Νέο και αναλυτικό πλαίσιο για όλες τις εκπαιδευτικές δράσεις που πραγματοποιούνται έξω από τα Νηπιαγωγεία και τα Δημοτικά σχολεία θεσπίζει το Υπουργείο Παιδείας με απόφαση της υπουργού Σοφίας Ζαχαράκη, η οποία εκδόθηκε στις 19 Αυγούστου 2026. Η απόφαση καθορίζει πλέον με λεπτομέρεια πόσες επισκέψεις μπορούν να πραγματοποιούνται, ποιο ποσοστό μαθητών απαιτείται, πόσοι εκπαιδευτικοί πρέπει να συνοδεύουν τα παιδιά, τι ισχύει για τις δηλώσεις των γονέων, τα κινητά τηλέφωνα, τα ταξίδια στο εξωτερικό, τα τουριστικά γραφεία και τους ελέγχους των λεωφορείων.
Δείτε την Απόφαση ΕΔΩ
Πρόκειται για την απόφαση με αριθμό πρωτοκόλλου Φ.12/109328/Δ1/19-8-2026, με θέμα «Εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας μαθητών/τριών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων». Το Υπουργείο ορίζει ως εκπαιδευτική δράση εκτός σχολείου κάθε οργανωμένη δραστηριότητα που συνδέει τη σχολική γνώση με το κοινωνικό, πολιτισμικό και φυσικό περιβάλλον και αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη βιωματική μάθηση, την κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη δημοκρατικού ήθους.
Η φιλοσοφία της νέας απόφασης είναι σαφής: η έξοδος από το σχολείο δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως «εκδρομή», αλλά ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, για το οποίο απαιτείται παιδαγωγική προετοιμασία πριν από τη δράση και αποτίμηση μετά την ολοκλήρωσή της.
Έως 6 εκπαιδευτικές επισκέψεις, έως 9 άλλες δράσεις και μία ημερήσια
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της απόφασης αφορά τον αριθμό των δράσεων.
Κάθε διδακτικό έτος μπορούν να πραγματοποιούνται έως έξι εκπαιδευτικές επισκέψεις, έως εννέα συνολικά δράσεις που περιλαμβάνουν διδακτικές επισκέψεις, επισκέψεις στη Βουλή και δράσεις στο πλαίσιο εγκεκριμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη ανά τμήμα.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και η πρόβλεψη ότι ο συνολικός αριθμός των δράσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι ανά τμήμα και ανά διδακτικό έτος. Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες δράσεων δεν επιτρέπεται να πραγματοποιείται περισσότερη από μία μέσα στον ίδιο μήνα, ενώ στις ΣΜΕΑΕ δίνεται η δυνατότητα για έως εννέα εκπαιδευτικές επισκέψεις ανά τμήμα και έως δύο μέσα στον ίδιο μήνα.
Τι προβλέπεται συνοπτικά
| Δράση | Τι ορίζει η νέα απόφαση |
|---|---|
| Εκπαιδευτικές επισκέψεις | Έως 6 ανά σχολικό έτος |
| Διδακτικές επισκέψεις, Βουλή, εγκεκριμένα προγράμματα | Έως 9 συνολικά |
| Ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη | 1 ανά τμήμα |
| Ελάχιστος συνολικός αριθμός δράσεων | 6 ανά τμήμα τον χρόνο |
| ΣΜΕΑΕ – εκπαιδευτικές επισκέψεις | Έως 9 ανά τμήμα |
| Ημερήσια επίσκεψη | Απαιτείται συμμετοχή 70% |
Οι μικρές εκπαιδευτικές επισκέψεις έως δύο διδακτικές ώρες
Οι εκπαιδευτικές επισκέψεις μπορούν να έχουν διάρκεια έως δύο διδακτικές ώρες και να γίνονται είτε πεζή είτε με μεταφορικό μέσο. Μπορούν να πραγματοποιούνται σε μουσεία, πολιτιστικούς και ιστορικούς χώρους, βιβλιοθήκες, αθλητικές εγκαταστάσεις, επιστημονικούς φορείς, βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες, δομές πρόνοιας και άλλους χώρους που συνδέονται με τους εκπαιδευτικούς στόχους του σχολείου.
Για τη μετακίνηση ενός τμήματος απαιτείται η συμμετοχή των δύο τρίτων των μαθητών του. Όσοι δεν συμμετέχουν σε αυτή την κατηγορία επίσκεψης παραμένουν στο σχολείο και απασχολούνται σε σχολικές δραστηριότητες.
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση στις διδακτικές επισκέψεις: πραγματοποιούνται μέσα στο υποχρεωτικό διδακτικό ωράριο, αλλά μπορούν, όταν χρειάζεται, να παραταθούν κατά δύο διδακτικές ώρες. Και εδώ απαιτείται συμμετοχή των δύο τρίτων του τμήματος, όμως οι μαθητές που δεν συμμετέχουν δεν προσέρχονται στο σχολείο ή αποχωρούν με τον γονέα ή κηδεμόνα τους και καταχωρίζεται μία δικαιολογημένη απουσία.
Μία ημερήσια επίσκεψη με συμμετοχή του 70%
Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς προβλέπεται μία ημερήσια εκπαιδευτική επίσκεψη, κατά κανόνα την ίδια ημέρα για όλες τις τάξεις του σχολείου. Με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων μπορούν οι διαφορετικές τάξεις να μετακινηθούν σε διαφορετικούς προορισμούς.
Για να πραγματοποιηθεί η ημερήσια επίσκεψη απαιτείται η συμμετοχή τουλάχιστον του 70% των μαθητών των τάξεων για τις οποίες οργανώνεται η δράση.
Ταξίδια στο εξωτερικό έως 7 ή 10 ημέρες
Η απόφαση ανοίγει αναλυτικά και το πλαίσιο των διεθνών εκπαιδευτικών μετακινήσεων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Οι δράσεις μπορούν να αφορούν εκπαιδευτικές ανταλλαγές, αδελφοποιήσεις σχολείων, eTwinning, προγράμματα διεθνών οργανισμών, διεθνείς συναντήσεις και διαγωνισμούς, επισκέψεις σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, ευρωπαϊκούς θεσμούς και μνημεία ιδιαίτερου πολιτιστικού ή περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος.
Η διάρκειά τους μπορεί να φτάσει:
- έως 7 ημέρες, μαζί με τις αργίες, όταν ο προορισμός βρίσκεται σε ευρωπαϊκό ή μεσογειακό κράτος,
- έως 10 ημέρες για κράτος εκτός Ευρώπης ή Μεσογείου.
Η απόφαση συνιστά μάλιστα οι μετακινήσεις αυτές να συμπίπτουν, όσο γίνεται, με αργίες ή Σαββατοκύριακα, ώστε να περιορίζεται η διατάραξη της λειτουργίας του σχολείου.
Για το Erasmus+, η συνολική διάρκεια μετακινήσεων των μαθητών μπορεί να φθάνει έως τις 22 ημέρες ανά σχολικό έτος, ενώ για μετακινήσεις εκπαιδευτικών για κατάρτιση, επιμόρφωση ή διδασκαλία προβλέπονται έως 14 ημέρες ανά διδακτικό έτος.
Πόσοι εκπαιδευτικοί πρέπει να συνοδεύουν τα παιδιά
Ιδιαίτερα αναλυτική είναι η πρόβλεψη για τις δράσεις με διανυκτέρευση.
Για ομάδα έως 25 μαθητών απαιτούνται τουλάχιστον δύο συνοδοί εκπαιδευτικοί, για 26 έως 50 μαθητές τουλάχιστον τρεις και για 51 έως 75 μαθητές τουλάχιστον τέσσερις.
Ο γενικός κανόνας είναι ουσιαστικά ένας εκπαιδευτικός ανά 25 μαθητές και ένας επιπλέον συνοδός.
| Αριθμός μαθητών | Ελάχιστος αριθμός συνοδών |
|---|---|
| Έως 25 | 2 |
| 26–50 | 3 |
| 51–75 | 4 |
| Γενικός κανόνας | 1 ανά 25 μαθητές + 1 επιπλέον |
Με την ίδια απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων ορίζονται ο υπεύθυνος της δράσης, ο οποίος πρέπει να είναι εκπαιδευτικός πλήρους ωραρίου, οι συνοδοί, το πρόγραμμα, οι ώρες αναχώρησης και επιστροφής και οι χώροι που θα επισκεφθούν οι μαθητές.
Υποχρεωτική συναίνεση των γονέων
Για δράσεις στο εσωτερικό το σχολείο οφείλει να ενημερώνει τους γονείς τουλάχιστον πέντε ημέρες πριν και απαιτείται υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης ενός από τα πρόσωπα που ασκούν την επιμέλεια.
Για δράσεις στο εξωτερικό η ενημέρωση πρέπει να γίνεται τουλάχιστον 20 ημέρες πριν και απαιτείται συναίνεση των προσώπων που ασκούν την επιμέλεια. Οι δηλώσεις μπορούν να υποβάλλονται και ψηφιακά.
Ένα ενδιαφέρον σημείο είναι ότι η απόφαση προβλέπει πως συναίνεση υπό όρους δεν επιτρέπει τη συμμετοχή του μαθητή. Παράλληλα, οι γονείς ενημερώνουν το σχολείο για πρόβλημα υγείας μόνο στον βαθμό που αυτό είναι αναγκαίο για την ασφάλεια του παιδιού, ενώ για πολυήμερη δράση πρέπει να δηλώνεται και τρίτο ενήλικο πρόσωπο επικοινωνίας για την περίπτωση που δεν μπορούν να εντοπιστούν οι γονείς.
Τι γίνεται εάν μαθητής φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί χωρίς άδεια
Η νέα απόφαση περιλαμβάνει ειδική πρόβλεψη και για τις ηλεκτρονικές συσκευές.
Εάν κατά τη διάρκεια μιας δράσης μαθητής μαγνητοφωνεί, φωτογραφίζει ή βιντεοσκοπεί συμμαθητές, συνοδούς ή τρίτους χωρίς τη συναίνεσή τους, ο υπεύθυνος ή οι συνοδοί ζητούν να τους παραδώσει τη συσκευή προς φύλαξη. Η συσκευή επιστρέφεται στον γονέα μετά το τέλος της δράσης, το περιστατικό καταγράφεται στο Ημερολόγιο Σχολικής Ζωής και, ανάλογα με τη σοβαρότητά του, μπορεί να ακολουθήσουν παιδαγωγικές παρεμβάσεις.
Πρόκειται για μια σαφή επέκταση των κανόνων προστασίας της ιδιωτικότητας και στις δράσεις που πραγματοποιούνται εκτός των σχολικών εγκαταστάσεων.
Τριμελής επιτροπή σε κάθε Δημοτικό
Μέσα στις πρώτες 15 ημέρες κάθε διδακτικού έτους, στα σχολεία –με εξαίρεση τα ολιγοθέσια και τα Νηπιαγωγεία– συγκροτείται τριμελής Επιτροπή Οργάνωσης και Υλοποίησης Εκπαιδευτικών Δράσεων.
Πρόεδρος είναι ο Διευθυντής ή Προϊστάμενος και συμμετέχουν δύο μόνιμοι εκπαιδευτικοί που ορίζονται από τον Σύλλογο Διδασκόντων. Η επιτροπή αναλαμβάνει τον συντονισμό των δράσεων στις οποίες χρησιμοποιείται μεταφορικό μέσο.
Παράλληλα, στην αρχή της χρονιάς ο Σύλλογος Διδασκόντων καταρτίζει ετήσιο ή τριμηνιαίο προγραμματισμό των εκπαιδευτικών δράσεων, ο οποίος μπορεί να τροποποιείται με νεότερη απόφασή του.
Έλεγχος της Τροχαίας στα σχολικά λεωφορεία
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι προβλέψεις για την οδική ασφάλεια.
Όταν χρησιμοποιείται τουριστικό λεωφορείο, το σχολείο οφείλει τουλάχιστον τρεις ημέρες πριν από την αναχώρηση να αποστέλλει στην αρμόδια Τροχαία ηλεκτρονικά αντίγραφα της άδειας κυκλοφορίας, της άδειας οδήγησης, του πιστοποιητικού επαγγελματικής ικανότητας του οδηγού, του ασφαλιστηρίου, του ΚΤΕΟ και των στοιχείων του ταχογράφου, ώστε να πραγματοποιηθεί επιτόπιος τροχονομικός έλεγχος.
Οι συνοδοί μπορούν να ζητήσουν επανάληψη των ελέγχων ακόμη και κατά τη διάρκεια της μετακίνησης και έχουν υποχρέωση να επιβλέπουν την τήρηση των ορίων ταχύτητας. Στα λεωφορεία πρέπει επίσης να υπάρχει εμφανής πινακίδα με την ένδειξη «Σχολική Εκδρομή» και το όνομα του σχολείου.
Επιπλέον, στις οδικές μετακινήσεις δεν επιτρέπεται αναχώρηση πριν από τις 06:00, ενώ η άφιξη στον προορισμό ή η επιστροφή πρέπει να έχει γίνει το αργότερο έως τις 22:00, με δυνατότητα διαφοροποίησης όταν χρησιμοποιούνται πλοία, τρένα ή αεροπλάνα και υπάρχει αιτιολογημένη απόφαση.
Νέο πλαίσιο από τη δημοσίευση στο ΦΕΚ
Η απόφαση καταργεί, από την έναρξη ισχύος της, την προηγούμενη υπουργική απόφαση Φ.14/89494/ΓΔ4/09-07-2020 και κάθε άλλη αντίθετη ρύθμιση. Το νέο καθεστώς αρχίζει να ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο πλαίσιο που επιχειρεί να βάλει σε ενιαίους κανόνες σχεδόν κάθε έξοδο των μαθητών από το σχολείο, από μια δίωρη επίσκεψη σε ένα μουσείο μέχρι ένα Erasmus στο εξωτερικό.
Ταυτόχρονα, όμως, είναι εμφανές ότι μαζί με την προσπάθεια ενίσχυσης της βιωματικής μάθησης αυξάνονται σημαντικά και οι οργανωτικές υποχρεώσεις των σχολείων και των εκπαιδευτικών: αποφάσεις Συλλόγου Διδασκόντων, προγραμματισμός, δηλώσεις συναίνεσης, αναλυτικά προγράμματα, έλεγχοι, αρχεία, επιτροπές, ενημέρωση των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης και αυξημένη ευθύνη των συνοδών.
Η εκδρομή στο Δημοτικό, λοιπόν, παύει ακόμη περισσότερο να είναι απλώς «μια μέρα έξω από το σχολείο». Με το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζεται ως οργανωμένη εκπαιδευτική πράξη, με σαφή παιδαγωγικό σκοπό, συγκεκριμένους κανόνες και πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην ασφάλεια των παιδιών.
