Κάθε χρόνο χιλιάδες εκπαιδευτικοί καταθέτουν αιτήσεις απόσπασης σε φορείς, υπηρεσίες και δομές της εκπαίδευσης. Κάθε χρόνο σχεδιάζουν τη ζωή τους, τις οικογένειές τους, τις μετακινήσεις τους και τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις με βάση μια διαδικασία που θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται από σαφείς κανόνες, αντικειμενικά κριτήρια και πλήρη διαφάνεια.
Και όμως, για ακόμη μία χρονιά, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με την ίδια αβεβαιότητα.
Αναμένουν αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους χωρίς να γνωρίζουν πότε ακριβώς θα εκδοθούν, ποια είναι τα πραγματικά κριτήρια επιλογής, πόσες είναι οι διαθέσιμες θέσεις και με ποιον τρόπο αξιολογούνται οι αιτήσεις τους.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επικαλείται συστηματικά την αξιοκρατία και τη διαφάνεια. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες αποσπάσεις εξακολουθούν να αποτελούν μια εξαίρεση που δεν συνάδει με τις ίδιες τις διακηρύξεις της. Σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία απαιτεί περισσότερη λογοδοσία και περισσότερους θεσμικούς ελέγχους, η διατήρηση διαδικασιών που αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης αποτελεί οπισθοδρόμηση.
Το σημαντικότερο, όμως, ζήτημα είναι η παράκαμψη των θεσμοθετημένων υπηρεσιακών συμβουλίων. Ενώ οι μεταθέσεις και οι περισσότερες υπηρεσιακές μεταβολές εξετάζονται από τα αρμόδια συλλογικά όργανα, το ΚΥΣΠΕ για την Πρωτοβάθμια και το ΚΥΣΔΕ για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, οι αποσπάσεις σε φορείς και υπηρεσίες εξακολουθούν να διενεργούνται εκτός αυτού του πλαισίου.
Πρόκειται για μια θεσμική αντίφαση. Ο εκπαιδευτικός κόσμος κατέκτησε μέσα από δεκαετίες αγώνων τη λειτουργία υπηρεσιακών συμβουλίων που εγγυώνται συλλογικό έλεγχο, διαφάνεια και συμμετοχή των εκπροσώπων των εκπαιδευτικών στις κρίσιμες υπηρεσιακές διαδικασίες. Δεν είναι λογικό μια τόσο σημαντική κατηγορία αποσπάσεων να παραμένει εκτός αυτού του συστήματος.
Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκάθαρη θέση. Η λύση δεν βρίσκεται στις γενικές διαβεβαιώσεις, αλλά στη θεσμική θωράκιση της διαδικασίας. Οι αποσπάσεις σε φορείς και υπηρεσίες πρέπει να πραγματοποιούνται με σαφή, αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια, με δημοσιοποιημένο αριθμό θέσεων και με πλήρη λογοδοσία. Παράλληλα, ο έλεγχος και η εποπτεία τους πρέπει να ενταχθούν στο πλαίσιο των αρμόδιων υπηρεσιακών συμβουλίων, του ΚΥΣΠΕ και του ΚΥΣΔΕ, ώστε κάθε απόφαση να μπορεί να ελεγχθεί και να αιτιολογηθεί.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Ζητούν ισονομία. Ζητούν κανόνες που να ισχύουν για όλους. Ζητούν να μπορούν να εμπιστεύονται τη διοίκηση χωρίς σκιές και αμφιβολίες.
Η αξιοκρατία δεν είναι σύνθημα. Είναι θεσμός. Και οι θεσμοί αποκτούν αξία μόνο όταν εφαρμόζονται χωρίς εξαιρέσεις.
Η δημόσια εκπαίδευση χρειάζεται εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη οικοδομείται μόνο πάνω στη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον σεβασμό προς τους ανθρώπους που τη στηρίζουν καθημερινά.
Γιατί για το ΠΑΣΟΚ, η αξιοκρατία δεν αποτελεί σύνθημα. Αποτελεί θεμελιώδη δημοκρατική υποχρέωση της Πολιτείας απέναντι στους εκπαιδευτικούς και την κοινωνία.
* Αναπληρώτρια Γραμματέας Τομέα Παιδείας – Ειδικής Αγωγής ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής
