Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν, λένε, ειδήσεις. Με το Υπουργείο Παιδείας, όμως, δεν βαριέσαι ποτέ.
Δημοσιοποιήθηκε η εγκύκλιος για τις σχολικές επισκέψεις και η ουσία της είναι μία: μεταθέτει στους εκπαιδευτικούς την ευθύνη ελέγχου της καταλληλότητας τόσο των χώρων επίσκεψης όσο και των λεωφορείων- πέρα, βέβαια, από τις προκηρύξεις, τους διαγωνισμούς προσφορών, τα πρακτικά και την αξιολόγηση, που ήδη βαρύνουν τον εκπαιδευτικό.
Υπάρχει σαφής τάση να «εκπαιδευτικοποιούνται» όλα τα κοινωνικά προβλήματα: παραβατικές συμπεριφορές, εθισμός στις οθόνες και τα κινητά, ζητήματα ισότητας των φύλων, ή γενικότερα ό,τι άπτεται των εργαστηρίων δεξιοτήτων και του ενεργού πολίτη. Όλα γίνονται, τάχα, «θέμα παιδείας» και άρα αρμοδιότητα του εκπαιδευτικού. Φτιάχνεται μια πλατφόρμα, δίνονται κάποιες οδηγίες, παράγεται λίγο υλικό από «ειδικούς»- και το πρόβλημα θεωρείται λυμένο.
Στην ουσία, αυτή η τάση λειτουργεί ως το τέλειο πολιτικό και κοινωνικό άλλοθι. Μεταφράζοντας σύνθετα δομικά ζητήματα -όπως η ανισότητα, η ενδοοικογενειακή βία, η απουσία κρατικών δομών πρόνοιας ή η τοξική επιρροή της μαζικής κουλτούρας-σε απλά «ζητήματα παιδείας», το κράτος απαλλάσσεται από το κόστος των πραγματικών παρεμβάσεων. Είναι, εξάλλου, πολύ πιο εύκολο και φθηνό επικοινωνιακά να ανακοινώσεις ένα νέο σχολικό πρόγραμμα, παρά να στηρίξεις ουσιαστικά τις ευάλωτες οικογένειες ή να ενισχύσεις την κοινωνική μέριμνα. Έτσι, το σχολείο εργαλειοποιείται ως ένας βολικός αποδιοπομπαίος τράγος, φορτώνοντας του την ευθύνη να λύσει όσα η ίδια η κοινωνία αρνείται γενικώς να αντιμετωπίσει.
Με τη σημερινή κυβέρνηση, όμως, η λογική αυτή πάει ένα βήμα παραπέρα: μας ζητείται να αποκτήσουμε ειδικότητες που ξεπερνούν κατά πολύ το αντικείμενό μας -ελεγκτή πυρασφάλειας, ειδικού σε μελέτες στατικότητας κτιρίων- και, τέλος πάντων, κάποιου είδους «μαντικές» ικανότητες πρόβλεψης κάθε πιθανού κινδύνου για τα παιδιά, τόσο στον χώρο της επίσκεψης όσο και κατά τη μετακίνηση με το λεωφορείο.
Το θέμα έχει ήδη αναλυθεί επαρκώς από κάθε πλευρά - είτε μέσα από αναλυτικές ανακοινώσεις που καταγράφουν τα προβληματικά σημεία της εγκυκλίου, είτε μέσα από τη γελοιοποίηση των συνεπειών της. Δεν χρειάζεται να προστεθεί κάτι άλλο. Καλούμε τη ΔΟΕ να ζητήσει από τα σχολεία το πάγωμα της εφαρμογής της εγκυκλίου και να καλύψει την άρνηση εξόδου από το σχολείο, μέχρι το υπουργείο να αναλάβει και πάλι την ευθύνη -τόσο για τους χώρους επίσκεψης όσο και για τα λεωφορεία--- αφού υπάρχουν οι αντίστοιχες δημόσιες υπηρεσίες που ειδικεύονται σε αυτό.
Το να αντιμετωπίζεις τον εκπαιδευτικό σαν ελβετικό σουγιά δεν είναι τιμή· είναι απλώς λάθος. Δεν είναι η δουλειά μας, και πολύ περισσότερο δεν μπορεί ο εκπαιδευτικός να γίνεται το εξιλαστήριο θύμα ώστε το υπουργείο να αποποιείται κάθε ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών. Η λογική της «ατομικής ευθύνης» -για τις πυρκαγιές φταίνε τα ακαθάριστα οικόπεδα, για τις υψηλές τιμές ρεύματος φταίει που δεν διάλεξες φθηνό τιμολόγιο- είναι ο πιο βολικός τρόπος για την κυβέρνηση να απαλλάσσεται από τις δικές της ευθύνες.
Ως εδώ.
(*) Οι Γιώργος Πολάκης και Γιώργος Τζωρτζακάκης είναι δάσκαλοι
