Στην αυγή της Νέας σχολικής χρονιάς 2026/27 ο εκπαιδευτικός, στην Ελλάδα, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σκληρή εργασιακή και βιοτική πραγματικότητα.
Καλείται να λειτουργεί καθημερινά ως διοικητικός υπάλληλος, υπεύθυνος ασφαλείας, νομικός σύμβουλος και συντονιστής υποδομών, εκτελώντας έναν τεράστιο όγκο εντελώς απλήρωτης εξωδιδακτικής υπερωριακής εργασίας, ενώ παράλληλα φέρει το πλήρες βάρος αστικών, ποινικών και πειθαρχικών ευθυνών χωρίς καμία θεσμική κάλυψη.
Οικονομική Ασφυξία: Στεγαστική Κρίση και Απλήρωτες Μετακινήσεις
Η καθημερινότητα του εκπαιδευτικού δεν δοκιμάζεται μόνο εντός της σχολικής αίθουσας, αλλά και από τις ορθωμένες οικονομικές αντιξοότητες που απειλούν την ίδια τη διαβίωσή του.
Το Εκρηκτικό Στεγαστικό Πρόβλημα: Εκατοντάδες, χιλιάδες εκπαιδευτικοί —ιδιαίτερα νεοδιόριστοι και αναπληρωτές— καλούνται να υπηρετήσουν μακριά από τον τόπο συμφερόντων τους, αντιμετωπίζοντας δυσβάσταχτα ενοίκια, την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών λόγω βραχυχρόνιων μισθώσεων και την αδιαφορία της πολιτείας για τη μέριμνα στέγασης.
Το Κόστος Μετακίνησης σε Πολλαπλά Σχολεία:
Όλο και περισσότεροι εκπαιδευτικοί, κυρίως ειδικοτήτων, αναγκάζονται να συμπληρώνουν το ωράριό τους μετακινούμενοι καθημερινά σε 2, 3 ή και περισσότερα σχολεία.
Με την τιμή της βενζίνης να αγγίζει τα 2,2 ευρώ/λίτρο, η μετακίνηση αυτή μετατρέπεται σε οικονομικό εφιάλτη.
Η Παράλογη Αποζημίωση Μετακίνησης:
Το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο υπολογίζει την ισχνή αποζημίωση μετακίνησης με βάση τη χιλιομετρική απόσταση από το «σχολείο βάσης» και όχι από τον πραγματικό τόπο κατοικίας του εκπαιδευτικού. Αποτέλεσμα είναι η αποζημίωση αυτή να συνιστά έναν εμπαιγμό που καλύπτει ελάχιστο μέρος των πραγματικών εξόδων κίνησης.
Ο Διευθυντής της σχολικής μονάδας: Ένας «μοναχικός» διοικητικός μηχανισμός
Στο επίκεντρο αυτού του γραφειοκρατικού κυκεώνα βρίσκεται ο Διευθυντής του σχολείου, ο οποίος καλείται να σηκώσει ένα δυσανάλογο βάρος. Στην πλειονότητα των σχολικών μονάδων δεν υπάρχει διοικητικός ή γραμματειακός υπάλληλος. Ο Διευθυντής μετατρέπεται αναγκαστικά σε γραμματέα, κλητήρα, τεχνικό υπολογιστών και υπεύθυνο προμηθειών. Η διαχείριση των ηλεκτρονικών πλατφορμών, η σύνταξη πρακτικών, η αλληλογραφία, οι εκτάσεις θεμάτων ασφαλείας και η διευθέτηση καθημερινών κρίσεων εξαναγκάζουν τον Διευθυντή να εργάζεται καθημερινά μέχρι αργά το βράδυ από το σπίτι του, με ότι πολύπλευρο κόστος αυτό συνεπάγεται.
Η δυσανάλογη ευθύνη:
Το πλέον επικίνδυνο παράδοξο είναι ότι αυτή η απλήρωτη εξωδιδακτική και διοικητική εργασία συνοδεύεται από αυστηρότατο νομικό ρίσκο
Σε περίπτωση οποιουδήποτε ατυχήματος ή επιπλοκής (π.χ. κατά την προσέλευση, την αποχώρηση ή τα διαλείμματα), ο εκπαιδευτικός και η Διεύθυνση βρίσκονται εκτεθειμένοι σε κατηγορίες περί αμελείας ή έκθεσης ανηλίκου σε κίνδυνο, καθώς και σε υπέρογκες αξιώσεις αποζημιώσεων.
Πειθαρχικές διώξεις:
Η κεντρική διοίκηση μετακυλίει την ευθύνη εφαρμογής ασαφών ή αντικρουόμενων οδηγιών στον εκπαιδευτικό, απειλώντας τον με πειθαρχικές κυρώσεις αν βρεθεί εγκλωβισμένος ανάμεσα στις απαιτήσεις των γονέων και στα νομικά κενά της πολιτείας.
Η θεσμική απογύμνωση: Χωρίς νομική προστασία
Ενώ ο εκπαιδευτικός επωμίζεται απλήρωτο φόρτο και τεράστιες ευθύνες, το κράτος τον αφήνει απολύτως απροστάτευτο.
Σε αντίθεση με άλλους τομείς του δημόσιου τομέα, το Υπουργείο Παιδείας δεν παρέχει δωρεάν νομική εκπροσώπηση. Αν ένας εκπαιδευτικός ή Διευθυντής συρθεί στα δικαστήρια για περιστατικό που συνέβη κατά την εκτέλεση της υπηρεσίας του, καλείται να καλύψει εξ ιδίων πόρων τα υπέρογκα δικαστικά έξοδα, με ότι αυτό συνεπάγεται.
Συμπέρασμα: Η Αναγκαιότητα Αλλαγής
Η μετατροπή του εκπαιδευτικού σε έναν απλήρωτο διοικητικό διεκπεραιωτή υψηλού ρίσκου υπονομεύει την ίδια την παιδαγωγική διαδικασία. Η Πολιτεία οφείλει να λάβει άμεσα μέτρα.
Ουσιαστική στεγαστική μέριμνα και επανακαθορισμός της αποζημίωσης μετακινήσεων με βάση τον πραγματικό τόπο κατοικίας και τις τρέχουσες τιμές καυσίμων.
Στελέχωση των σχολικών μονάδων με γραμματειακή υποστήριξη και αμοιβή των εξωδιδακτικών/διοικητικών καθηκόντων.
Θεσμοθέτηση «Συνηγόρου του Εκπαιδευτικού», καθώς και πλήρης νομική κάλυψη και προστασία του εκπαιδευτικού προσωπικού από το κράτος κατά την άσκηση των καθηκόντων του, ώστε κανένας λειτουργός της παιδείας να μην βρίσκεται μόνος και απροστάτευτος απέναντι σε νομικούς και διοικητικούς κινδύνους.
Τσάμης Βασίλειος.
Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής
