Το υπουργείο Παιδείας απορρίπτει ότι έχουν διαπιστωθεί περιπτώσεις άρνησης εγγραφής ή επανεγγραφής μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από ιδιωτικά σχολεία, σύμφωνα με την απάντηση που διαβίβασε στη Βουλή έπειτα από σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή Γεωργίου Μανούσου.
Στην απάντησή της, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη υπογραμμίζει ότι η ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύει ρητά την άρνηση εγγραφής μαθητών λόγω αναπηρίας ή ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών, ενώ επισημαίνει ότι οι μαθητές αυτοί έχουν δικαίωμα φοίτησης στα ιδιωτικά σχολεία με τους ίδιους όρους, τις ίδιες προϋποθέσεις και τις ίδιες προσαρμογές που ισχύουν και στη δημόσια εκπαίδευση.
Το υπουργείο αναφέρει ακόμη ότι, έπειτα από έγγραφο που απέστειλε στις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τη συλλογή στοιχείων σχετικά με καταγγελίες της τελευταίας πενταετίας, δεν προέκυψε καμία αποδεδειγμένη περίπτωση άρνησης εγγραφής ή επανεγγραφής μαθητή που να συνδέεται με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι οι καταγγελίες για ιδιωτικά σχολεία διερευνώνται από τις κατά τόπους Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, οι οποίες έχουν και την αρμοδιότητα εποπτείας και επιβολής κυρώσεων, ενώ γίνεται αναφορά στις εγκυκλίους που έχουν εκδοθεί τα τελευταία δύο χρόνια με οδηγίες για την αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας, τον επανέλεγχο των εσωτερικών κανονισμών λειτουργίας των ιδιωτικών σχολείων και την αποτροπή κάθε μορφής διάκρισης εις βάρος μαθητών με αναπηρία.
Ως προς τα διαθέσιμα στοιχεία, το υπουργείο γνωστοποιεί ότι στα ιδιωτικά σχολεία της χώρας είναι καταχωρημένες στο πληροφοριακό σύστημα MySchool συνολικά 115 παράλληλες στηρίξεις ή ειδικοί βοηθοί, εκ των οποίων 86 αφορούν την Πρωτοβάθμια και 29 τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η απάντηση δόθηκε στο πλαίσιο κοινοβουλευτικού ελέγχου, μετά την ερώτηση που είχε κατατεθεί με αφορμή δημόσιες αναφορές του Συνηγόρου του Πολίτη για καταγγελλόμενες πρακτικές έμμεσου αποκλεισμού μαθητών με αναπηρία από ιδιωτικά σχολεία. Όπως σημειώνεται, μετά το εισαγωγικό αυτό κείμενο παρατίθενται αυτούσιες τόσο η κοινοβουλευτική ερώτηση όσο και η απάντηση του υπουργείου Παιδείας.
Η ερώτηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Θέμα: «Καταγγελίες για αποκλεισμό μαθητών με αναπηρία από ιδιωτικά σχολεία»
Σύμφωνα με δημόσιες αναφορές του Συνηγόρου του Πολίτη, παρατηρούνται περιπτώσεις κατά τις οποίες ιδιωτικά σχολεία, παρά τις ρητές προβλέψεις της κείμενης νομοθεσίας, φέρονται να αποφεύγουν την εγγραφή ή να οδηγούν έμμεσα στην αποχώρηση μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Οι σχετικές καταγγελίες προκαλούν εύλογη ανησυχία, καθώς η ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση αποτελεί θεμελιώδες συνταγματικό δικαίωμα και υποχρέωση της Πολιτείας, ανεξαρτήτως του αν η εκπαίδευση παρέχεται από δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο ύπαρξης έμμεσων πρακτικών αποκλεισμού, όπως πιέσεις προς γονείς για αποχώρηση των παιδιών τους, επίκληση αόριστων παιδαγωγικών λόγων ή άλλες διοικητικές πρακτικές που οδηγούν τελικά στον αποκλεισμό μαθητών με αναπηρία από την ιδιωτική εκπαίδευση.
Κατόπιν τούτων ερωτάται η αρμόδια Υπουργός:
- Πόσες καταγγελίες έχουν υποβληθεί τα τελευταία πέντε έτη στο Υπουργείο Παιδείας ή σε εποπτευόμενους φορείς σχετικά με άρνηση εγγραφής, αποπομπή ή έμμεσο αποκλεισμό μαθητών με αναπηρία από ιδιωτικά σχολεία;
- Ποιες διοικητικές ή πειθαρχικές κυρώσεις έχουν επιβληθεί σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια για παραβίαση της νομοθεσίας που προστατεύει τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία;
- Υπάρχει επίσημη καταγραφή του αριθμού μαθητών με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που φοιτούν στην ιδιωτική εκπαίδευση και ποια είναι τα σχετικά στοιχεία ανά βαθμίδα εκπαίδευσης;
- Προτίθεται το Υπουργείο να ενισχύσει τους ελέγχους και να θεσπίσει ειδικό μηχανισμό καταγγελιών για περιπτώσεις διακριτικής μεταχείρισης ή αποκλεισμού μαθητών με αναπηρία από ιδιωτικά σχολεία;
Ο ερωτών Βουλευτής
Γεώργιος Μανούσος
Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών
Η απάντηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 5845/4-6-2026»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Τα σχετικά με την Ιδιωτική Εκπαίδευση θέματα ρυθμίζονται από τις διατάξεις του ν. 682/1977 «Περί Ιδιωτικών σχολείων Γενικής Εκπαιδεύσεως και Σχολικών Οικοτροφείων» (Α΄ 244) και του ν. 4713/2020 «Εκσυγχρονισμός της ιδιωτικής εκπαίδευσης και άλλες επείγουσες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων» (Α΄ 147).
Ειδικότερα:
Α. Για την εγγραφή μαθητών/τριών στα ιδιωτικά σχολεία το άρθρο 16 του ν. 682/1977, όπως ισχύει, προβλέπει:
«1. Οι διατάξεις που ισχύουν για την έναρξη και λήξη του σχολικού και διδακτικού έτους, τις εγγραφές, μετεγγραφές, απουσίες και τις δοκιμασίες που διεξάγονται, τη βαθμολογία, τις πειθαρχικές ποινές, την επανάληψη της φοίτησης, την προαγωγή και απόλυση των μαθητών των δημόσιων σχολείων, ισχύουν και για τους μαθητές των ιδιωτικών σχολείων, με τις εξαιρέσεις των επόμενων παραγράφων. (…)
5. Εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας, οι μαθητές των ιδιωτικών σχολείων εγγράφονται σε αυτά για έκαστο σχολικό έτος, κατά τη σειρά αποδοχής από το σχολείο της αίτησης εγγραφής τους. (…)
7. Στα ιδιωτικά σχολεία μπορούν να εγγράφονται και να φοιτούν μαθητές με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, με τους ίδιους όρους, προϋποθέσεις και προσαρμογές που ισχύουν για τα δημόσια σχολεία της γενικής πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Απαγορεύεται η άρνηση εγγραφής μαθητών εξαιτίας της αναπηρίας ή των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών τους.»
Για το θέμα αυτό η αρμόδια υπηρεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. έχει εκδώσει τις υπ’αριθμ. 51484/Ν1/20-5-2024 (ΑΔΑ: ΨΦΠΤ46ΝΚΠΔ-ΔΘ6) και 153382/N1/25-11-2025 (ΑΔΑ: ΨΘΚΜ46ΝΚΠΔ-3ΚΕ) σχετικές εγκυκλίους.
Στην 1η εκ των ανωτέρω εγκυκλίων επισημαίνεται προς τις Δ/νσεις Π.Ε. και Δ.Ε. ότι: «(…) σχετικά με προβλήματα στη φοίτηση μαθητών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα ιδιωτικά και ξένα σχολεία της ημεδαπής,
α) οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης είναι υπεύθυνες κατά δέσμια αρμοδιότητα για την εποπτεία, τον έλεγχο και την επιβολή κυρώσεων που προβλέπει η νομοθεσία στα σχολεία αρμοδιότητάς τους και
β) θα πρέπει να επανελεγχθούν οι εσωτερικοί κανονισμοί λειτουργίας όλων των ιδιωτικών και ξένων σχολείων της περιοχής ευθύνης σας, βάσει του αντιγράφου που φυλάσσεται στην υπηρεσία σας και να αναπεμφθούν σε περίπτωση αντίθεσης συγκεκριμένου όρου του κανονισμού προς ρητή διάταξη νόμου.
Επισημαίνουμε ότι πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εφαρμογή της ειδικής νομοθεσίας της ιδιωτικής εκπαίδευσης, της νομοθεσίας της ειδικής εκπαίδευσης, της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΔΣΔΠ) και της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ΣΔΑΑ), έτσι ώστε να αποκλείονται περιπτώσεις διάκρισης παιδιών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από την ιδιωτική εκπαίδευση».
Στη 2η σχετική εγκύκλιο επισημαίνεται ότι:
«Όσον αφορά στη φοίτηση μαθητών με αναπηρίες ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα ιδιωτικά και ξένα ιδιωτικά σχολεία της ημεδαπής,
1. Κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 1 του ν. 3699/2008 (Α΄ 199), η εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες παρέχεται δωρεάν από το κράτος σε δημόσια σχολεία. Η μορφή των σχολείων αυτών προσδιορίζεται από το είδος και το βαθμό των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών. Σύμφωνα δε με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 6 του ν. 3699/2008 (ΦΕΚ 199 Α’), οι μαθητές με ήπιες μαθησιακές δυσκολίες μπορούν να φοιτούν σε σχολική τάξη του γενικού σχολείου σε δημόσια ή ιδιωτικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υποστηριζόμενοι από τον εκπαιδευτικό της τάξης, ο οποίος συνεργάζεται κατά περίπτωση με τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής & Υποστήριξης (ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ.) και με τα εκ του νόμου οριζόμενα όργανα παιδαγωγικής ευθύνης γενικής και ειδικής εκπαίδευσης . Επίσης, μαθητές με σοβαρότερες εκπαιδευτικές ανάγκες μπορούν να φοιτούν σε σχολική τάξη του γενικού σχολείου (δημόσιας ή ιδιωτικής εκπαίδευσης) με παράλληλη στήριξη-συνεκπαίδευση από εκπαιδευτικούς ΕΑΕ, μόνο όταν στην περιοχή τους δεν υπάρχει άλλο πλαίσιο Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΕΑΕ), ήτοι ειδικό σχολείο, ή τμήμα ένταξης ή όταν η παράλληλη στήριξη καθίσταται απαραίτητη - βάσει της γνωμάτευσης του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. - εξαιτίας των ειδικών εκπαιδευτικών τους αναγκών. Στις περιπτώσεις αυτές, την παράλληλη στήριξη εισηγείται αποκλειστικά το οικείο ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Η φοίτηση των μαθητών αυτών στις κατάλληλες δομές ειδικής αγωγής ή στο κατάλληλο υποστηρικτικό πλαίσιο του γενικού σχολείου, είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. Σε περίπτωση διαφωνίας με τους γονείς ή τους κηδεμόνες του μαθητή, αποφασίζει η Δευτεροβάθμια Ειδική Διαγνωστική Επιτροπή Αξιολόγησης (Ε.Δ.Ε.Α.), της οποίας η απόφαση είναι οριστική. Οι παράλληλες στηρίξεις των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ανανεώνονται αυτόματα κατόπιν σχετικής εισήγησης του οικείου ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. και της σύμφωνης γνώμης των γονιών του μαθητή (άρθρο 11 του ν. 4823/2021)».
Όσον αφορά στην άσκηση εποπτείας στα Ιδιωτικά Σχολεία, στην παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 682/1977, ορίζεται:
«1. Τα Ιδιωτικά σχολεία γενικής εκπαιδεύσεως υπάγονται εις την αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ασκούντος την επ' αυτών εποπτείαν δια 3 των περιφερειακών εποπτικών οργάνων».
Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των καταγγελιών, η αρμόδια υπηρεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. τις προωθεί στις οικείες Δ/νσεις Π.Ε. και Δ.Ε. προς διερεύνηση επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 682/1977, η εποπτεία των Ιδιωτικών σχολείων ασκείται δια των περιφερειακών οργάνων, ήτοι τις Δ/νσεις Π.Ε. & Δ.Ε. Επιπλέον, η πειθαρχική αρμοδιότητα επί των ιδιωτικών σχολείων (προσωπικού και ιδιοκτητών) ανήκει στους/στις Διευθυντές/ντριες Εκπαίδευσης και τα αρμόδια πειθαρχικά συμβούλια.
Αναφορικά με τις καταγγελίες που έχουν υποβληθεί τα τελευταία πέντε έτη για άρνηση εγγραφής ή διαγραφή μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες από ιδιωτικές σχολικές μονάδες και τις τυχόν επιβληθείσες κυρώσεις, η αρμόδια υπηρεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. απέστειλε προς τις Δ/νσεις Π.Ε. και Δ.Ε. το αρ. πρωτ. 65794 /Ν1/25-5-2026 έγγραφο. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των εν λόγω υπηρεσιών, δεν διαπιστώθηκε περίπτωση άρνησης ιδιωτικού σχολείου για εγγραφή ή επανεγγραφή μαθητών/τριών που αποδεδειγμένα να σχετίζεται με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις απαντήσεις των Δ/νσεων Π.Ε. & Δ.Ε., στα ιδιωτικά σχολεία της χώρας έχουν καταχωρηθεί στο Πληροφοριακό Σύστημα Myschool εκατόν δεκαπέντε (115) παράλληλες στηρίξεις / ειδικοί/ές βοηθοί, εκ των οποίων ογδόντα έξι (86) στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και είκοσι εννέα (29) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ
