή χιλιάδων μελών μας στην πλατφόρμα myelas.gr και με τη διαβούλευση με την κοινωνία και τους συμπολίτες μας. Γιατί η εκπαίδευση είναι ένα πεδίο δυναμικό και αφορά κάθε οικογένεια, κάθε σπίτι, κάθε πολίτη, κάθε παιδί και κάθε νέο άνθρωπο.
Αναμένουμε την πρόταση του Υπουργείου Παιδείας, η οποία όπως παρατηρούμε παραπέμπεται συνεχώς στις καλένδες. Για παράδειγμα, οι μέχρι σήμερα διαρροές, για προσμέτρηση των βαθμών όλων των τάξεων του Λυκείου και επέκταση «τύπου πανελλαδικών εξετάσεων» σε όλες τις τάξεις, επιδεινώνουν το υπάρχον πρόβλημα, αντί να το θεραπεύουν. Το μόνο που θα πετύχει αυτό το σύστημα είναι την αύξηση της πίεσης από μικρότερες ηλικίες και φυσικά την εκτόξευση της οικογενειακής δαπάνης στα φροντιστήρια. Ενώ παράλληλα, θα απαξιωθεί περαιτέρω ο μορφωτικός χαρακτήρας του Λυκείου.
Η Παιδεία οφείλει να αποτελεί μοχλό κοινωνικής κινητικότητας και άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Η εκπαίδευση των παιδιών μας και βέβαια η εισαγωγή και η φοίτηση των νέων στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση οφείλει να μην είναι εξάρτηση του εισοδήματος των οικογενειών και να μην αναπαράγει, αλλά να θεραπεύει τις κοινωνικές ανισότητες.
Ίσες ευκαιρίες για όλους και όλες και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που σέβεται και τιμά τα παιδιά, τους/τις νέους/ες, τις οικογένειες και βέβαια τους/τις εκπαιδευτικούς. Επενδύοντας στη δημόσια εκπαίδευση, επενδύουμε στο μέλλον.
