Τα επαγγελματικά δικαιώματα είναι ένα ζήτημα που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία πάνω από 50 χρόνια.

Στο ελληνικό δίκαιο βάσει της πάγιας νομολογίας του ΣτΕ τα επαγγελματικά δικαιώματα/προσόντα ρυθμίζονται μόνο με Προεδρικό Διάταγμα (Βλέπε ΣτΕ 903/2025, 2409/2022, 2407/2022, 2072/2022, 4917/2012 και [ΣτΕ βάσει του άρθρου 2 του Ν.3068/2002], 20/2025, 23/2025, 24/2025, 25/2025, 26/2025).

Παράλληλα όμως είναι ένα ζήτημα που υπάγεται στην αρμοδιότητα των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφορά τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο.

Ένα Προεδρικό Διάταγμα απαιτεί τη συναίνεση πολλών συναρμόδιων Υπουργείων για την σύνταξη και δημοσίευση του, κάτι που δημιουργεί ακόμα περισσότερα προβλήματα και επηρεάζει τις αρμοδιότητες του κ. Πρωθυπουργού.

Στην Ελληνική πραγματικότητα, λόγω της ιδιαιτερότητας του ζητήματος, παρατηρούνται πολλές αντιφάσεις και παράδοξα, ειδικά στην Δημόσια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Έτσι, υπάρχουν ακαδημαϊκοί τίτλοι σπουδών που δεν απονέμουν επαγγελματικά προσόντα [βλέπε Τ.Ε.Ι., πρώην Τ.Ε.Ι και αρκετοί προπτυχιακοί τίτλοι σπουδών επιπέδου 6 EQF (όπως τα Καλλιτεχνικά Επαγγέλματα κ.α.), μεταπτυχιακοί επιπέδου 7 EQF (όπως της Νομικής, Μηχανικών κ.α.), διδακτορικά επιπέδου 8 EQF (δεν κατοχυρώνεται σχεδόν κανένα διδακτορικό)]. Επίσης, υπάρχουν ακαδημαϊκοί τίτλοι σπουδών που δεν απονέμουν ακαδημαϊκά προσόντα, ούτε επαγγελματικά προσόντα βάσει επιπέδων EQF (βλέπε δίπλωμα Ακαδημίας Εμπορικού Ναυτικού).

Επίσης, από εδώ και στο εξής, με την ίδρυση των μη κρατικών Πανεπιστήμιων, η παράλειψη διασφάλισης/αναγνώρισης των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων που απονέμουν οι Ελληνικοί τίτλοι σπουδών (α΄ κύκλος/προπτυχιακό, β΄ κύκλος/μεταπτυχιακό, γ΄ κύκλος/διδακτορικό) στην Δημόσια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, εγκυμονεί κινδύνους υποβάθμισης των Ελληνικών Τίτλων σπουδών έναντι των αλλοδαπών τίτλων σπουδών και έναντι των τίτλων σπουδών των μη κρατικών Πανεπιστημίων.

Το Σύνταγμα στο άρθρο 16 δηλώνει ότι τα επαγγελματικά δικαιώματα/προσόντα οφείλουν να ρυθμίζονται με νόμο. [Προεδρικό Διάταγμα]

Το άρθρο 28 του Συντάγματος παρέχει την αρμοδιότητα του ζητήματος των επαγγελματικών δικαιωμάτων/προσόντων στις δεσμευτικές νομικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το άρθρο 28 του Συντάγματος κατοχυρώνει την υπερίσχυση της σύμβασης της Λισαβόνας του 1997 (για την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων/προσόντων των τίτλων σπουδών), η οποία καταρτίστηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Unesco, έχει ήδη υιοθετηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (https://www.enic-naric.net/) και έχει κυρωθεί από την Ελληνική Δημοκρατία με το Ν. 5114/2024 (ΦΕΚ Α 97 - 01.07.2024)

Η οδηγία (ΕΕ) 2018/958 έχει πεδίο εφαρμογής όλα τα νομοθετικώς κατοχυρωμένα επαγγέλματα σε όλα τα κράτη μέλη. Χρησιμοποιεί τους ορισμούς της οδηγίας 2005/36/ΕΚ και δεσμεύει τα κράτη μέλη να κατατάξουν τους τίτλους σπουδών των Ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (EQF), ώστε να υπάρχει διαφάνεια και να ικανοποιείται η αρχή ασφάλειας δικαίου. Παράλληλα η κατάταξη όλων των Ελληνικών τίτλων σπουδών σε επίπεδα του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (EQF) -με δημοσίευση της σε Προεδρικό Διάταγμα- επιτρέπει την αυτόματη αναγνώριση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων και διευκολύνει τη διεξαγουγή ελέγχου των κριτηρίων αναλογικότητας στους τίτλους σπουδών.

Πρέπει να λεχθεί ότι τόσο η σύμβαση της Λισαβόνας του 1997 (Βλέπε Τμήμα ΙΙΙ - Βασικές αρχές που σχετίζονται με την αξιολόγηση των τίτλων σπουδών, άρθρο ΙΙΙ.Ιεως και άρθρο ΙΙΙ.5), όσο και η οδηγία (ΕΕ) 2018/958 958 (Βλέπε οδηγία (ΕΕ) 2018/958, αιτιολ. σκέψη 11, άρθρο 1 και άρθρο 7) θεσπίζουν την αναγκαιότητα του Κοινού Πλαισίου Προσόντων [Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (EQF)] και δηλώνουν ότι όλοι οι αυτοτελείς τίτλοι σπουδών Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης παρέχουν στους κάτοχους τους επαρκή πρόσβαση στους αρμόδιους επαγγελματικούς φορείς για αξιολόγηση των προσόντων τους (Βλέπε οδηγία 2005/36/ΕΚ, Άρθρο 49α, παρ.2 ( )).

Όμως η Ελληνική Δημοκρατία καταδικάστηκε πρόσφατα από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CJEU) στην υπόθεση C-518/24.

Επίσης, η Ελληνική Δημοκρατία καταδικάστηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Άνθρωπου (ECHR) στην υπόθεση CASE OF SAKELLARIS AND OTHERS v. GREECE.

Βάσει όλων των παραπάνω οι αρμόδιοι Υπουργοί καλούνται να απαντήσουν:

1. Η ρύθμιση των επαγγελματικών προσόντων/δικαιωμάτων είναι αποκλειστικά εσωτερικό ζήτημα ή ρυθμίζεται από Διεθνείς Συμβάσεις και από δεσμευτικές νομικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ;

2. Οι τίτλοι σπουδών της ελληνικής Δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (α΄ κύκλος/προπτυχιακό, β΄ κύκλος/μεταπτυχιακό, γ΄ κύκλος/διδακτορικό) παρέχουν -όλοι χωρίς διακρίσεις- ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα ή υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις ;

3. Προτίθεστε να δημοσιεύετε Προεδρικό Διάταγμα με την κατάταξη όλων των τίτλων σπουδών της ελληνικής δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (α΄ κύκλος/προπτυχιακό, β΄ κύκλος/μεταπτυχιακό, γ΄ κύκλος/διδακτορικό) στο Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων (EQF), ώστε να υπάρχει διαφάνεια και να ικανοποιείται η αρχή ασφάλειας δικαίου ;

4. Προτίθεστε να νομοθετήσετε στο ζήτημα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων/δικαιωμάτων των τίτλων σπουδών της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, βάσει των κριτηρίων αναλογικότητας της οδηγίας (ΕΕ) 2018/958 ώστε να συμμορφωθεί η Ελληνική Δημοκρατία στο διατακτικό της υπόθεσης C-518/24 ;

(*) Ο Θεόδωρος Τζόγιας είναι κάτοχος Integrated Master από το τμήμα Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στη «Θεωρία Δικαίου και Διεπιστημονικές Νομικές Σπουδές» από το Τμήμα Νομικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Ρεύμα: Η ηλεκτρική συσκευή που μπορεί να καίει όσο 65 ψυγεία μαζί

Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google

Γνωρίζετε τι σημαίνει η λέξη «σωμασκία»;

Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber