Σήμερα πιάνουμε ένα στυλό και γράφουμε. Για έναν μαθητή του παλιού σχολείου, η διαδικασία είχε περισσότερα βήματα: κονδυλοφόρος, μεταλλική πένα, μελανοδοχείο και προσοχή σε κάθε κίνηση.
Ο κονδυλοφόρος ήταν το στέλεχος πάνω στο οποίο στερεωνόταν η πένα. Ο μαθητής βουτούσε τη μύτη της στο μελάνι, αφαιρούσε την περίσσεια και έγραφε λίγες λέξεις προτού χρειαστεί να την ξαναγεμίσει. Αν πίεζε πολύ, η πένα μπορούσε να γρατζουνίσει το χαρτί. Αν έπαιρνε περισσότερο μελάνι, άφηνε κηλίδες.
Σε πολλά παλιά θρανία υπήρχε ειδική υποδοχή για το μελανοδοχείο. Ένα απότομο τίναγμα της πένας ή ένα σπρώξιμο του θρανίου αρκούσε για να γεμίσουν με μελάνι το τετράδιο, τα δάχτυλα, ακόμη και τα ρούχα. Το γέμισμα των μελανοδοχείων μπορούσε να το αναλάβει ο δάσκαλος ή ο επιμελητής της τάξης.
Τα αντικείμενα αυτά έκαναν τη γραφή πιο αργή και απαιτητική. Μας θυμίζουν όμως και κάτι πολύ απλό: μια καθαρή σχολική σελίδα χρειαζόταν τότε δεξιοτεχνία, χρόνο και λίγη τύχη.
*Διευθύντρια Μουσείου Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης
