Η έγκαιρη παρουσία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών στα σχολεία από την 1η Σεπτεμβρίου δεν αποτελεί μια απλή διοικητική λεπτομέρεια. Είναι βασική προϋπόθεση για την ομαλή έναρξη της σχολικής χρονιάς, τη διασφάλιση της ισότητας των μαθητών/τριών και την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Κάθε χρόνο, οι μόνιμοι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν υπηρεσία την 1η Σεπτεμβρίου και ξεκινούν έναν αγώνα δρόμου για την προετοιμασία της νέας σχολικής χρονιάς. Πραγματοποιούνται οι συνεδριάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών, γίνεται η κατανομή τάξεων/τμημάτων, καταρτίζονται τα ωρολόγια προγράμματα, γίνονται οι αναθέσεις μαθημάτων, προγραμματίζονται οι δράσεις του σχολείου και διεκπεραιώνονται πλήθος διοικητικών διαδικασιών. Όταν όμως σημαντικός αριθμός εκπαιδευτικών απουσιάζει, επειδή οι προσλήψεις των αναπληρωτών καθυστερούν, όλος αυτός ο σχεδιασμός γίνεται ελλιπής και προσωρινός.
Η έγκαιρη πρόσληψη και ανάληψη υπηρεσίας των αναπληρωτών εκπαιδευτικών την 1η Σεπτεμβρίου, επιτρέπει:
- την ολοκληρωμένη σύνθεση του Συλλόγου Διδασκόντων/ουσών από την πρώτη ημέρα,
- την οριστική κατανομή των τμημάτων/τάξεων και των διδακτικών αντικειμένων,
- την κατάρτιση σταθερού και λειτουργικού ωρολογίου προγράμματος χωρίς συνεχείς αναθεωρήσεις,
- την έγκαιρη οργάνωση του Ολοήμερου Προγράμματος, της Παράλληλης Στήριξης, των Τμημάτων Ένταξης και των ειδικοτήτων,
- την ουσιαστική ενημέρωση των νέων εκπαιδευτικών για τις ιδιαιτερότητες της σχολικής μονάδας και
- την υποδοχή των μαθητών/τριών με πλήρως στελεχωμένο σχολείο από την πρώτη ημέρα λειτουργίας.
Αντίθετα, η καθυστέρηση στις προσλήψεις δημιουργεί μια αλυσιδωτή δυσλειτουργία. Τα ωρολόγια προγράμματα καταρτίζονται πρόχειρα και τροποποιούνται επανειλημμένα, οι μαθητές/τριες αλλάζουν εκπαιδευτικούς, οι Διευθυντές/ντριες αναγκάζονται να επαναλαμβάνουν διοικητικές διαδικασίες και χάνονται πολύτιμες εργατοώρες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την παιδαγωγική προετοιμασία του σχολείου.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η καθυστέρηση πλήττει το δικαίωμα των μαθητών/τριών στη μόρφωση. Κάθε ημέρα που ένα σχολείο λειτουργεί χωρίς το απαραίτητο προσωπικό μεταφράζεται σε χαμένες διδακτικές ώρες, ιδιαίτερα για τους/τις μαθητές/τριες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη υποστήριξης, όπως εκείνοι/ες της Παράλληλης Στήριξης, των Τμημάτων Ένταξης ή των Ολοήμερων Σχολείων.
Η Πολιτεία γνωρίζει εδώ και μήνες τις ανάγκες κάθε σχολικής χρονιάς. Δεν πρόκειται για ένα απρόβλεπτο γεγονός, αλλά για μια διαδικασία που επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Συνεπώς, δεν υπάρχει ουσιαστική δικαιολογία ώστε οι αναπληρωτές να μην αναλαμβάνουν υπηρεσία ταυτόχρονα με τους μόνιμους εκπαιδευτικούς, την 1η Σεπτεμβρίου.
Η έναρξη της σχολικής χρονιάς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια περίοδος «δοκιμών» και συνεχών διορθώσεων. Χρειάζεται σοβαρός προγραμματισμός και πολιτική βούληση. Η παρουσία όλων των εκπαιδευτικών –μόνιμων και αναπληρωτών– από την 1η Σεπτεμβρίου αποτελεί στοιχειώδη προϋπόθεση για ένα οργανωμένο, αποτελεσματικό και ποιοτικό δημόσιο σχολείο.
*Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Δ/ντών-Δ/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης