Οι πρόσφατες δηλώσεις της υπουργού Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη στη Βουλή, σύμφωνα με τις οποίες η άσκηση συνδικαλιστικής, πολιτικής ή κοινωνικής δράσης δεν μπορεί να θεωρηθεί ανάρμοστη ή ανάξια συμπεριφορά για δημόσιο υπάλληλο, προκαλούν γέλιο, αλλά και πικρία. Γιατί η επίκληση του ισχύοντος πειθαρχικού δικαίου ως εγγύηση προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί.
Πρώτα απ΄ όλα η κατηγορία της «ανάρμοστης», «αναξιοπρεπούς» ή «ανάξιας για υπάλληλο συμπεριφοράς» εμφανίζεται συστηματικά σε πειθαρχικές διαδικασίες κατά εκπαιδευτικών που συμμετέχουν σε συνδικαλιστικές δράσεις ή εκφράζουν δημόσια πολιτική άποψη. Λειτουργεί ως εργαλείο διοικητικής πίεσης, δημιουργώντας κλίμα φόβου, επιφυλακτικότητας και αυτολογοκρισίας μέσα στα σχολεία. Η κατηγορία αυτή χρησιμοποιείται για την καταστολή κάθε πολιτικοσυνδικαλιστικής δράσης. Ας κοιτάξει η υπουργός τα παραπεμπτικά των διώξεων εκπαιδευτικών για την πολιτική και συνδικαλιστική δράση και θα διαπιστώσει ότι σε κάθε περίπτωση υπάρχει η κατηγορία ανάρμοστη συμπεριφορά ή αναξιοπρεπή ή ανάξια για υπάλληλο διαγωγή. Να θυμίσουμε ενδεικτικά ότι στον Πειραιά διώκονται επτά εκπαιδευτικοί με το παράπτωμα «της αναξιοπρεπούς ή της ανάρμοστης ή ανάξιας για υπάλληλο συμπεριφοράς».
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για το νέο πειθαρχικό πλαίσιο του νόμου 5225/2025. Και αυτό γιατί διατηρεί και ενισχύει διατάξεις όπως η «αναξιοπρεπής συμπεριφορά», η «απείθεια», η «κακόβουλη άσκηση κριτικής» προς τη διοίκηση και η «παραβίαση εχεμύθειας», οι οποίες θεωρούν ότι αφήνουν μεγάλα περιθώρια ερμηνείας. Τέτοιες κατηγορίες έχουν χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις δημόσιας κριτικής προς διοικητικές επιλογές, παρεμβάσεων στα μέσα ενημέρωσης ή ακόμα και ύστερα από καταγγελίες που δεν αποδείχθηκαν.
Παράλληλα το νέο πειθαρχικό «δίκαιο» προβλέπει αυστηροποίηση των ποινών και για αλλαγές στη λειτουργία των πειθαρχικών συμβουλίων από τα οποία αποκλείεται η συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων και αποκτούν περισσότερο διοικητικό χαρακτήρα.
Οι πάνω από 2.500 διώξεις σε ολόκληρη την Ελλάδα για συνδικαλιστικούς λόγους (συμμετοχή σε κινητοποιήσεις, συμμετοχή στην απεργία-αποχή από την αξιολόγηση, ενάντια στην τηλεκπαίδευση, σε κατάληψη κ.ά.), αλλά και για δημόσια διατύπωση κριτικής στις πολιτικές της κυβέρνησης, ερμηνεύονται πλέον ως πολιτικές διώξεις που συνιστούν κεντρική επιλογή της κυβέρνησης, στέλνοντας «μήνυμα» τόσο στους εκπαιδευτικούς όσο και στους μαθητές στοχεύοντας στη δημιουργία σχολείων-νεκροταφείων δικαιωμάτων. Η συμμετοχή σε κινητοποίηση βαφτίζεται και τιμωρείται ως «ανάρμοστη συμπεριφορά εντός ή εκτός υπηρεσίας» ή «διατάραξη της σχολικής ειρήνης» και η δημόσια έκφραση άποψης «κακόβουλη κριτική κατά της προϊστάμενης αρχής», το σύνθημα «φωνασκία» που τιμωρείται, η φωνή της διαφωνίας βαφτίζεται «απειλή για το δημόσιο συμφέρον».
Το «έγκλημα», λοιπόν, των διωκόμενων εκπαιδευτικών είναι ότι ως παιδαγωγοί θέλουν να είναι ενεργοί πολίτες, να συμμετέχουν και να υλοποιούν τις αποφάσεις του κλάδου των εκπαιδευτικών. Το νέο δόγμα —ότι δηλαδή όποιος «δημόσιος λειτουργός δε συμμορφώνεται, θα διώκεται ή θα απομακρύνεται»— αποκαλύπτεται στην πράξη ως μια επίθεση στον ίδιο τον πυρήνα της δημοκρατίας: την ελευθερία έκφρασης, της πολιτικής και συνδικαλιστικής δράσης και της επαγγελματική ς αξιοπρέπειας. Είναι πια απροσχημάτιστη η στοχοποίηση της αντίστασης των εργαζομένων και των εκπαιδευτικών. Ο νέο-επιθεωρητισμός, ο νέο-δοσιλογισμός στην εκπαίδευση και εν τέλει ο φασισμός με τις γραβάτες ταιριάζουν σε ένα σχολείο φόβου και τιμωρίας. Ένα σχολείο που θέλει τους εκπαιδευτικούς άβουλους και μοιραίους, όπου θα κυριαρχεί φόβος, κανιβαλισμός, καταπίεση. Ένα σχολείο νεκροταφείο δικαιωμάτων.
