Σημαντικές αλλαγές φέρνει από τη σχολική χρονιά 2026-2027 το νέο πλαίσιο για τη λειτουργία στα σχολικά κυλικεία, καθώς αλλάζει ο κατάλογος με τα προιόντα που μπορούν να διατίθενται στους μαθητές.
Η νέα υγειονομική διάταξη του υπουργείου Υγείας, για την οποία έγραψε σήμερα στην ανασκόπησή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, αντικαθιστά το πλαίσιο που ίσχυε από το 2013 και εφαρμόζεται από την έναρξη του σχολικού έτους 2026-2027, με στόχο την προώθηση της υγιεινής διατροφής και τη διασφάλιση υψηλότερων προδιαγραφών ασφάλειας τροφίμων μέσα στις σχολικές μονάδες.
Οι αλλαγές αφορούν τα σχολικά κυλικεία, τους χώρους εστίασης και τους αυτόματους πωλητές. Πολλά από τα προϊόντα που αποτελούσαν μέχρι σήμερα συνηθισμένες επιλογές των μαθητών πλέον δεν θα μπορούν να πωλούνται.
Η νέα απόφαση βασίζεται σε επιστημονική γνωμοδότηση της Εθνικής Επιτροπής Διατροφής και δίνει έμφασην στον περιορισμό της κατανάλωσης ζάχαρης, στη μείωση των κορεσμένων λιπαρών και στην υιοθέτηση πιο υγιεινών και βιώσιμων διατροφικών επιλογών στο σχολικό περιβάλλον.
Τι επιτρέπεται να πωλούν τα σχολικά κυλικεία από το σχολικό έτος 2026-2027
Φρούτα και λαχανικά
Στα σχολικά κυλικεία μπορούν να διατίθενται:
- φρέσκα φρούτα εποχής
- φρέσκα λαχανικά σε ατομικές μερίδες
- αποξηραμένα φρούτα χωρίς προσθήκη ζάχαρης
- φρουτοσαλάτες
- κομπόστες χωρίς πρόσθετα σάκχαρα
Γαλακτοκομικά
Στην κατηγορία των γαλακτοκομικών περιλαμβάνονται:
- φρέσκο παστεριωμένο γάλα
- κεφίρ
- γιαούρτι χωρίς προσθήκη ζάχαρης
- ροφήματα γάλακτος με κακάο χαμηλών λιπαρών
- γαλακτοκομικά επιδόρπια που πληρούν τα προβλεπόμενα όρια σε λιπαρά και σάκχαρα
Αρτοσκευάσματα
Επιτρέπεται η διάθεση:
- κουλουριού ολικής άλεσης
- κριτσινιών ολικής άλεσης
- φρυγανιών ολικής άλεσης
- μπισκότων που πληρούν τις προβλεπόμενες διατροφικές προδιαγραφές
- σταφιδόψωμου
- μουστοκούλουρων στις προβλεπόμενες ποσότητες
Υγιεινά σνακ
Οι μαθητές μπορούν να βρουν:
- ξηρούς καρπούς χωρίς αλάτι και ζάχαρη, μόνο στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση
- ρυζογκοφρέτες
- καλαμποκογκοφρέτες
- παστέλι
- φυτικά επιδόρπια
Ροφήματα
Στα επιτρεπόμενα ροφήματα περιλαμβάνονται:
- νερό
- φυσικοί χυμοί χωρίς προσθήκη ζάχαρης
- φυτικά ροφήματα
- αφεψήματα χωρίς ζάχαρη, όπως χαμομήλι, φασκόμηλο και τσάι του βουνού, για τις σχολικές μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
Σάντουιτς και τοστ: Τι επιτρέπεται
Τα σάντουιτς και τα τοστ μπορούν να παρασκευάζονται στο κυλικείο ή να είναι τυποποιημένα, υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται επιτρεπόμενα υλικά.
Μπορούν να περιλαμβάνουν:
- ψωμί ολικής άλεσης
- τυριά
- βραστό κοτόπουλο
- βραστή γαλοπούλα
- τόνο
- αυγό
- ελιές χωρίς κουκούτσι
- ταχίνι
- φυστικοβούτυρο
- μέλι
- λαχανικά
Αντίθετα, δεν επιτρέπεται η χρήση αλλαντικών και άλλων μη εγκεκριμένων συστατικών.
Ποιες πίτες επιτρέπονται
Στα σχολικά κυλικεία μπορούν να διατίθενται:
- τυρόπιτα
- πίτα λαχανικών
- τυροκούλουρο
- πίτσα χωρίς αλλαντικά
Οι πίτες και οι πίτσες που περιέχουν αλλαντικά δεν επιτρέπονται.
Τα προϊόντα που απαγορεύονται στα σχολικά κυλικεία
Η νέα υγειονομική διάταξη βάζει τέλος στην πώληση μιας σειράς προϊόντων που μέχρι σήμερα ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή στους μαθητές.
Απαγορεύεται η διάθεση:
- αναψυκτικών
- ενεργειακών ποτών
- πατατακίων και chips
- γαριδακίων και λοιπών αλμυρών σνακ
- σοκολάτας γάλακτος
- σοκολάτας υγείας
- προϊόντων παγωτού
- τσίχλας
- καραμελών
- κέικ
- τσουρεκιών
- ντόνατς
- λοιπών γλυκών αρτοσκευασμάτων που δεν πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές.
Τέλος και στα αλλαντικά
Στα απαγορευμένα προϊόντα και συστατικά περιλαμβάνονται:
- ζαμπόν
- μπέικον
- λουκάνικα
- μορταδέλα
- πάριζα
- σαλάμι
- λοιπά αλλαντικά
- γύρος
- σουβλάκι
- παρασκευάσματα κρέατος
- κέτσαπ
- μαγιονέζα και άλλες βαριές σάλτσες
- αλείμματα σοκολάτας
Έτσι, ένα σάντουιτς με αλλαντικά, αλλά και προϊόντα όπως πίτσα ή πίτα με αλλαντικά, δεν θα μπορούν να διατίθενται από τα σχολικά κυλικεία.
Ειδική πρόβλεψη για τα Δημοτικά σχολεία
Ιδιαίτερες προβλέψεις ισχύουν για τις σχολικές μονάδες Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, λόγω του κινδύνου πνιγμονής.
Στα κυλικεία των Δημοτικών δεν επιτρέπεται η διάθεση:
- μικρών στρογγυλών φρούτων, όπως σταφύλια και κεράσια
- ξηρών καρπών
Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί αφορούν την ασφάλεια των μικρότερων μαθητών.
Υποχρεωτική ενημέρωση για αλλεργιογόνα
Οι υπεύθυνοι των σχολικών κυλικείων έχουν υποχρέωση να ενημερώνουν τους μαθητές και τους γονείς για την παρουσία αλλεργιογόνων συστατικών στα τρόφιμα.
Οι σχετικές πληροφορίες πρέπει να είναι διαθέσιμες πριν από την αγορά του προϊόντος, ώστε να μπορούν να γίνονται ασφαλείς επιλογές από μαθητές με αλλεργίες ή διατροφικές ιδιαιτερότητες.
Αυστηροί έλεγχοι στα σχολικά κυλικεία
Η εφαρμογή των νέων κανόνων θα παρακολουθείται μέσω τακτικών και έκτακτων υγειονομικών ελέγχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών. Παράλληλα, προβλέπεται δειγματοληπτικός εργαστηριακός έλεγχος των προϊόντων που διατίθενται στα σχολικά κυλικεία.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αλλάξει τις διατροφικές συνήθειες των μαθητών μέσα στο σχολικό περιβάλλον, περιορίζοντας τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και λιπαρά και ενισχύοντας τις πιο υγιεινές επιλογές.
Αναλυτικά η απόφαση για τη λειτουργία των κυλικείων.
Πώς θα γίνονται οι υγειονομικοί έλεγχοι στα σχολικά κυλικεία
Ταυτόχρονα, σε ΦΕΚ έχει δημοσιευθεί και το νέο πλαίσιο στους υγειονομικούς ελέγχους των σχολικών κυλικείων με βάση τη νέα λίστα τροφίμων.
Η απόφαση του υπουργείου Υγείας, που φέρει την υπογραφή της Ειρήνης Αγαπηδάκη, θεσπίζει για πρώτη φορά ενιαία, ψηφιοποιημένα και βαθμονομημένα φύλλα ελέγχου, τα οποία θα χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά στις υγειονομικές επιθεωρήσεις, με στόχο την ενιαία εφαρμογή των ελέγχων, τη διαφάνεια και την καλύτερη προστασία της δημόσιας υγείας.
Το νέο σύστημα δεν αφορά μόνο τα σχολικά κυλικεία, αλλά και τις σχολικές μονάδες, τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς, τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, τα κέντρα ημερήσιας φροντίδας ηλικιωμένων.
Σύμφωνα με το ΦΕΚ, οι αρμόδιες αρχές θα συμπληρώνουν ηλεκτρονικά τα φύλλα ελέγχου, τα οποία θα αναρτώνται στο Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Ελέγχων (ΠΣ-ΔΕ). Με βάση το αποτέλεσμα, η ελεγχόμενη δραστηριότητα θα κατατάσσεται σε τρεις κατηγορίες:
- Χαμηλής Συμμόρφωσης
- Μεσαίας Συμμόρφωσης
- Υψηλής Συμμόρφωσης
Στις περιπτώσεις Χαμηλής και Μεσαίας Συμμόρφωσης θα συντάσσεται έκθεση ελέγχου για την ενημέρωση της επιχείρησης, ενώ η βεβαίωση των παραβάσεων και η εισήγηση διοικητικών ή ποινικών κυρώσεων θα γίνεται κατόπιν της υπογραφής της σχετικής έκθεσης από τους επιθεωρητές. Εάν διαπιστωθούν μη συμμορφώσεις εκτός του τυποποιημένου φύλλου, θα παρέχονται έγγραφες συστάσεις με συγκεκριμένη προθεσμία συμμόρφωσης.
Μέχρι την πλήρη ψηφιοποίηση του συστήματος, οι έλεγχοι θα διενεργούνται σε έγχαρτη μορφή εις διπλούν, παρουσία του εκπροσώπου της επιχείρησης. Τα πρότυπα φύλλα ελέγχου περιλαμβάνονται στα Παραρτήματα Ι έως VI της απόφασης.
